Регион
Софија сака со Москва да разговара за Јужен тек
Делегација на владата на Бугарија во петок, 19-ти декември, ќе ја посети Москва за преговори со рускиот министер за енергија Александар Новак за можноста за продолжување на изградбата на гасоводот Јужен тек, од кој на почетокот од декември Русија објави дека се откажува, обвинувајќи ја Европската унија за опструкции на проектот. Москва, пак, објави дека на споменатиот датум нема да се одржи средбата, но не го отфрли нејзиното одржување.
Делегација на владата на Бугарија во петок, 19-ти декември, ќе ја посети Москва за преговори со рускиот министер за енергија Александар Новак за можноста за продолжување на изградбата на гасоводот Јужен тек, од кој на почетокот од декември Русија објави дека се откажува, обвинувајќи ја Европската унија за опструкции на проектот. Москва, пак, објави дека на споменатиот датум нема да се одржи средбата, но не го отфрли нејзиното одржување.
„Бугарија никогаш немала намера да се откаже од проектот Јужен тек, и веќе во петок во Москва ќе се одржи состанокот меѓу бугарскиот и рускиот министер за енергетика во врска со тој проект“, изјави во вторникот навечер во Белград бугарскиот министер за економија Божидар Лукарски, во рамките на Самитот на премиерите на Кина и на 16-те земји од централна и источна Европа.
Од своја страна средата портпаролот на министерството за енергетика на Руската Федерација, изјави дека Москва ја разгледува можноста за одржување на состанокот со бугарската делегација, но по 19-ти декември, бидејќи станува збор за однапред подготвен распоред на министерот Александар Новак.
„Ја планираме средбата, но не на 19-ти декември, бидејќи министерот има многу набиена агенда, а покрај тоа и предлогот од бугарската страна дојде предоцна“, изјавиле од руското министерство за РИА Новости. Додале дека датумот ќе биде одреден подоцна.
Лукарски претходно во Белград тврдеше дека средбата во Москва ја иницирало бугарското министерство за енергија кое добило брз одговор од рускиот министер Александар Новак, кој наводно уште за текот на седмицата ги закажал разговорите за Јужен тек.
„Сакавме да го слушнеме ставот на министерот за енергетика на Русија“, изјави Лукарски и додаде дека повеќе детали за судбината на гасоводот Јужен тек ќе се знае по таа средба.
Повтори дека Бугарија нема намера да го прекинува проектот Јужен тек истакнувајќи дека од бугарска страна „секогаш постоеше желба дека тој проект да се оствари, но во рамките на европските енергетски правила“.
Лукарски истакна и дека ќе се оди натаму со тој проект кој е важен за Бугарија и повтори дека тој проект за Софија не е завршен.Германската канцеларка Ангела Меркeл ја повика во понеделникот Бугарија да започне нови преговори со Русија за гасоводот Јужен тек, откако Москва објави дека се откажува од вој проект во полза на новиот правец за снабдување преку Турција.. Мораме да ги разгледаме сите правни прашања на проектот Јужен тек, и тоа да го искористиме за разговори со Русија“, изјави Меркел по средбата со бугарскиот премиер Бојко Борисов во Берлин. Додаде дека многуте договори веќе биле склучени и важно е двете страни да останат доверливи партнери.
Борисов од своја страна по средбата изразил уверување дека тешкотиите можат да бидат надминати, и надеж дека Брисел ќе го изнесе својот став за ова прашање.
„Мислиме дека руските и бугарските партнери мора да продолжат на правна основа, инаку би го кршеле договорот, кој беше потпишан со Бугарија пред да биде со Европската унија како партнер во 2006-та“, појаснила Меркел. За сите отворени прашања во врска со проектот, според германската канцеларка, треба да се разговара „многу разборито“. Меркел притоа истакнала дека од европска страна не бил откажан проектот Јужен тек. „Претставниците на германското стопанство имаат искуство во соработката со Русија како партнер од доверба“, истакна Меркел додавајќи дека го има предвид покрај другото и снабдувањето со руски енергенси на Германија. Европската унија, којашто ги залади односите со Русија, под влијанието на САД, поради нејзиното наводно вмешување во кризата во Украина, изнесуваше низа забелешки за гасоводот Јужен тек кој заобиколувајќи ја Украина требаше да минува под Црното Море и на територијата на ЕУ да влегува преку Бугарија. Брисел тврдеше дека овој проект проценет на 40 милијарди евра, во формата којашто беше понуден, ги кршел европските закони.
