Македонија
Препораки за заштита од заразни болести во поплавените региони

За време на поплавите постојано да се следат информациите за водоснабдувањето и безбедноста на водата за пиење преку локалните и националните телевизии, радиjа и преку интернет порталите, препорачуваат од Агенцијата за храна и ветеринарство.
– За пиење, за подготовка на храна и за одржување на лична хигиена, да се користи само пакувана вода или вода за пиење од цистерни која ја доставуваат јавните водоснабдителни претпријатија.
– Доколку постојат резерви вода, истата да не се употребува додека не се преврие (вриење најмалку 15 минути), или водата да се хлорира на соодветен начин, или од страна на стручно лице.
– Доколку водоснабдувањето се врши од индивидуални водоводни објекти, каде е видливо заматување на водата, истата да не се користи за пиење и за готвење, се до санирање на состојбата и до добивање на лабораториска потврда дека водата е безбедна.
– Доколку водоснабдувањето се врши од индивидуални водоводни објекти каде нема видливи промени на водата, се препорачува да се изврши нејзина превентивна дезинфекција.
– Редовно да се одржува хигиената на рацете со сапун или средство за дезинфекција, особено по контактот со водата од поплавата или со предметите кои биле поплавени, особено по чистењето и пред подготовка на храна.
– Да се заштити готовата храна за да не дојде во контакт со водата од поплавата или со отпадните води.
– Целата храна која била во контакт со водата од поплавата, во поплавени фрижидери, замрзнувачи или подруми, да не се користи за исхрана, односно, се препорачува храната да се фрли.
– Да се дезинфицираат сите работни површини, како и приборот за готвење и јадење.
– Храната да се подготвува со безбедна вода и задолжително термички да се обработи на температура повисока од 70 степени Целзиусови.
– Подготвената храна да не се чува подолго од два часа на собна температура, односно истата треба да се чува на температура пониска од 10 степени Целзиусови.- Да се избегнува контакт на сировата храна со термички обработената храна.
– Како дополнителни мерки препорачуваме храната темелно термички да се обработи, особено храната од животинско потекло, додека овошјето и зеленчукот кое обично се користи сирово, дополнително да се измие во млака вода, да се исчисти, повторно да се измие и термички да се обработи.
– Малите деца се препорачува да се хранат со индустриски подготвена храна.
Заштите ги животните од поплави
-Без разлика дали се работи за домашен миленик или за домашни животни, сопствениците и одгледувачите имаат должност да бидат подготвени во случај на елементарна непогода и да водат сметка за заштитата и благосостојбата на животните.
-Сопствениците и одгледувачите на животни треба постојано да ја следат метеоролошката состојба, особено предупредувањата од надлежните органи за опасност од појава на поплави, за да можат навремено да ги извршат неопходните подготовки за заштита на животните. Основна работа е на животните да им се обезбеди соодветна храна, вода и засолниште.
-Доколку постои предупредување за поплава, ако има можност, животните пред надоаѓање на водата да се префрлат на безбедна локацијa.
-Ако во краток рок е потребно да се напушти местото на живеење, а не е можно да се понесат животните со себе, ако е можно животните треба да се префрлат на безбедно место. Ако се во штала и се држат врзани, животните треба да се одврзат и доколку постои можност, да се дислоцираат на повисоко место каде ризикот од поплавување е помал. Исто така, треба и да се отворат вратите од боксовите и шталите со што животните би имале шанса да побегнат. Животните кои се држат на отворено исто така треба да се префрлат на повисоко место каде ризикот од поплавување е помал.
-Доколку е можно, храната треба да се складира и префрли на безбедно и суво место, по можност да се складира и свежа вода (во херметички затворени резервоари, цистерни, буриња итн.).
-Животните треба да бидат обележани согласно Законот за идентификација и регистрација, односно говедата, овците и козите и свињите со ушни маркици, а доколку се работи за животни кои немаат идентификација, сопственикот може привремено да ги обележи за да можат да се идентификуваат во случај да се изгубат.
-Фармскиот регистер и податоците за животните да се складираат на безбедно и суво место.
-Доколку се најдат животни во поплавени подрачја, со истите треба да се постапува внимателно, имајќи во предвид дека се вознемирени и исплашени. Прво треба да се згрижат помладите животни. На истите треба што побрзо да им се обезбеди свежа и безбедна вода (доколку нема друга опција за безбедна вода, на животните може да им се даде да пијат дождовница). Храната може да се даде во помала количина од вообичаената. Одгледувачите треба да се обратат до екипите на терен кои ќе им дадат соодветни информации каде и како може да обезбедат свежа вода и соодветна храна. На животните не треба да им се дава да пијат од поплавената вода.
