Челниците на сите 28 земји членки на Европската унија, како и челниците на европските институции, во вторникот дадоа заедничка изјава во која изразуваат сочувство на семејствата и блиските на жртвите во терористичките напади во Брисел и солидарност со Белгија, а истото го сторија и светските челници.

„Европската унија жали за жртвите на денешните терористички напади во Брисел. Тоа е напад врз нашето отворено демократско општество. Нашите заеднички европски институции се сместени во Брисел, благодарејќи на великодушноста на владата и народот на Белгија. Европската унија и нејзините земји членки цврсто стојат раме до раме со Белгија во солидарноста и се решителни да се соочат со оваа закана заедно и со сите потребни средства“, се вели во заедничката изјава на ЕУ.

„Последните напади само ја јакнат нашата решителност да ги браниме европските вредности и толеранцијата од нападите на нетолерантните. Ќе бидеме обединети и цврсти во борбата против омразата, насилниот екстремизам и тероризам“, велат европските челници.

Белгиските медиуми објавија снимки од безбедносните камери на кои се гледаат три момчиња како туркаат колички со багаж низ аеродромот Завентем и наведуваат дека полицијата ги смета за осомничени за нападот.

Белгиската влада во вторникот прогласи тридневна национална жалост. Границите во првите часови по нападите беа затворени, а подоцна е зајакната контролата на сите гранични премини од земјата. Брисел во вторникот рано утрото беше цел на координирани терористички напади еден со огнено оружје и самоубиствени бомбашки напади во терминалот на меѓународниот аеродром „Завентем“, а втората во станицата на подземната железница „Малбек“, во близина на ткн европски кварт, неколку стотина метри каде што се сместен институциите на ЕУ.

Според досегашните потврдени информации 14 луѓе се убиени на аеродромот и 20 во метро станицата, а ранети се вкупно 230 луѓе, од кои десетина се во критична состојба.

Како што за телевизијата RTL изјави жена очевидец која за време на нападот била на паркингот пред терминалот на аеродромот, пред експлозиите се слушнале истрели и повици на арапски јазик, што претходно го изјавија и други очевидци. Другите белгиски медиуми објавија дека во аулата на терминалот бил пронајден автомат „калашников“. Полицијата пронашла и сомнителен предмет на аеродромот, кој потоа бил детониран од пиротехничарите. Полицијата, исто така, пронашла и еден ткн „самоубиствен појас“.

Евакуацијата на патниците траеше неколку часа. Аеродромот во Брисел, преку кој годишно минуваат 23 милиони патници, ќе остане целосно затворен до шест часот наутро во средата. Сите летови се откажани, а летовите се пренасочуваат кон другите европски престолнини или регионалните во Белгија. Железничката врска со аеродромот е запрена.

Природата на повредите здобиени на аеродромот во Брисел покажува дека бомбата можела да биде сокриена на под во просторот за багаж, пренесува Reuters. Службеник во одделот за контрола на товарот Алфонс Јула изјавил дека загинатите имале големи повреди на нозете. „Слушнав еден маж како извикува на арапски пред првата експлозија. Потоа се урнаа плочите од таванот. Помогнав да се изнесат пет мртви“, изјави Јула. Повеќето од повредените се ранети во нозете, пренесува телевизијата VRT. Очевидец за телевизијата изјави дека експлозиите одекнале во делот каде што патниците се пријавуваат за летот.

Видео снимката од терминалот за заминување на аеродромот покажува насекаде расфрлани парчиња стакло и плочи од таванот. Се гледаат патници чија облека е испрскана со крв. Чад се издига од зградата на која е искршени прозорците, а патниците бегаат додека некои од нив и натаму ги влечат своите багажи.

Новинарот на британската телевизија Sky News, Алекс Роси, кој бил на аеродромот, вели дека слушнал две многу силни експлозии. „Можев да почувствувам како зградата се тресе. Имаше прав и чад… Тргнав кон местото од каде што се слушнаа експлозиите, а во пресрет ми доаѓаа зашеметени и шокирани луѓе“, изјави новинарот.

Половина час подоцна, околу 8,40 часот, се случи експлозија и на станицата на подземната железница Малбек. Имаше информации и за експлозија на станицата Шуман, но таа досега не е потврдена. Сите станици на бриселското метро се затворени, а луѓето се евакуирани од подземните премини. Според последните информации, во метрото загинале 20 луѓе, а повеќе од 130 биле ранети.

Белгиската јавна радиот телевизија VRT објави фотографија на вагон во подземната железница на кој се искршени прозорците и вратите, а конструкцијата од вагонот е деформирана, додека внатрешноста е оштетена и јагленосана. Локален новинар на Twitter објави фотографија на лице кое лежи облеано со крв додека чад се издига од станицата Малбек на главната авенија Ру д’ ла Лоа која го поврзува центарот на Брисел со институциите на Европската унија.