За време на посетата на Турција на 1-ви декември, рускиот претседател Владимир Путин изјави дека проектот нема да продолжи и дека наместо тоа Русија ќе гради гасовод до Турција, наместо до Бугарија, која според него го попречила проектот. Европската комисија претходно ја предупредуваше Бугарија да не продолжи со изградбата на Јужен тек, бидејќи проектот не бил усогласен со европските правила, вклучувајќи ја и легислативата позната како „Трет енергетски пакет“.
Поборниците на проектот истакнуваа дека гасоводот кој со заобиколувањето на Украина, всушност нудеше непречено испорачување на рускиот природен гас имајќи претходните две ткн „гасни војни“ во 2006 и 2009 година меѓу Киев и Москва поради украинското одбивање да ги прифати цените и руското обвинување за поткраднување на гасот наменет за европските корисници вклучително и најновата украинска криза од 2014-та.
Рускиот претседател ја изненади Европската унија пред две седмици во Анкара кога објави дека се откажува од Јужен тек, префрлајќи ја вината врз Брисел, кој според него го опструирал проектот.
Путин ја обвини ЕУ дека и’ ја негира сувереноста на Бугарија, којашто инаку во моментов е силно зависна од рускито гас и предупреди дека блокирањето на проектот е „штетно и против европските економски интереси“. Русија задоволува околу 30 отсто од европските потреби од гас, а половина од тоа количество одеше преку Украина.
И Србија и Унгарија, кои исто така сакаат да си обезбедат гас преку Јужен тек, се поборници на продолжување на проектот.
Изградбата на новиот гасовод во Турција по дното на Црното Море беше најавена на 1-ви декември, за време на посетата на рускиот претседател Владимир Путин на Анкара. Новиот гасовод ќе биде изграден како замена за веќе напуштениот проект Јужен тек, за што Путин објави по разговорите со турската страна, како што рече, поради опструкциите и „неконструктивната позиција“ за негово градење од страна на Европската унија. Овој гасовод требаше, исто така, по дното на Црното Море да ја заобиколи Украина, и да излезе на копното во Бугарија, да минува низ Србија, Унгарија и Словенија до Австрија и Италија.
Веќе истиот ден „Газпром“ и турската компанија „Ботас“ потпишаа меморандум за разбирање за изградба на гасовод преку Црното Море со капацитет од 63 милијарди кубни гас годишно, исто како и Јужен тек. Од ова количество, 14 милијарди кубни метри гас ќе бидат наменети за Турција, којашто најверојатно добива и повластена цена, а другите 49 милијарди кубни метри руски гас ќе бидат пренасочени кон гасниот центар на границата меѓу Турција и Грција./крај/мф/сн
Извор: Макфакс
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Експерт по несреќата: Стари трамваи биле увезени за ситни пари, одржувањето мора да биде под контрола
По вчерашната трагична несреќа во која трамвај излета од шините во центарот на Сараево, што резултираше со губење на еден млад живот и сериозни повреди на граѓаните, јавноста со право бара прецизни одговори. Додека надлежните институции ја спроведуваат истрагата, клучно е да се слушне гласот на професијата. Шевал Ковачевиќ, дипломиран сообраќајно инженерство и постојан судски експерт во сообраќајната професија, во телевизиски настап истакна дека сè уште стои на ставот дека шемата на трагедијата е несоодветната брзина. Сепак, истакнува тој, причините зад оваа брзина сè уште се непознати.