-Доколку има ограничен извор на вода, на животните дневно треба да им се обезбеди следната количина на вода (во зависност од возраста, големината и продукцијата на животните):- Говеда 30-50 литри- Коњи 20-45 литри- Свињи 4-12 литри- Овци и кози 6 литри- Живина 0.5 литри
-За да се намали жедтта, доколку има потреба, на животните треба да им се дава помала количина на храна, пресушување на млечните крави кои се во подоцнежна фаза на лактација итн.
-Одгледувачите треба да бидат во контакт со надлежниот ветеринар за давање совети, инструкции, а по потреба и за давање на ветеринарно медицинска грижа.
-По поплавата, прво треба механички да се исчисти отпадот кој е надојден, да се изврши дезинфекција и дезинсекција. Животните се враќаат во одгледувалиштето кога објектите се безбедни, чисти и суви и по консултација и дозвола од надлежен ветеринар. Ветеринарот треба да ја провери здравствената состојба на животните.
-Доколку животните не може да се сместат во шталите на истите треба да им се обезбеди соодветно засолниште со суви и безбедни лежишта. Животните треба да имаат пристап до свежа вода и храна.
-Доколку се наиде на мртво животно треба да му се запише бројот на ушната маркица или идентификационата ознака. Лешевите од животните треба нештетно да се отстранат по претходна консултација со надлежните лица.
-Животните кои не се во добра здравствена состојба, кои очигледно патат и страдаат, во консултација со надлежен ветеринар треба да се убијат на хуман начин.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Македонија
Мицкоски: Од земја во која криминалот и корупцијата беа секојдневие, станавме земја на економски раст, победи и стабилност

Континуираниот раст на индустриското производство е многу добра вест за македонската економија. Индустриското производство во јули оваа година порасна за 4,1 процент споредено со истиот месец минатата година. Јули е првиот индикатор за третиот квартал од 2025 година, напиша премиерот Христијан Мицкоски на својот фејсбук профил.
-Преработувачката индустрија е носечки фактор за порастот на индустриското производство со раст од 7 отсто споредено со истиот месец минатата година. Кумулативно индустриското производство од почетокот на годината заклучно со месец јули (во првите седум месеци од 2025 година) порасна за 3 отсто споредено со истиот период минатата година, а преработувачката индустрија порасна за истиот период 4,5 отсто. Целосно се менува структурата на македонската економија, се вели во постот од Мицкоски.
Нагласува дека расте бројот на туристи и бројот на ноќевања, расте бруто-домашниот производ, расте цената на откуп на земјоделските производи, расте градежништвото, расте трговијата итн…
-Од земја во која криминалот и корупцијата беа секојдневие, а анти националната политика беше заштитен знак за владата, сега сме земја на економски раст, победи и стабилност. Чекор по чекор ќе направиме и многу повеќе. Нема откажување. Патриотска политика на дипломатијата со цел заштита на националните интереси, истакува премерот Мицкоски во својот пост на Фејсбук.
Македонија
Од Охрид почна промоцијата на порталот на кој ќе има 200 електронски услуги за граѓаните

Министерството за дигитална трансформација денеска од Охрид ја почна кампањата за промоција на Националниот портал uslugi.gov.mk, преку кој граѓаните можат да добијат повеќе од 200 електронски услуги.
Стартот на кампањата го означи ресорниот министер Стефан Андоновски, кој најави дека промоцијата на порталот ќе продолжи во сите градови низ државата, на плоштадите во парковите, но и на универзитети, училишта, работни места…
– Очекувам интересот значително да порасне. Секоја услуга која граѓаните можат да ја искористат на порталот е скратено време, скратени трошоци и скратено чекање во редови, како и зголемена ефикасност на институциите. Се надевам ова ќе наиде на добар одѕив кај граѓаните, рече Андоновски.
Тој посочи дека Националниот портал uslugi.gov.mk, нуди повеќе од 200 електронски услуги за граѓаните и вкупно 300 електронски услуги заедно со други портали.
Прашан за најновиот ревизорски извештај, кој покажува недостиг на ИТ програмери во институциите, министерот Андоновски подвлече дека ревизорските извештаи се патоказот кој им кажува каде треба да се движат.