На Јужната станица во Брисел исто така беше спроведена евакуација, а привремено беше запрен сообраќајот на возот „Eurostar“ кој го поврзува Брисел преку Париз со Велика Британија, како и возот „Thalys“ кој е директна врска меѓу Брисел и Париз, како и линијата „Deutsche Bahn“, кој оди од Брисел до германски Ахен.

Полицијата уапси најмалку две лица во близина на Северната станица (Gare du Nord), околу 1.500 метри од станицата Малбек. Весникот Derniere Heure објави фотографии на две лица кои се наводно осомничени за бомбашките напади на аеродромот, кои ги туркале количките со багаж на аеродромот.

Агенцијата Sputnik пренесува, повикувајќи се на високи функционери на белоруските безбедносни служби, дека тројца осомничени за терористичките акти во Белгија се државјани на Белорусија. Според изворот на агенцијата тие се идентификувани како Иван и Алексеј Довбаш и Марат Јунусов, од кавкаската република Дагестан, кој пред повеќе години добил белоруско државјанство. Браќата Довбаш, пак, „биле познати на белоруските тајни служби“. Меѓутоа, тие двајцата во меѓувреме се јавија директно во белоруското радио Еврорадио демантирајќи дека учествувале во некакви акции.

Безбедносните мерки се зајакнати околу седиштето на НАТО и на Европскиот парламент, како и во нуклеарните постројки во Белгија. Дополнителни двесте белгиски војници во вторникот по нападите патролираат на улиците на Брисел.

Сомнителни пакети подоцна беа пронајдени во областа на станицата Малбек, каде што е уништен, како и во близина на кралската палата, пренесе RTBF. Евакуација е извршена и кај Јужната кула, највисоката зграда во Брисел, по откривањето на сомнителен пакет во просториите на Националниот пензиски фонд. Уште еден сомнителен пакет е најден и кај Белгискиот слободен универзитет. Пиротехничарите кренале во воздух и сомнителен автомобил паркиран на булеварот во близина на Слободниот универзитет и полициска касарна. Пиротехничарите добиле дојава за поставена бомба во болницата „Свети Петар“, но таму според медиумите не е извршена евакуација на пациентите и персоналот. Делумни евакуации се извршени и на вработените во атомските централи „Дул“ во Фландрија и „Тианж“ во Валонија.

Американскиот претседател Барак Обама порача во вторникот дека САД ќе сторат сé што е неопходно да ја поддржат Белгија, својот сојузник и пријател. „Мораме да се обединиме, мораме да бидеме заедно независно од националноста , расата или верата во борбата против тероризмот“, изјави Обама од Хавана.

Слични пораки за поддршка на Белгија и неопходност од заедничка борба против терористичката закана упати и рускиот претседател Владимир Путин кој „остро го осуди варварскиот чин во Брисел“ и ги уверува Белгијците во солидарноста со нив во овие тешки моменти“, објави Кремљ. „Борбата против ова зло бара највисоко ниво на меѓународна соработка“, рекол Путин во изразите со сочувство до белгискиот народ, семејствата на жртвите и белгискиот крал Филип.

Претседателот на Комисијата за надворешна политика на руската Дума, Алексеј Пушков, пак, во врска со нападите во Брисел на Twitter објави дека на главниот секретар на НАТО (Јенс Столтенбер) „пред носот му убиваат луѓе“ додека тој се пори против таканаречената „руска закана“. „Додека Столтенберг се бори против таканаречената руска закана, и распоредува војски во Латвија, пред носот му креваат луѓе во воздух“, напиша Пушков изразувајќи сочувство за семејствата на жртвите.„Европа мора да сфати од каде доаѓа вистинската закана и да ги обедини силите со Русија“, порача Пушков.

Европските челници едногласно ги осудија терористичките напади во Брисел. Претседателот на Европскиот совет, Доналд Туск изјави дека е „ужаснат“ од нападите „Овие напади се доказ дека терористите паднаа на уште пониско ниво во служба на омразата и насилството“, оцени Туск. ЕУ ќе им „помогне на Брисел, Белгија и на Европа во целина, да се спротистават терористичката закана со којашто сите сме соочени“, додаде претседателот на Европскиот совет.

Високата претставничка на ЕУ за надворешна политика, Федерика Могерини, која е во посета на Јордан на прес-конференција придружувана од јорданскиот министер за надворешни работи Насер Џудех, изјави дека ова е „многу тажен ден за Европа“ додавајќи дека сега Европа „пати на ист начин“ на кој тоа „се случува на Блискиот исток секој ден“.

„Европската унија и институциите на ЕУ мораат и ќе останат решителни. Тука, во главниот град на ЕУ ќе останеме заедно, обединети, против теророт, во полна солидарност со граѓаните на Брисел. Продолжуваме мирно е делотворно, тука сме, се чувствуваме безбедни“, изјави портпаролот на ЕК, Маргатритас Шинас./крај/мф/сн

Извор: Макфакс