Регион
Турција: Притворени 103 генерали и адмирали, продолжува чистката
Најмалку 103 турски генерали и адмирали се притворени во рамките на истрагата за неуспешниот воен преврат, објави провладината агенција Anadolu во понеделникот, додека медиумите јавуваат дека продолжуваат чистките во државните институции.
Според податоците на турските медиуми, од споменатите приведени 103 генерали и адмирали, 43 офицери се веќе уапсени со наредба на судовите. Другите се испрашувани од иследниците. Вкупно во турските вооружени сили има 359 генерали и адмирали.
Агенцијата Anadolu ја објавува целата листа со имиња на приведените на највисоки офицери, од која се гледа дека се од воздухопловството, копнените војски и морнарицата, и тоа од сите делови на земјата.
Претходно телевизијата Habertürk објави дека се уапсени најмалку 12 генерали и адмирали. Во извештајот беше појаснето дека офицерите биле приведувани во текот на ноќта со одлуки на Истанбулскиот суд, но не се појаснува каде се извршени тие приведувања. Тие се обвинети за обид за воен преврат, обида за атентат на претседателот на земјата и убиства со умисла. Тие се осомничени дека учествувале во неуспешниот пуч кој се одвиваше ноќта кон саботата, кој заврши со 296 жртви на двете страни и 1.440 ранети главно цивили, по што над шест илјади луѓе се уапсени.
Во неделата ноќта беше објавено дека 70 адмирали и генерали се во притвор. Меѓу нив се и генералот Акин Озтурк, командантот на воздухопловните сили до 2015 година и член на Високиот воен совет (YAS), тело кое ги контролира турските вооружени сили, осомничен дека бил еден од организаторите и идеолог на заговорот. Тој е меѓу илјадниците припадници на вооружените сили кои се уапсени, вклучително и командантот на една од најзначајните воздухопловни бази „Инџирлик“ Бекир Ерџан Ван и главниот советник и аѓутант на претседателот Ердоган за воени прашања, Али Јазиџи.
Озтурк, роден 1952 година, требало да биде пензиониран на 30-ти август на состанокот на YAS, кој се состанува двапати годишно. Меѓутоа, се појавија информации дека тој наводно дознал дека бил истражуван поради можни врски со луѓето на проповедникот Фетулах Ѓулен кој живее во САД, обвинет од владата за создавање паралелни структури во правосудството, образованието, полицијата и армијата, како и за сегашниот обид за пуч, што тој го негира.
Како втор по важност меѓу организаторите на неуспешниот преврат се смета Мухарем Косе, поранешен правен советник на началникот на Генералштабот, соопштиле тројца високи функционери од Анкара. Тие го опишале Косе како следбеник на Ѓулен. Косе беше отстранет од должноста во март под обвинение за лошо постапување, но не отстранет од армијата. Во моментов турските власти немаат информации каде тој се наоѓа.
Турското министерство за внатрешни работи соопшти во понеделникот дека 8.777 лица се отстранети од должностите, вклучително и 7.899 припадници на полицијата и безбедносните служби. Овие бројки не ги вклучуваат припадниците на војската.
Во саботата беше објавено дека биле отпуштени 2.745 судии. Притоа уапсени се 426 судии и обвинители низ цела Турција, од кои двајца се уставни судии, а само во Истанбул се уапсени 39 обвинители и 71 судија.
Телевизијата CNNTurk јавува дека 30 турските гувернери и повеќе од 50 високо рангирани државни службеници, исто така, се сменети од должностите во продолжување на чистката во државните институции која ја вети претседателот Реџеп Тајип Ердоган по неуспешниот воен удар најавувајќи најверојатно дефинитивна пресметка со она што тој го нарекува „паралелна структура“ во државата, алудирајќи на движењето на исламскиот проповедник Фетулах Ѓулен кој се наоѓа во егзил во САД, но кој ја негираше својата вмешаност во настаните во Турција./крај/мф/сн
Извор: Макфакс
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Уапсен е и третиот осомничен за нападот врз куќата на Здравко Чолиќ: побегнале со скутер
Третиот осомничен за бомбашкиот напад врз куќата на Здравко Чолиќ, вечерва е уапсен во ефикасна акција на Одделот за криминалистичка полиција, Полициската управа за градот Белград, по наредба на Вишото јавно обвинителство во Белград, пишува „Курир“.
Сомненијата според написите се дека двајцата претходно уапсени, биле директни сторители, додека третиот им набавил експлозивни направи, не само за нападот врз куќата на Здравко Чолиќ, туку и за нападот врз Палилула на 20 ноември 2025 година, пишува „Курир“.
Бомбата експлодирала во просторот помеѓу куќите што му припаѓаат на семејството на жртвата и друго семејство, а осомничените се вратиле назад кон возилото.
Исто така, на 3 февруари 2026 година, тие неовластено носеле една рачна граната, па користеле такси, а потоа стигнале до семејната куќа на Чолиќ каде околу 4:52 часот наутро осомничениот што го барале активирал и фрлил рачна граната во дворот на семејната куќа, додека еден од осомничените се погрижил да не помине никој и снимал со мобилен телефон.
Рачната граната експлодирала, по што осомничените се оддалечиле од местото на настанот, според медиумот.
Регион
Вучиќ: Воениот сојуз на Тирана, Приштина и Загреб го загрозува мирот во регионот
Српскиот претседател Александар Вучиќ изјави во Младеновац дека е сериозно загрижен за воениот сојуз формиран од Тирана, Приштина и Загреб, нагласувајќи дека не станува збор за воено-техничка соработка, туку за сојуз кој има јасен одбранбен, но и потенцијално офанзивен карактер.