– Недоволната популаризација на порталот и неорганизирањето промотивни кампањи беше една од забелешките минатата година и затоа со добра организација успеавме да го реализираме тоа годинава. Остануваат недостатоци во однос на кадарот, предизвици со бројот на вработени, но со бројка од 15-тина нови вработени во Министерството, мислам дека уште повеќе ја зголемивме динамиката на дигитализција на услуги. Наредниот период ќе промовираме и нови. Со овој пакет на активности, следејќи ги новите трендови ќе имаме успешна реализација и дигитализацијата ќе фати по драматичен чекор, изјави Андоновски.
Појасни дека според систематизацијата, во Министерството за дигитална трансформација предвидени се околу 250 вработувања, а во моментот бројката достигнува до 180.
– Во моментот бројката на вработени се движи окоу 170, со времени вработувања доаѓа до 180. Исполнувањето на таа квота од 250 би значело целосна активност и полна динамика на Министерството, но и со овие ресурси постигнуваме значителни резултати, споредено со тоа што се случуваше во минатото. При моето доаѓање во Министерството имавме околу 120.000 корисници на порталот, денеска имаме околу 190.000. Тоа е сериозна бројка. Ако до 2024 година сме имале 1.000 трансакции месечно, сега имаме 9.100 последниот месец, додаде Андоновски.
Македонија
Утре почнува учебната година, во клупите ќе седнат 177.800 основци и 67.200 средношколци

Новата учебна 2025-2026 година утре ќе ја започнат 245 илјади ученици, односно 177.800 основци и 67.200 средношколци. Настава ќе има до 10 јуни, а исклучок ќе бидат матурантите за кои редовните часови ќе траат до 15 мај. Обезбедени се учебници за сите ученици, а за првпат по седум години ќе има и учебници по странските јазици.
Ова денеска на прес-конференција го истакна министерката за образование и наука Весна Јаневска и информираше дека во повеќе училишта условите за настава се подобрени, а инклузијата е подигната со ангажирање на зголемен број образовни асистенти во основното и за првпат во средното образование. Учениците ќе се запознаваат со придобивките од вештачката интелигенција и ќе учат етички да ја користат за образовни цели.
„Втора учебна година по ред започнува со учебници за сите ученици. Целосно нови учебници има за седмо одделение во основното образование и за прва година во гимназиите, поради примената на нови наставни програми и најавувам дека овој процес на обнова на наставните содржини ќе има континуитет. За првпат после седум години, учениците ќе добијат и учебници по странски јазици – англиски, француски, германски и италијански јазик“, истакна Јаневска, нагласувајќи дека сите се испечатени и над 90 проценти од тиражот е веќе испорачан.
Министерката информираше дека системски е решен предизвикот со учебниците кој се провлекуваше со години и дека повеќе нема предмети во основното образование без учебници, нема користење на учебници без склучени договори и регулирани авторски права и нема доцнење на испораката со месеци.
Направени се и крупни инвестиции за подобрување на образовната инфраструктура. Во период од една година отпочнат е инвестициски циклус од 67 милиони евра. Дел од градежните проекти се завршени, а дел во фаза на реализација.
Јаневска рече дека започнува примената на нов електронски дневник кој има значително подобри перформанси од претходниот и наставниците ќе можат да се најават и пополнуваат податоци во секој момент.
„Вештачката интелигенција влегува во наставата. Со задоволство споделувам дека е изготвен сеопфатен прирачник за едукација и на наставници и на ученици, со јасни инструкции за етичка и ефикасна примена на новите технолошки алатки за образовни цели“, нагласи министерката.
Освен 1.346 образовни асистенти во основните училишта, Јаневска информираше дека за првпат, образовна асистенција ќе добијат и средношколците со посебни образовни потреби, а нив ќе им помагаат 130 образовни асистенти.
„За првпат е воведено и формално образование за децата на долготрајно болничко лекување и тие повеќе нема да губат настава. Зависно од нивната состојба ќе можат да се вклучуваат онлајн во својот клас или пак, наставникот индивидуално ќе работи со нив“, истакна Јаневска.
Министерката очекува наставниците мотивирани да ја започнат новата учебна година, во која, како што рече, ќе имаат и ново зголемување на платите, онака како што се договоривме пред една година, од 7,5 до 10 проценти во зависност од степенот на инфлацијата, за да има реален раст без манипулации.
Во новата учебна година, обезбедена е поголема поддршка за талентираните ученици, односно целосно покривање на трошоците за учество на меѓународни научни олимпијади, а за сите ученици е овозможено професионално, односно кариерно насочување.