Економија
Конкурс за управители на Фондот за иновации
Владата распиша оглас кој ќе трае до 7-ми јуни за пријавување интерес за ангажирање лица за раководни позиции, односно управители на Фондот за иновации и технолошки развој, и тоа директор, членови на Управен одбор и на Комитетот за одобрување на инвестиции на Фондот, кој е во формирање, соопшти во петокот на редовната прес-конференција владиниот портпарол Александар Ѓорѓиев.
„Интенција на Владата е лицата што ќе конкурираат да бидат професионалци коишто се докажани во својата област и кои извршувале работи во полето на иновациите, имаат верифицирано образование, познавање странски јазици и го познаваат реалниот бизнис сектор“, рече портпаролот Ѓорѓиев.
За директор на Фондот како главно управно тело кој ќе врши оперативни задачи може да аплицираат сите оние кои поседуваат високо образование од областа на економските или техничко-технолошките науки, имаат најмалку пет години работно искуство во оваа дејност и познаваат најмалку еден странски јазик. Потребни се седум членови на Управниот одбор, а може да аплицираат лица што имаат завршено високо образование од областа на економијата, финансиите, правото и иновациите или иновациската дејност и треба да имаат пет години работен стаж на полето на проблематиката со иновации. Може да се аплицира и за Комитетот за одобрување на инвестициите и иновациите кои треба да биде составен од пет извршители за кои се бара лица со високо образование кои најмалку десет години работеле на проект од областа на иновациите и имаат меѓународна потврда и верификација на нивната дејност.
„Апелираме да аплицираат што поголем број кандидати за да може да управуваат со овие раководни позиции и да дадат поддршка на бизнисмените во Македонија, да дадат отвореност за нивните идеи да ги поддржат, да ги финансираат и на тој начин да помогнат во економскиот развој на Република Македонија, но и овозможување на што поголем број работни места“, рече портпаролот на Владата.
Со формирање на Фондот, се очекува значително придвижување на работите во поглед на иновациите и иновациската дејност.
„За ова, Владата користеше советодавна помош од врвни израелски експерти кои учествувале во креирање на иновациската политика во државата Израел, која важи за една од најдобрите во светски рамки, а ќе бидат вклучени и во имплементацијата на Фондот“, нагласи Ѓорѓиев.
Фондот за иновации и технолошки развој е вклучен во Законот за иновациска дејност кој Владата го усвои и е во собраниска процедура.
„Фондот е предвиден со стратегијата за иновации која Владата ја усвои во октомври минатата година и тој ќе биде централно тело преку кој ќе се креира, формулира и реализира политиката на Владата и на државата во областа на иновациите и технолошкиот развој. Интенцијата на Владата е Фондот да биде професионализиран и во него да бидат вклучени најспособните кадри кои имаат најголемо искуство во областа на иновациите и технолошкиот развој и имаат бизнис отвореност и бизнис пристап да ја разбираат економијата, да имале искуство во рамките на реалниот сектор за да може подобро да одговорат на барањата на компаниите“, појасни владиниот портпарол.
Фондот, како што рече Ѓорѓиев, ќе има задача да биде централно тело во рамки на политиката на иновации, ќе извршува голем делокруг на задачи предвидени во рамки на неговата дејност, меѓу другото тој ќе врши помош и поддршка, советодавна, но и финансиска на сите новоотворени компании кои ќе побараат помош, советодавна и финансиска поддршка во рамки на иновацискиот пристап на компаниите што реализираат определени иновации и ги применуваат во рамки на својата дејност и ќе ги поврзува домашните компании со странските платформи кои финансираат развој на иновациската дејност.
Во првиот период, една година од усвојување на Законот во Собранието целокупната логистика ќе ја врши државата, односно Владата преку сопствени извори, преку Буџетот. По ова ќе се премине и кон парцијално финансирање од надворешни извори, односно користење на проектот на Светската банка, проект за развој на вештини и искористување на платформите што ги нуди Европската унија за финансирање на иновациите кој изнесува 140 милиони евра наменет за државите во Југоисточна Европа.
