Челникот на коалицијата на грчката радикална левица Алексис Ципрас ја положи во понеделникот свечената обврска како нов премиер на Грција, неколку часа откако постигна невообичаен коалициски договор со десничарската партијата Независни Грци, што му овозможи формирање влада која нема да ги почитува мерките за штедење договорени со меѓународните заемодавци.

Свечената обврска Алексис Ципрас ја положи во претседателската палата во Атина пред грчкиот претседател Каролос Папуљас, кому мандатот му истекува во март, а токму неуспехот на сега опозициската конзервативна Нова демократија на досегашниот премиер Антонис Самарас во парламентот да го изгласа неговиот наследник, според изборниот законик, доведе до распуштање на законодавниот дом и распишување парламентарни избори .

„Секогаш ќе се грижам за највисоките интереси на својата земја“, рече Цирпас пред Папуљас, што е спротивно на досегашната грчка традиција, според којашто новиот грчки премиер секогаш ја полага заклетвата пред поглаварот на Грчката православна црква, меѓутоа тоа е променето бидејќи челникот на радикалната левичарска коалиција Сириза е атеист.

На најмладиот премиер во грчката историја, 40-годишниот Ципрас на неделните предвремени парламентарни избори со својата Сириза му недостигаа само два мандата, и покрај „победничкиот бонус“ од 50 пратеници, до добивањето на апсолутното мнозинство во парламентот во 300-члениот парламент.

Според конечните резултати, Сириза освои 36,34 отсто од гласовите, или 149 пратенички места, а неговиот коалициски партнер десноцентристите од Независни Грци освоија 4,74 отсто или 13 мандата.

Од понеделникот најголема опозициска партија во Грција е Нова Демократија која освои 27,81 отсто од гласовите или 76 пратеници, на трето место е неонацистичката Златна зора со 6,28 отсто од гласовите и освоени 17 мандати. Следат центристичката партија Потами (Река) со 6,05 отсто или 17 места, Комунистичката партија на Грција (КПГ) со 5,47 отсто и 15 пратеници, а последна којашто успеа да го надмине изборниот праг од 3 отсто и да обезбеди пратенички мандати е досегашниот коалициски партнер на Самарас – Сегрчкото социјалистичко движење (Пасок) со 4,68 отсто од гласовите и 13 пратенички мандати.

Коалицијата меѓу Сириза и Независни Грци, иако и двете од крајните предели на политичкиот спектар, не изненадува бидејќи и двете парти се апсолутни противници на условите под кои Грција, во замена за строгите мерки на штедење, добива стотици милијарди евра меѓународна финансиска помош за излез од кризата. Независни Грци во предизборната кампања условите поставени за одобрување на помошта го нарекоа „меѓународен заговор“ против Грција.

Сириза во својата кампања истакнуваше дека нејзина главна цел е да стави крај на „современата грчка трагедија“, долгогодишната рецесија која надмина 20 отсто од домашниот бруто производ (БДП) во последните пет години, општата сиромаштија, презадолженоста на домаќинствата, стапката на невработеноста без преседан од 30 отсто а кај младите и повеќе од 60 отсто, пропаѓањето на малите и на средните претпријатија и крахот на социјалната држава.

Сириза е упорна во ставот дека стави крај на „грчката фискална одисеа“, дека програмата за помош потпишана со „тројката“ меѓународни доверители (Европската централна банка, Европската унија и Меѓународниот монетарен фонд) сега е минато, како и дека повторно ќе преговара за заемите. Истовремено најавува промовирање на програмата за општествено и економско реструктуирање, чија цел ќе биде развој во кој во прв план треба да бидат потребите на луѓето и нивната благосостојба, како и заштитата на природата.

Цирпас во кампањата, исто така, вети дека ќе води надворешна политика која ќе биде мирољубива, без учество во војни или во воени планови, како и политика на независност и пријателска соработка со сите земји, а особено со соседите./крај/мф/сн

Извор: Макфакс