„Што го предизвика, дали беше невнимание на возачот, дали ја занемари рутата што ја движеше, дали стануваше збор за технички дефект на возилото, дали контакторот на погонот се заглави и доби приклучок, дали беше нешто друго, но фактот е дека брзината го предизвика она што се случи“, подвлече тој, потсетувајќи дека брзината на движење на оваа раскрсница е 10 км.
Како што нагласи, тоа е „тројно и повеќекратно опасно место“, каде што се среќаваат трамвајот, раскрсницата и интересите на другите возила.
„Многу сложена раскрсница која има безброј точки на конфликт, можеби ако требаше да се пресмета сообраќајот, ќе имаше 35-36 точки на конфликт. Мора да се пристапи кон оваа раскрсница со голема претпазливост“, додаде Ковачевиќ.
Коментирајќи го видеото, Ковачевиќ повторува дека очигледно станува збор за „огромна брзина“.
На прашањето дали една од причините за неприлагодената брзина може да биде фактот што железницата е реконструирана на тоа место, а трамвајот што излетал од шините бил од постар датум на производство, тој одговара:
„Веројатно е дека пругата е обновена на таа локација и дека нема технички дефекти, не знаеме, тоа ќе го утврди истрагата. Но, што се однесува до вториот дел, без разлика каква била пругата, дали е овозможено нормално движење, дали трамвајот е неисправен, дали има гуми или тркала што се потпираат на шините и ја пренесуваат тежината, дали количките на кои се потпира каросеријата се со зголемен клиренс, во празен òд или ако гумите се истрошени, возилото станува нестабилно и колку е поголема брзината, толку е поголема нестабилноста“.
Тој, исто така, апелираше до обвинителот или раководителот на случајот да ги користат сите достапни видео надзори од околните згради и објекти од железничките станици до влегувањето во процесот на удар, „да се види кој одел директно зад ова возило, никој да не го вознемирува возачот, едноставно да се расчисти“.
Како едно од решенијата за оваа комплексна раскрсница, тој смета дека е потребно да се инсталира видео камера со контрола на брзината и за трамваите и за сите други возила што минуваат низ тој дел од патот.
Осврнувајќи се на староста и рокот на траење на трамвајот, Ковачевиќ смета дека овој исход веројатно немаше да се случи доколку беше еден од новите трамваи, со оглед на техничката исправност, висококвалитетните гуми и амортизерите, кои овозможуваат безбедно движење по шините.
Факт е, продолжува тој, дека станува збор за трамвај стар 55-60 години, и ја истакнува потребата од квалитетен дневен, неделен и квартален преглед на возилото, со прецизни информации во картичката – кој го направил тоа и што направил.
„Пред војната работев во GRAS околу 3 и пол години, имавме таканаречена регенерација на делови, сите оние делови што беа во исправна состојба, се чистеа од маснотии, прашина, загадување, се ставаа во решетка за кога ќе бидат потребни за да не мора да се купуваат нови и да бидат во резерва. За жал, по војната, се увезуваа стари трамваи за ситни пари, а беа увезувани и делови што не беа потребни. Денес, во хангари има делови што никогаш не се користеле“.
„Оваа старост на трамвајот без понатамошно оправдување не требаше да се пушта во сообраќај. Има некои што се подобри, но бараат редовно одржување проследено со документација. Такво нешто не постои, само писмено. Дневна инспекција, кој ја извршил работата, седумдневни, тримесечни инспекции, што е направено и кој го извршил тоа. Не гледам дека има некаков ред во оваа ситуација. Последиците се големи. Работа со возачите. Трамвајскиот сообраќај е армија и треба да се почитува на тој начин. „Одговорноста е голема. Нема алтернатива, сè мора да работи беспрекорно“, нагласи тој.
Регион
(Видео) Страшна сообраќајна несреќа во Сараево: 23-годишник загина кога го удри трамвај на станица
Окружното обвинителство на Сараево денес ја продолжи истрагата за околностите околу тешката сообраќајна несреќа што се случи претходниот ден кога трамвај излета од шините во центарот на Сараево, при што загина едно лице, а четири други беа повредени, од кои едно тешко.