„Во периодот додека државата го финансира развојот на Фондот ќе се финансира основање на стар ап компании и на иновации со грантови до 10 илјади евра, комерцијализација на иновациите изработени од страна на домашните компании со поддршка до 30 илјади евра и еквити и мезанин фондови со поддршка до 80 илјади евра, а по стекнувањето на право да се користат и надворешни извори овие дејности ќе бидат зголемени. Прагот на финансирање ќе биде зголемен двојно, а ќе бидат предвидени и дополнителни дејности“, дополни Ѓорѓиев./крај/мф/сн
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Економија
Македонски производи во износ од 15,5 милиони евра извезени преку мрежата на Лидл во 2025 година
Извозот на македонски производи во 2025 година преку продажната мрежа на Лидл достигна 15,5 милиони евра, што е јасен показател за извозниот потенцијал на домашните производи и можноста за пласман на европските пазари што ја нуди Лидл. Ова претставува огромен раст, во споредба со 5 милиони евра извоз во 2024 година и 570 илјади евра во 2023 година.
Странските пазари најголем интерес покажаа за трпезното грозје, од кое беа реализирани приходи од 3,3 милиони евра, а имаше најголем пласман во Полска. Одлични резултати имаше и од извозот на јагнешко месо во Бугарија, чија продажба донесе прилив од 2,2 милиони евра.
Дека свежото овошје и зеленчук се еден од домашните извозни адути покажа податокот според кој од вкупниот износ од 15,5 милиони евра, во минатата година беше реализиран извоз од 5 милиони евра. Преку мрежата на Лидл се извезени 15 вида од овие земјоделски култури, од преку десет добавувачи. Петте најизвезувани производи беа грозје, зелка, пиперка, моркови и домати, кои одлично поминаа во Бугарија, Германија, Романија, Полска, Словачка, Србија, Чешка и други земји. Во рамки на редовниот извоз од 7 милиони евра доминираа конзервираните производи, со остварени продажби во странство од 5,8 милиони евра, по што следуваат кондиторските, млечните производи, како и виното и пијалаците.
„Постои голем потенцијал за извоз на македонските производи. За нас во Лидл е успех што можеме да ги поддржиме и да бидеме мост за македонските производи кон европските пазари. Постојано соработуваме со производители од земјава и сме особено горди што на десетици компании можеме да им помогнеме во процесите на сертификација, зголемување и унапредување на капацитетите за производство и да овозможиме извоз на европските пазари“ изјави Стефан Георгиев, комерцијален директор на Лидл Северна Македонија.
Преку иницијативата „Македонска недела“, Лидл во претходните две години организираше 22 промоции во маркетите во Бугарија, Словенија, Србија и Хрватска, со понуда на над 70 македонски производи од 17 добавувачи и над 2.200 палети производи, правејќи ги многу повидливи и препознатливи за странските потрошувачи.
Лидл се позиционира како сериозен и значаен партнер на македонската економија, со мерливи резултати во извозот на домашни производи и конкретна поддршка на домашните компании. Со отворањето на маркети низ целата земја компанијата очекува зајакната соработка со домашните производители, со цел на потрошувачите да им понуди широк спектар на квалитетни производи по пристапни цени.
(ПР)
Економија
Забрзување на енергетската транзиција: Јасен план и координиран пристап – одржан состанок на JETIP Инвестициската платформа
Денеска се одржа четвртиот координациски состанок на Инвестициската платформа за праведна енергетска транзиција (JETIP – Just Energy Transition Investment Platform), на кој клучните актери разговараа за напредокот во политиките, планирањето и регулаторните реформи што ја поддржуваат праведната енергетска транзиција на Северна Македонија.
Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, г-ѓа Сања Божиновска, истакна дека во изминатиот период Министерството е фокусирано на зајакнување на политичките и планските основи неопходни за ефективна имплементација на Инвестициската платформа.
Во таа насока, подготвени се два Годишни планови за развој на енергетскиот сектор за 2025 и 2026 година, усогласени со приоритетите на праведната транзиција, кои обезбедуваат јасна краткорочна рамка за реализација на проектите и подготвеност за инвестиции.
