Посетата на премиерот Никола Груевски на Израел е мошне силна и важна за Македонија, особено во ова време. Оваа посета на македонскиот премиер на оваа силна држава во светот треба да биде предизвик и за сите претставници на Македонија низ целиот свет да продолжат да инсистират на важноста на меѓународното признавање на Македонија како „Република Македонија“, изјави во екслузивното интервју за Програмата „Гласот на народот со Слободан Томиќ“, поранешниот медиатор во грчко македонскиот спор, Робин О’Нил

Британскиот дипломат притоа додаде дека станува збор за „добри вести и дека е одлично тоа што премиерот на Македонија, се сретна со неговиот израелскиот колега Натанјаху, пришто беше срдечно пречекан“, како и дека ова може „само да помогне на целата стабилност во медитеранскиот регион“. „Велам медитеранскиот регион затоа што, тоа ги опфаќа и Израел, и сите тие земји во источниот дел на Средоземјето, вклучувајќи ја и Македонија….“, нагласи медијаторот О’Нил

Запрашан колку може да помогне влијанието на официјален Тел Авив врз Вашингтон за македонската перспектива, О’Нил ја изнесе оцената дека „Израел има силно влијание врз Вашингтон, и ќе биде корисно доколку тоа влијание се оправда, и се спроведе на директен и можен начин“, оценува О Нил ,и продолжува:

„…. Верувам дека САД,сочувствуваат со Македонија и со признавањето на Македонија како Република Македонија. Но, верувам дека САД можат да одиграат и подиректна улога во инсистирање околу ова прашање, доколку така сакаат“…,истакнува британскиот амбасадор.

Запрашан каков е неговиот став за иднината на мисијата на Метју Нимиц, како посредник меѓу Македонија и Грција, поранешниот преговарач одговори дека „Пред 23 години, на крајот од мојата мисија за обид да се реши прашањето со името на Македонија, грчката влада инсистираше дека таа мора да биде задоволна околу мерките за градење доверба и околу усвојувањето од страна на Македонија на име избрано од Грција. Денес, грчката влада инсистира пред г-дин Нимиц дека таа мора да биде задоволна со мерките за градење доверба и со усвојувањето од страна на Македонија на име избрано од Грција. Со други зборови, никаков напредок не е постигнат во изминативе дваесет итри години, и покрај сите напори на посредниците да донесат решение за овој проблем, па дури иако се разбира, мерките за градење доверба беа договорени пред многу години“.

А ваквиот заклучок, продложи О’Нил, е зацврстен со извештаите од Њујорк за најновите разговори меѓу Македонија и Грција под покровителство на Нимиц. „Ова не е критика за г-дин Нимиц, кој неуморно работеше на изнаоѓање решение. Но, дојде време искрено да се признае вистината, дека целта на грчката влада е никогаш да не се договори решение за прашањето со името на Македонија“, смета Британецот.

„Секоја следна влада во Грција знае дека на крајот Македонија ќе биде меѓународно признаена под нејзиното правилно име, Република Македонија. Исто така, секоја следна влада во Грција знае дека кога тоа ќе се случи, ќе има непосредна краткорочна емотивна реакција на непријателство од страна на некои, можеби многу Грци, и дека тоа ќе ја направи тогашната влада непопуларна. Па така, секоја грчка влада работи на неограничено одлагање на било какво решение“, проценува О’Нил.

Според него, ваквата состојба во преговорите меѓу Скопје и Атина е вистинита и значи дека Нимиц нема надеж за успех на својата мисија и „по мое мислење, дојдено е времето Владата на Република Македонија да го признае тоа, и да бара други начини за добивање општо меѓународно признавање на правото на Македонија според меѓународното право да го користи името што сама го избрала, како и на обврската на меѓународната заедница да го прифати тоа“, одговори О Нил

Британскиот дипломат не ги заобиколи и другите начини на овој спор и потенцира дека „Македонија треба да поднесе жалба директно до меѓународната заедница, со други зборови до сите членки на Обединетите нации, за целосно да ја признаат под нејзиното уставно име во согласност со меѓународното право, односно како Република Македонија. И претходно сугерирав дека ова треба да се направи во седиштето на Обединетите нации во Њујорк, но, владата на Македонија никогаш не презеде ништо во таа насока“.

Другиот пат, што го сугерира О’Нил, е преку Европската унија и НАТО. Пред сè, сите земји-членки на ЕУ (со исклучок на Грција, се разбира), според него, сега треба да ја признаат Македонија под нејзиното уставно име и да инсистираат на постојано користење на тоа име, а и членките на НАТО треба да го направат истото.