Обвинителството најави дека нема да изнесуваат никакви информации додека не заврши истрагата, вклучително и стручен преглед на уништениот трамвај кој беше изваден од шините дури вчера вечерта. Видео од моментот на несреќата што се појави на социјалните мрежи и е снимено од автомобил што минува, јасно го покажува трамвајот како влегува во кривината со голема брзина, иако ограничувањето за трамвај на таа локација е 10 километри на час.
Zašto je hitna stala usred raskrsnice? Kao da čeka nešto. #tramvaj #sarajevo pic.twitter.com/I1D9ulmUmx
— Bosnia Reporter (@BosniaReporter) February 12, 2026
Првичните проценки се дека големата брзина, но и лошата состојба на стариот трамвај, довеле до излетувањето од шините, каде што тој ја пробил заштитната ограда и завршил на прометен пат.
По полициската истрага, беше потврдено дека лицето кое беше згмечено до смрт од трамвајот всушност е 23-годишен млад човек. Во времето на несреќата, тој го чекал на станицата трамвајот што го уби.
Медиумите објавија дека станува збор за Ердоан Моранкиќ од Брчко, кој студирал ликовни уметности во Сараево.
„Никогаш не поминуваше без да се поздрави. Им помагаше на сите и сите го фалеа. Во шок сме и не можеме да веруваме дека ова се случи“, изјави неименуван извор од Академијата за ликовни уметности за порталот „Дневни аваз“.

Повредена девојка сè уште се бори за живот
Општата болница во Сараево потврди дека на 17-годишно девојче кое е тешко повредено по ударот од трамвај, морало да ѝ се ампутира ногата, а нејзиниот живот сè уште е во опасност.
„Продолжуваме со интензивната терапија“, изјави директорот на болницата Исмет Гавранкапетановиќ.
Јавната транспортна компанија ГРАС во Сараево, која управува со трамвајскиот сообраќај, објави дека нема да коментира за случајот додека не заврши истрагата.
Окружниот министер за транспорт Аднан Штета објави дека ќе инсистира да се утврдат сите околности на несреќата и одговорните да бидат казнети.
Регион
„Не сум магионичар“: Кос за идејата сите земји од Западен Балкан да влезат во ЕУ одеднаш
„Живееме во геополитички чувствително време. Може да има мир во Украина и тоа ќе донесе нова реалност во Европа“, изјави европската комесарка за проширување Марта Кос.
Црна Гора би можела да ги заврши техничките преговори до крајот на годината, објави европската комесарка за проширување Марта Кос.
Таа го кажа ова во интервју за телевизијата Н1.
На прашањето што конкретно може да направи Европската Унија (ЕУ) за да му помогне на регионот, како и на изјавата на новинарката на Н1 дека парите и предупредувањата не се доволни, дека може да се види дека ЕУ ја губи информациската војна во регионот, особено во Србија, а делумно и во Босна, и дека дипломатскиот јазик не помага, Кос рече дека не прифаќа „критики дека не сме успешни во проширувањето“.
„Две од четирите водечки земји се од Западен Балкан. Црна Гора би можела да ги заврши техничките преговори до крајот на годината, а Албанија е следна. Ова е успех. Живееме во геополитички чувствително време. Може да има мир во Украина, а тоа ќе донесе нова реалност во Европа. Ако го забрзаме процесот, ќе ги разгледаме сите кандидати, но мора да има јасна посветеност. Не е доволно само да се хармонизира законодавството, треба да ја почувствувам и видам политичката волја. Процесот на пристапување не е само технички, туку зависи и од земјите-членки“, рече Кос.
На прашањето што мисли за идејата сите земји-кандидатки да влезат во ЕУ одеднаш, Кос рече: „Да можев, би сакала сите земји, особено од Западен Балкан, да влезат заедно“.
„Но, јас не сум магионичар. Ако има промени, внимателно ќе ја разгледаме секоја земја. Проширувањето мора да ја направи ЕУ посилна, а не послаба. Ова е цел што мора да ја постигнеме заедно“, рече Кос.