Паралелно, Националниот план за енергија и клима ја заврши фазата на јавни консултации и влезе во завршна фаза на финализација. НЕПК ги обединува целите за декарбонизација, развојот на обновливите извори на енергија и потребите за флексибилност на енергетскиот систем, со посебен фокус на регионите погодени од транзицијата од јаглен. По неговото усвојување, Планот ќе претставува стабилна основа за јавните и приватните инвестициски одлуки.
На регулаторен план, во завршна фаза е и подготовката на Законот за обновливи извори на енергија, со чијштоo усвојување ќе се создадат услови за значително забрзување на инвестициите и исполнување на целите за декарбонизација.
Овие активности не претставуваат изолирани реформи, туку овозможувачки чекори за реализација на проектната рамка на Инвестициската платформа.
Владата уште еднаш ја потврди својата силна посветеност на праведната енергетска транзиција, поддржувајќи ја Инвестициската платформа како клучен механизам за координација, инвестиции и забрзана имплементација на реформите.
Економија
НБРМ: Усвоен Кварталниот извештај, макроекономските движења во согласност со очекувањата на Народната банка
Советот на Народната банка, на седницата одржана на 3 февруари 2026 година, го усвои Кварталниот извештај, во кој се наведува дека макроекономските показатели упатуваат на стабилни остварувања во најважните сегменти на економијата и во најголем дел се во согласност со октомвриските проекции на Народната банка. Домашната инфлација очекувано забави под влијание на забавувањето на базичната инфлација, а домашната економската активност умерено забрза. Банкарскиот сектор и натаму остварува солиден раст на депозитната база и кредитната активност, а девизните резерви се задржуваат на соодветно и сигурно ниво.
Народната банка продолжи со унапредувањето на својот оперативен инструментариум заради поддршка на ефикасното спроведување на монетарната политика. Во последниот квартал од 2025 година, таа изврши приспособување на оперативната монетарна рамка заради подобрување на управувањето со ликвидноста и зајакнување на монетарната трансмисија. Со измените се става посилен акцент на инструментите со пократок рок на достасување и на почестите операции, што овозможува поефикасно пренесување на монетарните сигнали до краткорочните каматни стапки на пазарот на пари, без да се менува поставеноста на монетарната политика.
Во Кварталниот извештај се наведува дека во четвртото тримесечје од 2025 година годишната стапка на инфлација изнесуваше 4,2%, што претставува очекувано забавување. Инфлацијата за целата 2025 година, во просек, изнесува 4,1%, што е близу до октомвриските согледувања. Според октомвриските оцени, за 2026 година и на среден рок се очекува забавување на инфлацијата и постепено враќање кон историскиот просек. Сепак, и понатаму постојат одредени ризици, при што главните извори на неизвесност се поврзани со движењата на цените на примарните производи на светските берзи, геополитичките тензии и процесите на трговска фрагментација, како и со одредени домашни фактори што влијаат врз побарувачката.
Во третиот квартал од 2025 година, реалниот годишен раст на бруто домашниот производ забрза и од 3,5% во претходното тримесечје се искачи на 3,8%, што е малку повеќе од оцената во рамките на октомврискиот циклус проекции. Според основното сценарио од октомври, за целата 2025 година се очекува забрзување на економскиот раст којшто би изнесувал 3,5% (3,0% во 2024 година), а во 2026 година, како и на среден рок дополнително би се засилил и би достигнал 4,0%.
На крајот на 2025 година, нивото на девизните резерви достигна 4.920,5 милиони евра и според сите релевантни показатели, обезбедува соодветна поддршка за одржување на стабилноста на домашната валута.
Податоците од монетарниот сектор укажуваат на натамошна солидна кредитна поддршка за економијата и зајакнување на депозитната база на банките. Во четвртиот квартал од 2025 година, годишниот раст на вкупните кредити изнесуваше 13%, при годишен раст и на депозитите од 10%, што е малку над нивото проектирано за крајот на годината.
На седницата, Советот на Народната банка разгледа и други точки поврзани со тековното работење на Банката.

