„Од било каде да тргнеме, секогаш стигнуваме до истото: ненадејното, молкум и “одозгора“ веќе стокмената далавера за од апансас збрчување на тешките машини среде охридската чаршија во доцната есен 2017. како божемна конзервација на Али пашината џамија, повторно само покажа (како секогаш и за сите работи) колку тајно, а уште повеќе како безобразно државата работи зад грбот на граѓаните. Без и најмала објава, расправа и специјалистички и граѓански увиди “од базата“, до крајни граници корумпираните моќници постојано нешто на граѓаните “му готват“. И качени како на базје трева и под нозе чувствувајќи ги сите подземни струи што продираат и само додатно од нас бараат и тераат на наша помирлива вкочанетост за да не допотонеме од сеопштата државна подлоканост.

Во оваа и ваква моментна (а кај нас тоа значи, вечна) положба на македонскиот граѓанин, ние, охридската чаршија, сепак, смогнувајќи сила да се подорганизираме во граѓанско здружение кое во март веќе прави една година како постојано апелира за целиот потфат од матната турска донација за божемната реставрација, до сите незаконски постапки и активности превземани од надлежните корумпирани институции за спроведување на овој, во секој поглед, скандалозен градежен зафат врз Али пашината џамија. И се разбира, отсекаде кон нас медиумска болна глувотија.

Фуриозните градежни активности во чаршијата започнаа, и најнеутрален нека е охриѓанец, секој жител околу џамијата и секој овие денови што бил во Охрид, не може да не се запраша, зашто вака набрзина, невидено арогантно и со секакви закани на насилничка бесчувствителност кон комшиите на џамијата се изведува оваа градежна активност?

Сила Бога не моли, нашите папки со аргументи на власта ништо не ѝ значеа и ни остана единственото што можевма да го направиме, целиот процес да го дадеме на суд. Одеднаш чудо, сите македонски медиуми го покриваат проблемот со Али пашината џамија. Едноставно, како и за многу работи од кои не очекуваа дека можат до тука да стасаат, државните институции и со нас не очекуваа дека до толку далеку ќе отиде работата. Обични граѓани да ја тужат државата и од нејзиното “независно“ судство да бараат правна разрешница? Субјект “од никаде“, а божем во нивно име работат и од неговиот глас управуваат, како незгодно камче во чевелот, одеднаш им попречува на силите на денот во матните далавери и нив ги вади како гнасни алишта пред јавноста.

Со големо доцнење, кога веќе сета работа е во рацете на судските инстанци, почнаа да прискокуваат како каснати од стршлен заспаните државни бирократи. Со свое писание како работна задача се јави и Валентино Димитровски и со покажаниот капацитет за енормно производство на ментален пролив, навистина покажа дека не случајно јаде државен леб во Министерството за култура. Употребувајќи “професионалецот“ куп навредливи придавки за наше бербатење, смирувачки обзнанува дека тужените субјекти лесно ќе се ослободат од обвинувањата на охридските аматери, фашисти, шовинисти.

Иако за овие единаесет месеци наша активност, “професионалецот“ дремливо молчел, од неговиот чаршав погании, сепак, заслужува внимание неговата реченица (што ќе ја пренесеме во целост) за гласиштето што го чул од охриѓани е дека “ нема да се дозволи во градот на православието подигање на муслимански симболи. Причината за отпорот против реконструкцијата на минарето е токму тоа: да се избришат трагите од цивилизациските, културните и верските придонеси и содржини поинакви од нашите“.

Наместо да самоизмислува гласини за некако да не оцрни, “професионалецот“ очигледно “избегнува да се заморува“ со досегашните наши “аматерски“ писанија и кои и не се баш многу и во кои ќе види дека баш нашиот став е за зачувување и афирмирање на сите цивилизациски траги низ Охрид и во случајов на Али пашината џамија, а нивниот став, на Министерството за култура, на институциите што се надлежни за оваа проблематика, на донаторот од Босфорот и на државните “професионалци послушници“ од неговиот тип се за бришење на ваквите цивилизациски траги со подигање на минаре на овој чудесен свет објект преполн врз себе со цивилизациски лузни од верниците на различни богови.

Али пашината џамија во Охрид е класичен пример за тоа. Црква што јавнала под себе базилика на древниот Лихнид, па потоа Али пашината џамија што ја јавнала црквата Св. Никола. Три цивилизациски слоја на едно место, три различни богови во костец меѓу себе во една градба! Сега инвеститорите нека го исчукаат малтерот од надворешноста на џамијата и веднаш на неа ќе се видат заѕиданите прозорци и врата на некогашната црква Св. Никола. Тоа е експертизата, тоа е незавршената работа и на нашите институции што се занимаваат со оваа проблематика и наш апел до УНЕСКО! Никој охриѓанец никогаш и не помислил да рече дека овој Свет објект не е џамија и не е во сопственост на ИВЗ, ниту некој некому бранел и брани во неа верниците да не се клањаат. Нејзиното мало минаре рушено од фронтовските сили во Балканските војни е варварска симболика и гест на самоослободеноста на дотогашната раја која многу нешто истрпела токму заради злоупотербата на нивниот бог од дотогашната власт. Значи и тогаш, во таа воинствена еуфорија, народот немал ништо против џамијата и не ја разрушил.

