Регион
Ципрас поднесе оставка и отвори пат за предвремени избори
Грчкиот премиер Алексис Ципрас поднесе во четвртокот оставка надевајќи се дека ќе ја зацврсти својата власт на предвремени парламентарни избори по седум месеци од мандатот освоен исто така на предвремени избори во кои се бореше со грчките доверители за подобар договор за спасување на презадолжената Грција, но на крајот, сепак, попушти отстапувајќи од предизборните ветувања кои го донесоа на власт.
До завршувањето на изборите, владата на Грција, според уставните одредби , ќе ја води претседателката на Ареопагот (Врховниот суд), Василики Тану-Христофилу, што воопшто ќе биде првпат во историјата на Грција која и да е влада да ја води жена.
Премиерот Алексис Ципрас му ја предаде својата оставка на претседателот Прокопис Павлопулос и го замоли да го одреди најраниот можен датум за одржување на изборите. Иако, тоа не го спомена Ципрас, владини функционери ги брифираа грчките медиуми дека неговата цел е предвремените избори да се одржат на 20-ти септември, во периодот кога тој ќе се обиде да го задуши бунтот во неговата коалиција на радикалната левица Сириза и да обезбеди поддршка од јавноста за програмата за надворешна финансиска помош за Грција која тој ја договори, трета за земјата од 2010 година во вкупна вредност која надмина 320 милијарди евра, и која овојпат на Атина ѝ овозможи да го избегне банкротот во последен момент, а со тоа и да излезе од еврозоната.
„Му ја предадов на претседателот својата оставка и оставката на целата влада. Политичкиот мандат од изборите на 25-ти јануари дојде до своите граници и сега грчкиот народ мора да го искаже своето мислење“, рече Ципрас во телевизиското обраќање.
Истакна дека народот треба да реши „кој ќе ги води преговорите за отпишување на државниот долг, кој ќе ги спроведува радикалните реформи“.
„Притисокот, уцените, финансиското задушување и ултиматумите доведоа до ситуација без преседан во Грција. Општеството сака да се измени. Не ги постигнавме нашите цели и договорот кој го посакувавме. Меѓутоа, го постигнавме најдобриот можен договор. Тој договор мора да се почитува“, рече уште Ципрас.
Според него, кабинетот сака да добие јасен мандат од народот и стабилна влада. „Со вашиот глас, сакаме да биде одлучено кој и како може да ја води Грција на тешкиот но патот кој дава надеж“, порача Ципрас.
Соочен со речиси крахот на грчкиот финансиски систем кој се закани и на иднината на Грција во еврозоната, Ципрас мораше да ги прифати барањата на кредиторите за повеќе штедење и економски реформи, токму политиките против коишто вети дека ќе се бори и ќе ги укине што му овозможи во јануари надмоќна победа над со децении етаблираните на грчката политичка сцена партии.
„Сакам да бидам искрен пред вас. Не го постигнавме договорот кој го очекувавме пред јануарските избори. Чувствувам длабока етичка и политичка одговорноста да го изложам на вашето расудување сето она што го сторив, успесите и неуспесите“, им се обрати Ципрас на Грците.
Неговата одлука уште еднаш да ја провери довербата кај избирачите, ја продлабочува политичката неизвесност на самиот ден кога Грција почна да ги прима парите според програмата за спасување договорена со надворешните кредитори во износ од 86 милијарди евра во следните три години.
Предвремените парламентарни избори би требало да му овозможат на Ципрас да ја потврди својата популарност кај грчките избирачи, пред најострите делови од програмата да започнат да дејствуваат, се очекува веќе во октомври, и би можеле да му овозможат да се врати на власт со зацврстена позиција, без бунтовниците против новата програма за помош во Сириза, кои би го оптоварувале.
Ципрас мораше да се согласи на болните кастрења во државниот сектор, меѓу кои се и далекусежните реформи на пензискиот систем, реформите во здравствениот систем, зголемување на некои даноци и приватизацијата, во замена за пакетот помош кој ја задржа Грција во монетарната унија.
Веќе подолго време наназад се очекуваше Ципрас да побара предвремени избори оваа есен. Меѓутоа, сега е принуден да дејствува брзо, откако претходно седмицава речиси третина од пратениците на Сириза во парламентот одбија да ја поддржат програмата за помош со што му го ускратија парламентарното мнозинство. Бројот на пратениците од неговата коалиција кои го поддржаа договорот со меѓународните доверители, падна на 118, под прагот од 120 пратеници колку што е потребно за малцинска влада.
