МЕПСО ќе бара прво банкарска гаранција, па потоа ќе испорачува електрична енергија

МЕПСО ќе бара прво банкарска гаранција, па потоа ќе испорачува електрична енергија

"Силмак", "Фени, "Макстил", "Митал стил" веќе не можат да се надеваат дека ќе плаќаат струја по привилегирани цени

МАЈА ТОМИЌ

Од почетокот на годинава за големите потрошувачи на струја требаше да престанат да важат досегашните повластени цени за струјата, за што тие склучуваа договори со ЕСМ. Според законските решенија, за сите потрошувачи на електрична енергија ќе важат исти цени зависно од тоа во која група се тие класифицирани. Но, иако овие одредби од Законот за енергетика требаше да започнат да се применуваат од јануари 2006 година, тоа сў уште не се случило и големите компании уште ја плаќаат струјата по претходно договорена, привилегирана цена. Неофицијално, таа изнесува 22 евроцента за еден мегават, а се најавува нејзина корекција за неколку центи повеќе.

Големите потрошувачи се класифицирани во Законот во групата на оние што трошат или планираат да потрошат над 20 гигавати струја годишно. Од почетокот на годинава тие требаше за потребните количества струја, неопходни за процесот на производството, да склучуваат нови договори со МЕПСО, ,,Македонскиот преносен систем оператор", но тоа сў уште не се случува. Според законските одредби, ако сакаат да набават струја, компаниите прво ќе мораат да приложат банкарска гаранција. Од овој месец требаше и практично да профункционира новиот начин на соработка меѓу МЕПСО и домашните компании, но работите уште се статус кво. Односно, испораките на струја течат според претходните договори склучени со некогашно ЕСМ и според старите, бенефицирани цени, а сў уште не е избрана банка која ќе биде подготвена да ја гарантира наплатата на струјата.

Примената на новите законски решенија во практика ќе значи дека “Силмак", “Фени, “Макстил", “Митал стил" и уште пет други домашни компании во иднина не можат да се надеваат дека ќе плаќаат струја по привилегирани цени, ниту пак дека, како досега, државата ќе им ги простува направените долгови и ќе им испорачува струја непречено.

Во МЕПСО велат дека уште не е најдена домашна банка која ќе се нафати да даде гаранција, бидејќи не е баш мал ризикот во кој треба да влезе, ако се има предвид дека за месечни набавки на струја една компанија треба да издвои околу милион евра. Со приложувањето на банкарската гаранција, всушност треба да се избегне досегашната ситуација на трупање долгови поради неплатена струја.

А, колку точно изнесува повластената цена на еден мегават-час, ниту големите компании ниту надлежните не откриваат. Неофицијално, станува збор за цена од околу 22 евроцента за мегават-час, а во тек се преговори за нејзино зголемување меѓу 25 и 30 евроценти. Сепак, и покрај привилегиите, компаниите не ја плаќаа редовно струјата. На некогашно ЕСМ по оваа основа тие му должат околу 15 милиони евра, од кои само долгот на “Силмак" изнесува 7 милиони евра. Засега е неизвесно дали воопшто средствата ќе бидат наплатени. Само во последните неколку месеци по поделбата на ЕСМ на три друштва, долгот за неплатените сметки достигна околу 8 милиони евра.

Инаку, побарувачката на струја од увоз расте од година на година. Додека лани беа увезени околу 2 милијарди киловат-часа, што беше двојно повеќе од 2004 година, за оваа 2006 година се планира потрошувачка од околу 4 милијарди киловат-часа, за што ќе бидат потрошени околу 120 милиони евра. Тоа е резултат на зголемената побарувачка на струја кај сите категории потрошувачи.