Нејзиното минаре никој денешен охриѓанец не го памети, оваа џамија со лузни од времето врз себе вака функционира над сто години, тое е нејзиниот општопрофатлив нејзин идентитет во нејзино немуслиманско опкружување и затоа таа треба да се заштити и ваква каква што е и да се претвори во отворен музеј, пандан на црквите Св. Софија, Св. Богородица Перивлепта или Св. Наум.
Охридската чаршија има повеќе џамии, малку потака е џамијата, како што ние охриѓани ја викаме, Крст џамија, исти така врз ѕидови на црквата Св. Недела, а на полумесецот на врвот и денес стои вжлебаниот крст. Но, тоа е тоа, тоа е идентитетот на оваа градба и, се разбира, и тука нема што да се чепка како што не треба да се чепка ништо и на Али пашината џамија. Такви се и историите на џамиите во чаршијата и отаде чинарот.

Свесен дека нема соодветни одговори на овие наши одамна соопштени ставови, а бранејќи ги клиентелистичките ставови на своето Министерство, “професионалецот“ Димитриоски намерно бега од темата и набројува два – три примери за насилствениот однос на поранешните власти кон определени џамии или траги од џамии во Охрид за да го однесе разговорот во жив песок. Но и тока безочно лаже и ги извртува фактите.

“Професионалецу“ Димитриовски, Вие многу убаво знаете дека од триста шеесет и петте цркви колку што ги имало во охридско, најголем број од нив се разрушени или претворени во џамии од османлиите завојувачи. И тоа не е случај само во Охрид, тоа е вековен насилствен процес што се одвива на сите простори завладеани од Османлиите. Најголем број на џамиите низ балканските чаршии се подигнати врз дотогашни цркви. Многу џамии низ балканските чаршии постојат, накаде некоја е разрушена или пренаменета во објект со друга намена, но денес, со матните однадвор донаторства за обновување на секоја некогашна џамија во секоја чаршија е процес на нов османизам или неоосманизам на дело, за што, свесно или несвесно и Вие како “професионалец“ и Вашето министерство здушно се залагате.

Никој не замижува и не оправдува несилствени реакции кон верски објекти, но не замижувај “професионалецу“ и не мати со фактите. По твоја логика, со надворешна донација и на древната Св. Софија сега може повторно да ѝ се изваросаат фреските и пак да се претвори во џамија.

Плаошник до пред години беше (простете на изразот) мочалница на Охрид околу рушевините на црквата во која почива Св Климент. Тогаш го немаше сеуште Ердоган за донација, па се обнови запуштената Климентова црква инаку и таа јавната од џамија, па одамна запустена во реон без муслимански верници. Како обновивте и колку “професионално“ тоа го изведовте, Ви го оставаме Вам како професионален проблем.

Но, повеќе како наравоучение за “професионалецот“, еве и ние да скршнеме малку од темата, па да завршиме. Пред дваесеттина години, во строгиот центар на Гостивар се обновуваше старата Саат кула, веднаш до влезот од главната градска џамија. По кои параметри се раководеле планерите и изведувачите не би можеле да кажеме, затоа што за некое чудо, на врвот од кулата токму пред влезот на џамијата се појави голем крст, а под отвореното поткровје, камбана(?). Македонското, православното население наместо вознес и ситење, целата вџашувачка необичност ја доживејаа како голема непријатност и провокација кон сограѓаните муслимани и по неколку месеци со вадењето на крстот и камбаната(?) и на ним им олесна.

И на крајот, пак за Али пашината џамија во Охрид. Исламската верска заедница ниту до сега изгубила, ниту и од сега ќе изгуби од својот сјај и сила ако една единствена џамија во државава со многу идентитетски лузни (во кое спаѓа и ова сегашново насилство што ѝ се врши) остане и понатаму без минаре како показ и нивни доказ дека биле и се за верска и секаков друг вид на толеранција.
А “професионалните државни плукачи на своите граѓани“ од типот на Валентино Димитриовски најпосле да сватат и се помират со мислата дека овде сеуште има “аматери“, “фашисти“ и “шовинисти“ кои не се срамат и на се плашат јавно да си ги соопштаат своите стојалишта и ако сметаат и судски да се штитат од незаконските дејанија на државата“, се вели во соопштението на граѓанско здружение “Совест“, Охрид.