Грчкиот устава има посебни одредби за одржување на изборите на помалку од 12 месец од претходните, според кои претседателот мора прво да ги консултира другите големи партии за да види дали тие можат да формираат влада, што во овој момент е речиси невозможно. Имено по оставката на поранешниот премиер Антонис Самарас, конзервативната Нова демократија сé уште нема лидер и во моментов ја води поранешниот спикер на парламентот Вангелис Мејимаракис. Уште посложена е ситуацијата кај социјалистичкиот Пасок, кој неодамна го смени челникот, но изгуби многу на популарноста.
Ципрас уште е популарен меѓу своите приврзаници, бидејќи, како што сметаат, барем се обидел да им се спротистави на доверителите, а со опозицијата којашто е во хаос, се очекува тој да се врати на власт.
Според истражувањето на јавното мнение на агенцијата Metron Analysis од 24-ти јули, поддршката за Сириза изнесува 33,6 отсто, и е далеку најпопуларната партија, но недоволно да владее самата без коалициски партнери./крај/мф/сн
Извор: Макфакс
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Уапсен е и третиот осомничен за нападот врз куќата на Здравко Чолиќ: побегнале со скутер
Третиот осомничен за бомбашкиот напад врз куќата на Здравко Чолиќ, вечерва е уапсен во ефикасна акција на Одделот за криминалистичка полиција, Полициската управа за градот Белград, по наредба на Вишото јавно обвинителство во Белград, пишува „Курир“.
Сомненијата според написите се дека двајцата претходно уапсени, биле директни сторители, додека третиот им набавил експлозивни направи, не само за нападот врз куќата на Здравко Чолиќ, туку и за нападот врз Палилула на 20 ноември 2025 година, пишува „Курир“.
Бомбата експлодирала во просторот помеѓу куќите што му припаѓаат на семејството на жртвата и друго семејство, а осомничените се вратиле назад кон возилото.
Исто така, на 3 февруари 2026 година, тие неовластено носеле една рачна граната, па користеле такси, а потоа стигнале до семејната куќа на Чолиќ каде околу 4:52 часот наутро осомничениот што го барале активирал и фрлил рачна граната во дворот на семејната куќа, додека еден од осомничените се погрижил да не помине никој и снимал со мобилен телефон.
Рачната граната експлодирала, по што осомничените се оддалечиле од местото на настанот, според медиумот.
Регион
Вучиќ: Воениот сојуз на Тирана, Приштина и Загреб го загрозува мирот во регионот
Српскиот претседател Александар Вучиќ изјави во Младеновац дека е сериозно загрижен за воениот сојуз формиран од Тирана, Приштина и Загреб, нагласувајќи дека не станува збор за воено-техничка соработка, туку за сојуз кој има јасен одбранбен, но и потенцијално офанзивен карактер.
Вучиќ изјави дека во случај на класична соработка во областа на набавка на оружје меѓу Хрватска и Албанија, ова не би било проблем, но дека сега станува збор за нешто фундаментално различно.
„Ова не е воено-технички сојуз. Ова не е договор од типот „вие купувате оружје од мене, јас ќе го купам од вас“. Ова е воен сојуз кој е создаден за одбрана или офанзивни дејствија против одредени територии, или одбранбен сојуз кој може да прерасне во офанзивен за еден ден“, нагласи претседателот на Србија, пренесуваат медиумите во регионот.
Тој го постави прашањето за причината за формирање на таков сојуз, посочувајќи дека Тирана и Загреб веќе се членки на НАТО, додека Приштина не е, што, како што истакна, дополнително го комплицира целото прашање.
Вучиќ изјави дека е особено загрижен што Србија има нови информации за плановите на алијансата, вклучувајќи ги и специфичните барања на Приштина за дополнително оружје од Соединетите Американски Држави и Турција.
Според него, Приштина бара одобрение за набавка на американски „хаубици“ од калибар 105 милиметри, како и дополнителни количини противтенковски ракети „копје“, додека во исто време се водат разговори со Турција за други видови воена опрема.
„Имам комплетен список. Тие разговараат за сите можни насоки на напад, одбрана и сè друго. Имаме и значајни разузнавачки информации за тоа“, истакна Вучиќ.