Вучиќ изјави дека во случај на класична соработка во областа на набавка на оружје меѓу Хрватска и Албанија, ова не би било проблем, но дека сега станува збор за нешто фундаментално различно.
„Ова не е воено-технички сојуз. Ова не е договор од типот „вие купувате оружје од мене, јас ќе го купам од вас“. Ова е воен сојуз кој е создаден за одбрана или офанзивни дејствија против одредени територии, или одбранбен сојуз кој може да прерасне во офанзивен за еден ден“, нагласи претседателот на Србија, пренесуваат медиумите во регионот.
Тој го постави прашањето за причината за формирање на таков сојуз, посочувајќи дека Тирана и Загреб веќе се членки на НАТО, додека Приштина не е, што, како што истакна, дополнително го комплицира целото прашање.
Вучиќ изјави дека е особено загрижен што Србија има нови информации за плановите на алијансата, вклучувајќи ги и специфичните барања на Приштина за дополнително оружје од Соединетите Американски Држави и Турција.
Според него, Приштина бара одобрение за набавка на американски „хаубици“ од калибар 105 милиметри, како и дополнителни количини противтенковски ракети „копје“, додека во исто време се водат разговори со Турција за други видови воена опрема.
„Имам комплетен список. Тие разговараат за сите можни насоки на напад, одбрана и сè друго. Имаме и значајни разузнавачки информации за тоа“, истакна Вучиќ.
Тој додаде дека е загрижен како претседател, бидејќи тоа е негова должност, но дека граѓаните на Србија немаат причина да се плашат, бидејќи силата на српската армија се зголемува по „геометриска прогресија“. Тој најави и набавка на најсовремена воена опрема, која, како што рече, „една или ниедна земја“ ја има денес во Европа, истакнувајќи дека сè ќе пристигне според забрзани процедури.
„Кај мене нема „ќе биде лесно“. Ќе биде тешко, но ќе им биде уште потешко“, рече Вучиќ.
Претседателот на Србија изјави и дека не е тајна дека Хрватска е вклучена во настаните во Србија, вклучувајќи протести и блокади, и дека за такви заклучоци не се потребни разузнавачки служби.
„Доволно е да се погледне со голо око. На сите им е јасно. Се надеваат дека ќе се вратат некои слуги како што имале од 2000 до 2012 година, но ништо нема да произлезе од тоа“, рече Вучиќ.
Регион
Масовно труење со олово на жителите на град во БиХ
Во општината Вареш во Босна и Херцеговина продолжува сериозната здравствена криза предизвикана од масовно труење со олово. Најновите резултати од тестирањето на повеќе од 100 жители потврдија дека труењето со тешки метали е многу пораспространето отколку што првично се претпоставуваше, пишува N1.
Присуството на олово во крвта овој пат е утврдено не само кај жителите што живеат во близина на депонијата на рудникот ДПМ Метали, во населбите Пржиќи и Даштанско, туку и кај граѓаните од самиот центар на Вареш. Претходните тестови од декември минатата година покажаа присуство на олово во крвта на сите 44 тестирани лица од различни возрасти.
Во меѓувреме, уште девет лица се тестирани приватно, а резултатите само ги потврдија алармантните индикатори. Особено е загрижувачки што олово е пронајдено и во наодите на пет деца под шест години.
Најновите тестови покажуваат дека некои луѓе имаат екстремно високи концентрации на олово во крвта, во некои случаи десетици, па дури и сто пати повисоки од референтните вредности.
„Присуството на олово во крвта е исклучително сложен здравствен проблем бидејќи нема физиолошка потреба од олово во човечкото тело. Современата медицина се залага за ставот дека нема „безбедна“ доза на олово во телото“, велат експертите од Институтот за здравје и безбедност на храната.
Во интервју за локална радио станица, вршителот на должноста градоначалник на општина Вареш, Малик Ризвановиќ, изјави дека, доколку го добие мандатот, здравјето на граѓаните ќе биде негов приоритет. Сепак, информацијата дека непосредно пред објавувањето на новите резултати за труењето, компанијата ДПМ Метали испратила до Владата на Зеничко-добојскиот кантон барање за зголемување на надоместокот за концесија предизвикува загриженост.
„Официјално е дека во петокот ДПМ Метали поднесе иницијатива за зголемување на концесискиот надомест до Министерството за економија на Зеничко-добојскиот кантон. Во наредните месеци ќе има зголемување на концесијата. Она што успеав да го договорам со компанијата е дека, кога ќе се потпише концесијата, таа ќе се плаќа ретроактивно од 1 јануари 2026 година“, рече Ризвановиќ.
Фактот дека самата рударска компанија бара од властите да ја зголемат концесијата што треба да ја плати изгледа неверојатно и покренува сериозни прашања за тоа кој управува со природните ресурси во Зеничко-добојскиот кантон.
„Ако компанијата се обидува да купи социјален мир со овој потег, јасно велиме дека здравјето на граѓаните нема цена и дека е крајно несоодветно да се зборува за концесиски надоместоци во време кога животите на луѓето во Вареш се сериозно загрозени“, истакнуваат жителите на Пржиќ и Даштански.
Властите на Зеничко-добојскиот кантон и Федерацијата БиХ сè уште немаат јасен одговор за ситуацијата во Вареш. Иако условите се исполнети, сè уште не е прогласена вонредна состојба. Исто така, не е познато дали Обвинителството на Зеничко-добојскиот кантон започнало истрага за труењето.
И покрај противењето на локалните заедници и граѓанското општество, надлежните кантонални власти продолжуваат да поддржуваат нови, потенцијално опасни рударски проекти во Вареш, вклучувајќи го и планираното рударство на хром во сливот на реката Криваја.
фото/илустрација/Depositphotos

