Регион
Во Сребреница погребани 127 жртви на геноцидот
И годинава илјадници луѓе, претставници на цивилните и верските власти во Босна и Херцеговина, судии на Хашкиот трибунал за поранешната СФРЈ во понеделникот во меморијалниот центар Поточари кај Сребреница им одадоа почит на жртвите на масакрот над Бошњаците во јули 1995 година кој меѓународната заедница го квалификува како геноцид кој го извршиле војската и полицијата на босанските Срби, но кој Република Српска го негира на 21-годишната.
Бројните учесници на комеморацијата дадоа почести за повеќе од осумте илјади убиени Бошњаци, по што следеше верски обред што го предводеше поглаварот на Исламската заедница во БиХ, реис Хусеин Кавазовиќ и погребот на 127-те жртви чии посмртни останки се откриени во масовни гробници, а се идентификувани во изминатата година дена.
Според официјалните документи, тие се убиени откако единците под команда на генералот Ратко Младиќ во попладневните часови на 11-ти јули 1995 година ја заземаа енклавата која беше под заштита на силите на Обединетите нации (УНПРОФОР) и спровеле планирана и систематска масовна ликвидација на сите бошњачки мажи и момчиња кои ги заробиле. Меѓу останките во понеделникот се дванаесет малолетници, а најмладиот убиен бил Авдија Мемиќ кој во јули 1995 година имал само 14 години.
Според податоците на Институтот за исчезнати лица во БиХ (INO), досега се пронајдени и идентификувани 6.532 жртви од колежот во Сребреница чии тела биле закопани во најмалку 77 масовни гробници. Останките на 6.302 од нив се претходно погребани во кругот на меморијалниот центар.
Сегашниот градоначалник на Сребреница, Ќамил Дураковиќ, изјави на комеморацијата дека падот на Сребреница бил еден од најтемните моменти во XX век. Ги повика сите коишто знаат нешто за преостанатите а неоткриени можи масовни гробници каде се најверојатно останките на уште околу илјада пријавени за исчезнати, тоа да го пријавата.
„Вистината и правдата се подеднакво потребни и за Бошњаците и за Србите“, порача градоначалникот на Сребреница и додаде дека само на тој начин е можено да се подигнат темелите за напредок.
Кармел Агиус, претседател на Меѓународниот кривичен суд за поранешна Југославија, изјави во Сребреница дека болката на семејствата не може да се искаже, но оти постои подготвеност трагедијата од 1995-та никогаш да не биде заборавена, а фактите јасно да се истакнат.
„Основниот елемент на секое помирување е правдата, а Трибуналот имаше многу важна улога. Важно е да се инсистира на тоа во процесот на зближување на трите народа да се признае минатото, заедно да се тагува и низ искрен дијалог да се свртат кон иднината и де се осигури злосторствата од 1995 година никогаш на не се повторат“, нагласи Агиус.
Цели 23- години Трибуналот се бореше за откривање на вистината на борбите во поранешна Југославија, а особено за настаните во Сребреница, кои ја „посрамотија и меѓународната заедница“, нагласи Агиус.
„Горд сум што Трибуналот недвосмислено утврди дека во Сребреница во 1995-та се случил геноцид и на тоа што Трибуналот процесуираше цела низа одговорни за тоа злосторство“, додаде. Призна притоа дека мандатот на Трибуналот бил ограничен, но тврди дека тој суд сепак дал важен придонес во откривањето на сите важни информации што е „најдобар одговор на сите кои се обидуваат да ги негираат злосторства и на кои поради тоа еден ден ќе им суди историјата“.
„Повикуваме политиката на надежи да преовладува над политиката на поделби“, рече Агиус.
Долгогодишниот судија и претседавач со Трибуналот, Теодор Мерон, во говорот истакна дека е убеден дека Хашкиот суд со своите пресуди придонел „на крајот да победи правдата а не силата“. Со пресудите како за генералот на војската на босанските Срби, Радислав Крстиќ, осуден за геноцидот во Сребреница, се зачувува колективното сеќавање на злосторствата и нивните жртви, рече Мерон.
„Важно е идните генерации да го научат урокот од минатото и никогаш да не се повтори“, рече Мерон кој во моментов е на должноста претседател на Резидуалниот механизам за кривични судови на Обединетите нации.
Претседателот на Претседателството на БиХ, Бакир Изетбеговиќ, најави дека сега уште порешително од кога и да е претходно ќе бара задоволување на правдата за секој убиен во Сребреница. „Без правда нема помирување ниту предуслови за проштевање и помирување“, рече Изетбеговиќ додавајќи дека вистината е најпотребна за градење заедничка иднина во земја оптоварена со тешки историски предизвици како што е БиХ. „Сонот за уништување на другите секогаш завршува со сопствен пораз…“, порача Изетбеговиќ,
Турскиот министер за надворешни работи Мевлут Чавушоглу порача на комеморацијата дека во неговата земја сочувствуваат со семејствата на жртвите во сребреничакта трагедија и сака БиХ и Балканот по воените страдања трајно да се стабилизираат. „Ако Босна не е мирна, ниту Турција не е Мирна“, рече Чавушоглу порачувајќи дека без стабилен нема ни стабилна Европа.