„Ова ќе ѝ покаже на Грција дека навистина е изолирана по ова прашање и дека нејзината политика на уцени конечно пропадна. Ако, спротивно на меѓународното право и преземените обврски според Времената спогодба од 1995 година, Грција сè уште одбива да размислува за давање согласност за прием на Македонија во овие организации под името ПЈРМ (не го исклучувам тоа како привремен чекор), и ЕУ и НАТО треба да работат на изнаоѓање алтернативни начини за практичен прием на Македонија во дефакто полноправно членство во овие организации. Сметам дека е интересно што одговорниот комесар на ЕУ (за проширување, Јоханес) Хан, сега придава поголем интерес и важност на ова прашање….“, истакна О Нил

Британскиот експерт и познавач на случувањата на Балканот, не ја исклучи и анализата на прашањето зошто е ова важно за НАТО и ЕУ, како и за меѓународната заедница во целост?

О’Нил притоа даде конкретен одговор: „Сериозниот проблем со имиграцијата со кој се соочува ЕУ зборува сам за себе. Македонија, освен Грција, е клучна точка на патот на мигрантите кои се обидуваат да се пробијат од Турција до дестинациите во ЕУ. Решавањето на ова прашање би било во голема мера потпомогнато доколку Македонија е членка на ЕУ“.

„А сериозната безбедносна ситуација во регионот и на Блискиот исток бара силно НАТО, вклучувајќи што е можно повеќе земји во подрачјето на НАТО. Чудно е што Црна Гора е примена во НАТО, а Македонија, која долги години придонесува во неговите мисии, сè уште е исклучена“, забележува Британецот.

Според О’Нил, Европската комисија и земјите-членки на ЕУ треба јавно да ја изнесат важноста што ѝ ја придаваат на Македонија ,како дел од решението за мигрантската криза со која се соочува ЕУ, и да кажат дека ова може да се направи само со Македонија како членка на ЕУ. „Тие навистина може да ѝ кажат на Грција дека мора да се откаже од своето противење на членството на Македонија во ЕУ, ако сака целосна соработка на другите земји-членки во справување со големите проблеми со кои се соочува во моментов во врска со напливот на мигранти во Грција…“,дециден е О Нил.

Запрашан, каков е интересот на САД за овој проблем, и каква улога може тие да одиграат, Робин О Нил го изложи својот став дека „САД имаат силен интерес за стабилноста на регионот, а надвор од регионот, за нестабилноста на Блискиот исток. Членството на Македонија во НАТО и во ЕУ ќе ги зајакне двете организации и ќе го отстрани елементот на слабост на Балканот“.

Вели дека САД можат да одиграат директна и многу важна улога за влегувањето на Македонија во НАТО, и со тоа, да остварат силно влијание врз членките на ЕУ.

„Веќе реков дека спорот со името сега е нерелевантен: Грција не е сериозна при барањето алтернативно име за Македонија. Гласот на САД би бил многу моќен во кажувањето на Грција дека сега мора да се откаже од политиката на опструкција која трае 23 години без добивка за никого….“, потецира О Нил…

Запрашан за можноста да се одлучи решавањето на прашањето околу името  од македонска страна по пат на Референдум, британскиот дипломат е конкретен во одговорот дека „Референдумот би да биде моќна дипломатско-политичка иницијатива“, истакнува О Нил, и додава:  ..„Тој во голема мера ќе зависи од прашањето што ќе му се упати на македонскиот народ. Ако на референдумот народот на Македонија се праша дали сака името на државата да остане „Република Македонија“, и ако луѓето гласаат цврсто за тоа, на владата ќе и се даде силен мандат и тоа ќе значи крај на процесот на медијација кој трае веќе многу години, секако, со поддршка на Обединетите нации“.

Сепак, предупредува дека во тој случај мора да се очекува дека Грција тогаш би рекла дека Македонија еднострано ги прекинува преговорите и затоа, можеби, ќе воведе санкции од своја страна.

„Затоа, би било важно тогаш Македонија да започне светска дипломатска иницијатива за да објасни дека постапила така за да го зачува своето име според меѓународното право, по 23 години преговори без никаков напредок. Во исто време, Македонија треба да го изнесе прашањето за името во Обединетите нации, со цел нејзиното исправно име целосно да се признае таму“, вели О’Нил.

Оценува дека ваквата иницијатива сама посебе нема да ѝ помогне на Македонија во желбата да влезе во ЕУ и во НАТО. Меѓутоа, вели натаму О’Нил, политиката која ја следеше досега не го постигна ова, па, откако „меѓународната заедница во целост ќе го признае правото на Македонија да го користи името по свој сопствен избор, другите членки на тие организации ќе бидат во посилна позиција да извршат притисок врз Грција или да приговори, или да изнајде алтернативен начин за прием на Македонија.“ изјави , Робин О Нил, поранешен медијатор во грчко македонскиот спор во интервјуто за Програмата Гласот на народот со Слободан Томиќ. /крај/мф/ст

Извор: Макфакс