Тој додаде дека е загрижен како претседател, бидејќи тоа е негова должност, но дека граѓаните на Србија немаат причина да се плашат, бидејќи силата на српската армија се зголемува по „геометриска прогресија“. Тој најави и набавка на најсовремена воена опрема, која, како што рече, „една или ниедна земја“ ја има денес во Европа, истакнувајќи дека сè ќе пристигне според забрзани процедури.
„Кај мене нема „ќе биде лесно“. Ќе биде тешко, но ќе им биде уште потешко“, рече Вучиќ.
Претседателот на Србија изјави и дека не е тајна дека Хрватска е вклучена во настаните во Србија, вклучувајќи протести и блокади, и дека за такви заклучоци не се потребни разузнавачки служби.
„Доволно е да се погледне со голо око. На сите им е јасно. Се надеваат дека ќе се вратат некои слуги како што имале од 2000 до 2012 година, но ништо нема да произлезе од тоа“, рече Вучиќ.
Регион
Масовно труење со олово на жителите на град во БиХ
Во општината Вареш во Босна и Херцеговина продолжува сериозната здравствена криза предизвикана од масовно труење со олово. Најновите резултати од тестирањето на повеќе од 100 жители потврдија дека труењето со тешки метали е многу пораспространето отколку што првично се претпоставуваше, пишува N1.
Присуството на олово во крвта овој пат е утврдено не само кај жителите што живеат во близина на депонијата на рудникот ДПМ Метали, во населбите Пржиќи и Даштанско, туку и кај граѓаните од самиот центар на Вареш. Претходните тестови од декември минатата година покажаа присуство на олово во крвта на сите 44 тестирани лица од различни возрасти.
Во меѓувреме, уште девет лица се тестирани приватно, а резултатите само ги потврдија алармантните индикатори. Особено е загрижувачки што олово е пронајдено и во наодите на пет деца под шест години.
Најновите тестови покажуваат дека некои луѓе имаат екстремно високи концентрации на олово во крвта, во некои случаи десетици, па дури и сто пати повисоки од референтните вредности.
„Присуството на олово во крвта е исклучително сложен здравствен проблем бидејќи нема физиолошка потреба од олово во човечкото тело. Современата медицина се залага за ставот дека нема „безбедна“ доза на олово во телото“, велат експертите од Институтот за здравје и безбедност на храната.
Во интервју за локална радио станица, вршителот на должноста градоначалник на општина Вареш, Малик Ризвановиќ, изјави дека, доколку го добие мандатот, здравјето на граѓаните ќе биде негов приоритет. Сепак, информацијата дека непосредно пред објавувањето на новите резултати за труењето, компанијата ДПМ Метали испратила до Владата на Зеничко-добојскиот кантон барање за зголемување на надоместокот за концесија предизвикува загриженост.
„Официјално е дека во петокот ДПМ Метали поднесе иницијатива за зголемување на концесискиот надомест до Министерството за економија на Зеничко-добојскиот кантон. Во наредните месеци ќе има зголемување на концесијата. Она што успеав да го договорам со компанијата е дека, кога ќе се потпише концесијата, таа ќе се плаќа ретроактивно од 1 јануари 2026 година“, рече Ризвановиќ.
Фактот дека самата рударска компанија бара од властите да ја зголемат концесијата што треба да ја плати изгледа неверојатно и покренува сериозни прашања за тоа кој управува со природните ресурси во Зеничко-добојскиот кантон.
„Ако компанијата се обидува да купи социјален мир со овој потег, јасно велиме дека здравјето на граѓаните нема цена и дека е крајно несоодветно да се зборува за концесиски надоместоци во време кога животите на луѓето во Вареш се сериозно загрозени“, истакнуваат жителите на Пржиќ и Даштански.
Властите на Зеничко-добојскиот кантон и Федерацијата БиХ сè уште немаат јасен одговор за ситуацијата во Вареш. Иако условите се исполнети, сè уште не е прогласена вонредна состојба. Исто така, не е познато дали Обвинителството на Зеничко-добојскиот кантон започнало истрага за труењето.
И покрај противењето на локалните заедници и граѓанското општество, надлежните кантонални власти продолжуваат да поддржуваат нови, потенцијално опасни рударски проекти во Вареш, вклучувајќи го и планираното рударство на хром во сливот на реката Криваја.
фото/илустрација/Depositphotos