Поради минатогодишниот инцидент кога беше каменуван српскиот премиер Александар Вучиќ, во Сребреница не присуствуваа лица од српскиот државен врв. Во Сребреница, сепак, дојде Чедомир Јовановиќ, челникот на опозициската на Либерално-демократската партија на Србија (ЛДП), кој се залага за искрено соочување на Србија со одговорноста за злосторствата во војните од 1990-те,
„Негирањето на пресудите Хашкиот трибунал не нé води никаде. Потребно е јасен политички став кон политиката на злосторството и додека тоа не се случи, српскиот народ ќе носи хипотека којашто не му припаѓа“, рече Јовановиќ за новинарите и додаде дека с таков однос всушност сите Срби ги прави соодговорни за злосторството од јули 1995-та/
Според него, Вучиќ направил дополнителен проблем кога во 2015-та дојде во Сребреница на комеморацијата избегнувајќи да признае дека е извршен геноцид. Го критикуваше и претседателот на Република Српска, Милорад Додик кој одбива да дојде во Сребреница да им даде чест на жртвите.
Самиот Додик подоцна во понеделникот повтори дека останува на досегашниот став проблематизирајќи го и бројот на убиените Бошњаци во Сребреница.
„Ви велам дека нема да признаеме геноцид. Геноцид ниту се случил. Почна со лажната приказна за 8.700 убиени, Хашкиот трибунал ја намали бројката на 5.000, а сега се оперира со 4.000. Ние не знаеме што е вистината“, изјави Додик за новинарите во Бања Лука.
Предложи да се формира нова меѓународна комисија којашто ќе ги испита сите случувања,./крај/мф/сн
Извор: Макфакс
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
На Мерц му е непријатно оти е закочено членството на Западен Балкан во ЕУ
Германскиот канцелар Мерц во Минхен зборуваше за иднината на проширувањето на Европската унија, откако расправата беше поттикната од прашање на претседателот на Црна Гора.
Тој призна дека чувствува „сè поголема непријатност“ поради тоа што Европската унија не успева да постигне значаен напредок во пристапните процеси со земјите од Западен Балкан и соседството.
„Мораме да осмислиме нова стратегија за да ги доближиме овие земји до ЕУ. Не сакам да ве изгубам“, порача Мерц.
Како главна пречка го наведе принципот на едногласност, со посебен акцент на постојаното блокирање од страна на Унгарија, која ја опиша како „слон во просторијата“. Тој изрази надеж дека ова може да се надмине.
„По изборите што ќе се одржат во април, се надеваме дека ќе можеме да ги отвориме следните поглавја и да ви се приближиме уште повеќе кон Европската унија“, заклучи тој.
Регион
Експерт по несреќата: Стари трамваи биле увезени за ситни пари, одржувањето мора да биде под контрола
По вчерашната трагична несреќа во која трамвај излета од шините во центарот на Сараево, што резултираше со губење на еден млад живот и сериозни повреди на граѓаните, јавноста со право бара прецизни одговори. Додека надлежните институции ја спроведуваат истрагата, клучно е да се слушне гласот на професијата. Шевал Ковачевиќ, дипломиран сообраќајно инженерство и постојан судски експерт во сообраќајната професија, во телевизиски настап истакна дека сè уште стои на ставот дека шемата на трагедијата е несоодветната брзина. Сепак, истакнува тој, причините зад оваа брзина сè уште се непознати.
„Што го предизвика, дали беше невнимание на возачот, дали ја занемари рутата што ја движеше, дали стануваше збор за технички дефект на возилото, дали контакторот на погонот се заглави и доби приклучок, дали беше нешто друго, но фактот е дека брзината го предизвика она што се случи“, подвлече тој, потсетувајќи дека брзината на движење на оваа раскрсница е 10 км.
Како што нагласи, тоа е „тројно и повеќекратно опасно место“, каде што се среќаваат трамвајот, раскрсницата и интересите на другите возила.
„Многу сложена раскрсница која има безброј точки на конфликт, можеби ако требаше да се пресмета сообраќајот, ќе имаше 35-36 точки на конфликт. Мора да се пристапи кон оваа раскрсница со голема претпазливост“, додаде Ковачевиќ.
Коментирајќи го видеото, Ковачевиќ повторува дека очигледно станува збор за „огромна брзина“.
На прашањето дали една од причините за неприлагодената брзина може да биде фактот што железницата е реконструирана на тоа место, а трамвајот што излетал од шините бил од постар датум на производство, тој одговара:
„Веројатно е дека пругата е обновена на таа локација и дека нема технички дефекти, не знаеме, тоа ќе го утврди истрагата. Но, што се однесува до вториот дел, без разлика каква била пругата, дали е овозможено нормално движење, дали трамвајот е неисправен, дали има гуми или тркала што се потпираат на шините и ја пренесуваат тежината, дали количките на кои се потпира каросеријата се со зголемен клиренс, во празен òд или ако гумите се истрошени, возилото станува нестабилно и колку е поголема брзината, толку е поголема нестабилноста“.
