Полскиот министер за надворешни работи го повика во неделата германскиот амбасадор на средба поради „антиполските изјави на германските политичари“, што е најновиот напад на конзервативна полска влада на Берлин.

Портпаролот на полското министерство за надворешни работи Артур Дмошовски изјави дека германскиот амбасадор Ралф Никел добил „пристоен повик“ за средба со шефот на дипломатијата Витолд Вашиковски во понеделникот напладне. „Не станува збор за една конкретна изјава, ги има поприлично“, рече портпаролот за телевизијата TVN24.

Односите на Полска со Германија и со Европската унија се влошија откако на изборите во октомври победи партијата Право и правда (PiS), која ги заговара конзервативните католички вредности и евроскептицизмот.

Партијата PiS со контроверзните од аспект на ЕУ законите со кои челниците на јавните медиуми ќе бидат именувани од министерството за финансии, како и за реформите во уставниот суд, предизвика протести и обвинувања од страна на активистите за човекови права дека ја поткопува демократијата.

Претседателот на Европскиот парламент, Германецот Мартин Шулц, негативно конотирајќи ги спореди активностите на полската влада со оние на рускиот претседател Владимир Путин во изјава за германскиот весник Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung.

Кон критиките на сметка на полската влада се приклучи и шефот на пратеничката група на CDU/CSU во германскиот Бундестаг, Вокер Каудер, во изјава за германските медиуми. Каудер рече дека ЕУ треба да воведе санкции за Полска, бидејќи таа според неговото мислење, ги погазува основните европски вредности. Доколку дијалогот со Варшава не даде резултати, ЕУ би требало да воведе економски санкции, рече Краудер.

Европската комисија својот прв годинешен состанок во среда ќе го посвети на ситуацијата во Полска, токму поради тоа што новото парламентарно мнозинство ги изгласа промените во законите за уставниот суд и за јавните медиуми.

Потпретседателот на ЕК, Франс Тимерманс на 21-ви декември упати две писма до полските власти во кои ги повика да ги разгледаат промените од законите кои Брисел ги смета за спорни, односно за Уставниот суд и за медиумите. Тимерманс изрази загриженост поради законот за медиуми, според кој именувањето на челниците на јавните медиуми преоѓа во надлежност на министерството за финансии. Второто негово писмо се однесува на интервенциите на новата влада на Полска и именувањето на судиите во Уставниот суд на земјата.

Законот е оценет како голема промена во правилата на работата на Уставниот суд.. Судот од петнаесет членови сега мора да ги носи одлуките со двотретинско мнозинство од гласовите и со најмалку тринаесет судии присутни на седницата, наместо досегашните девет. Опозицијата критикува дека сега партијата Прво и правда (PiS) може лесно да ја блокира секога одлука на судот која е спротивна на партискиот став. Во ова партија, пак, тврдат дека законот воведува ред во Уставниот суд и ги отстранува пречките за спроведување на изборните ветувања.

Владеењето на правото во Полска стана голема тема во европските медиуми, а еврокомесарот за дигитално општество Гинтер Етингер ја спомена можноста од активирање н на членот 7 од Договорот за ЕУ, кој предвидува суспендирање на правото на глас на држава членка која не ги почитува темелните принципи и вредности на ЕУ, а што досега никога не е користено.

ЕК во март 2014 година поради критиките дека не реагирала соодветно на заканите за демократските стандарди во Унгарија усвои „рамка за владеење на правото“, кои се сведува на дијалогот со земјата членка за да се утврди дали таа земја е подготвена да ги промени спорните закони и постапки за да се избегне активирањето на членот 7. Ниту тој механизам досега не е користен.

Се очекува дека колегиумот на комесарите ќе размени за ситуацијата во Полска, ноне е извесно дали ќе го активираат механизам од 2014 година, кои може, но и не мора да доведе до примена на членот 7./крај/мф/сн

Извор: Макфакс