Тој, исто така, апелираше до обвинителот или раководителот на случајот да ги користат сите достапни видео надзори од околните згради и објекти од железничките станици до влегувањето во процесот на удар, „да се види кој одел директно зад ова возило, никој да не го вознемирува возачот, едноставно да се расчисти“.
Како едно од решенијата за оваа комплексна раскрсница, тој смета дека е потребно да се инсталира видео камера со контрола на брзината и за трамваите и за сите други возила што минуваат низ тој дел од патот.
Осврнувајќи се на староста и рокот на траење на трамвајот, Ковачевиќ смета дека овој исход веројатно немаше да се случи доколку беше еден од новите трамваи, со оглед на техничката исправност, висококвалитетните гуми и амортизерите, кои овозможуваат безбедно движење по шините.
Факт е, продолжува тој, дека станува збор за трамвај стар 55-60 години, и ја истакнува потребата од квалитетен дневен, неделен и квартален преглед на возилото, со прецизни информации во картичката – кој го направил тоа и што направил.
„Пред војната работев во GRAS околу 3 и пол години, имавме таканаречена регенерација на делови, сите оние делови што беа во исправна состојба, се чистеа од маснотии, прашина, загадување, се ставаа во решетка за кога ќе бидат потребни за да не мора да се купуваат нови и да бидат во резерва. За жал, по војната, се увезуваа стари трамваи за ситни пари, а беа увезувани и делови што не беа потребни. Денес, во хангари има делови што никогаш не се користеле“.
„Оваа старост на трамвајот без понатамошно оправдување не требаше да се пушта во сообраќај. Има некои што се подобри, но бараат редовно одржување проследено со документација. Такво нешто не постои, само писмено. Дневна инспекција, кој ја извршил работата, седумдневни, тримесечни инспекции, што е направено и кој го извршил тоа. Не гледам дека има некаков ред во оваа ситуација. Последиците се големи. Работа со возачите. Трамвајскиот сообраќај е армија и треба да се почитува на тој начин. „Одговорноста е голема. Нема алтернатива, сè мора да работи беспрекорно“, нагласи тој.
Регион
(Видео) Страшна сообраќајна несреќа во Сараево: 23-годишник загина кога го удри трамвај на станица
Окружното обвинителство на Сараево денес ја продолжи истрагата за околностите околу тешката сообраќајна несреќа што се случи претходниот ден кога трамвај излета од шините во центарот на Сараево, при што загина едно лице, а четири други беа повредени, од кои едно тешко.
Обвинителството најави дека нема да изнесуваат никакви информации додека не заврши истрагата, вклучително и стручен преглед на уништениот трамвај кој беше изваден од шините дури вчера вечерта. Видео од моментот на несреќата што се појави на социјалните мрежи и е снимено од автомобил што минува, јасно го покажува трамвајот како влегува во кривината со голема брзина, иако ограничувањето за трамвај на таа локација е 10 километри на час.
Zašto je hitna stala usred raskrsnice? Kao da čeka nešto. #tramvaj #sarajevo pic.twitter.com/I1D9ulmUmx
— Bosnia Reporter (@BosniaReporter) February 12, 2026
Првичните проценки се дека големата брзина, но и лошата состојба на стариот трамвај, довеле до излетувањето од шините, каде што тој ја пробил заштитната ограда и завршил на прометен пат.
По полициската истрага, беше потврдено дека лицето кое беше згмечено до смрт од трамвајот всушност е 23-годишен млад човек. Во времето на несреќата, тој го чекал на станицата трамвајот што го уби.
Медиумите објавија дека станува збор за Ердоан Моранкиќ од Брчко, кој студирал ликовни уметности во Сараево.
„Никогаш не поминуваше без да се поздрави. Им помагаше на сите и сите го фалеа. Во шок сме и не можеме да веруваме дека ова се случи“, изјави неименуван извор од Академијата за ликовни уметности за порталот „Дневни аваз“.

Повредена девојка сè уште се бори за живот
Општата болница во Сараево потврди дека на 17-годишно девојче кое е тешко повредено по ударот од трамвај, морало да ѝ се ампутира ногата, а нејзиниот живот сè уште е во опасност.
„Продолжуваме со интензивната терапија“, изјави директорот на болницата Исмет Гавранкапетановиќ.
Јавната транспортна компанија ГРАС во Сараево, која управува со трамвајскиот сообраќај, објави дека нема да коментира за случајот додека не заврши истрагата.
Окружниот министер за транспорт Аднан Штета објави дека ќе инсистира да се утврдат сите околности на несреќата и одговорните да бидат казнети.

