Контакт

Истражувања

И покрај препораките од Владата, некои од општините исплаќаат пари во медиумите

Објавено пред

За општините засега не важи укинувањето на рекламните кампањи во медиумите што го направи Владата. Општините Гостивар, Тетово, Кавадарци и Куманово исплатиле средства кон повеќе медиуми во 2017 и 2018 година, покажуваат податоците што ги добивме преку барање за слободен пристап до информации.

Испративме барања за информации за проверка на буџетите и нивните исплати кон медиумите до пет општини во земјата, две водени од градоначалници на СДСМ (Струмица и Куманово), една од градоначалник на ВМРО-ДПМНЕ (Кавадарци), една од ДУИ (Тетово) и една од Алијансата за Албанците (Гостивар). Од овие општини, единствено Струмица одговори дека нема предвидено пари за доделување приватни медиуми за 2017 и 2018 година.

Ги прашавме општините колку пари за лани и годинава имаат предвидено за доделување на приватни медиуми и колку од парите биле реализирани, како и за што конкретно биле наменети овие средства. Прашавме и кои медиуми и по колку финансиски средства добиле, како и врз основа на кои критериуми биле доделувани парите.

Општина Гостивар лани дала 1.847.524,00 денари во дваесетина медиуми, а годинава предвидела 2.000.000,00 денари за медиуми. Средствата, според нив, биле наменети за снимање и емитување седници, специјални емисии, истражување јавно мислење, соопштенија и честитки за државни и верски празници. Финансиските средства. според Општината, биле доделени врз основа на јавен оглас за доделување договор за јавна набавка на услуги според критериумот – најниска цена.

Општина Тетово во буџетот лани за медиуми и новинари планирала средства во износ од 600.000 денари, а за годинава планирале средства во износ од 650.000 денари.

Општина Куманово за медиумски простор за 2017 година има исплатено 1.946.472 денара, а за 2018 година има предвидено два милиона денари. Од Општината во одговорот не откриваат на кои медиуми им ги доделиле средствата.

„Средствата што се предвидени за медиумско покривање Општината ги користи за деловно-техничка соработка за закуп на медиумски простор и за презентирање на активностите на Општина Куманово. Медиумското покривање се однесува на: медиумско покривање на најави и настани поврзани со работата на Општина Куманово, директен пренос на настани и активности на Општината и Советот на Општина Куманово, известувања и вести за запознавање и информирање на пошироката јавност за актуелните случувања, промоција и презентација. Финансиските средства се доделуваат врз основа на предлог-понуди за деловно-техничка соработка, кои медиумите ги доставуваат до Општината“, велат оттаму.

Општина Кавадарци лани имала предвидено 2.200.000 денари под ставката постапка за ТВ и радио. Средствата се искористени во целост, а за годинава Општината има предвидено 700.000 денари за оваа ставка и за рекламирање интернет-портали.

За 2017 овие средства Советот на Општината одлучил да ги додели на две регионални телевизии – КТВ ТВ од Кавадарци и на К1 ТВ од Велес. За годинава предвидените средства им се доделени на регионалната телевизија КТВ ТВ од Кавадарци и на интернет-информативниот портал RTK.com.mk од Кавадарци.

Интересно е што тие велат дека средствата биле искористени за телевизиско снимање и емитување на програмата, за објавување соопштенија и огласи, за рекламирање манифестации, објавување јавни анкети и други настани во организација на Општината, што е работа на медиумите и е дел од секојдневното информирање.

Опасност од клиентелизам и купување поддршка

И покрај тоа што средствата во општините се далеку помали од милионските суми што претходната власт им ги доделуваше на медиумите, сепак, секогаш кога се даваат пари на медиуми, како реклама или друг вид финансирање, постои можност за развивање клиентелистички врски меѓу медиумите и институциите, предупредуваат познавачите.

„Тоа го видовме од претходната влада и како таа функционираше со ‘легално’ купување на поддршката на медиумите преку владини реклами“, вели Жанета Трајковска од Институтот за комуникациски студии.

Според неа, општините исто така треба да го прекинат ваквото рекламирање на локалните медиуми бидејќи од нивните одговори се гледа дека тие даваат пари на медиумите за да известуваат за нивните активности, што всушност е и работа на локалните медиуми.

„Затоа велам дека ваквото рекламирање треба да престане. Секако дека има потреби општината да се рекламира на локалните медиуми, но тоа треба да е прецизно определено со одредени акти и треба да има потреба, на пример, некоја кампања од јавен интерес, како што е референдум за одредедни важни прашања, или известување на граѓаните за одередена иклучително важна информација. Секој денар што се прелева од општински или владини извори кон медиумите треба да е јавно објавен како бројка, но и да се објаснат оправданоста и причината зошто се потрошени средствата и која била процедурата за доделување средства на одредени медиуми“, вели Трајковска.

Таа предупредува дека средствата на медиумите мора да се доделуваат многу внимателно и со сериозна оправданост.

„Во однос на поддршка на локалните медиуми постојат повеќе начини, но тоа не е за реклама или средства што се наменети за известување од седниците на општината или за работата на градоначалникот. Порано постоеше шема на поддршка преку доделување средства на јавен повик за продукција, ми се чини, и тоа одеше на јавен повик на ниво на Македонија, а не локално“, додава таа.

Владата неодамна ги укина рекламирањето во приватните медиуми и скапите кампањи, што беше еден од главните извори на корупција и купување поддршка во медиумите од страна на претходната власт. Таа исто така им препорача и на локалните власти да ја прекинат праксата на рекламирање во комерцијалните медиуми.

Кристина Озимец

Истражувања

(ВИДЕОИСТРАЖУВАЊЕ) Како Груевски го купуваше имотот на ВМРО-ДПМНЕ

Објавено пред

Доколку и официјално се потврдат информациите дека поранешниот премиер Никола Груевски навистина е во бегство надвор од државата, како што беше објавено на неговата страница на „Фејсбук“, тој нема да го дочека обвинението за еден од најголемите случаи, „Талир“, за начинот на финансирањето на партијата.

Според истражувањето на „Макфакс“, од сите 69 имотни листови, кои сега се под мраз, партијата располага со делови од 90 куќи, 21 дуќан, 26 стана, 17 градежни земјишта, 15 деловни простории, 36 земјишта под зграда, 7 дворови, една нива, односно над 30 илјади квадратни метри имот во 28 града во земјата.

Замрзнувањето на имотот следуваше кога претседателот на партијата Мицкоски рече дека размислува да ја продаде или изнајми белата палата, а во меѓувреме партијата веќе продаде еден стан во Кисела Вода за 100.000 евра додека привршува истрагата на СЈО за еден од најобемните предмети, „Талир“, поврзан со финансирањето на ВМРО-ДПМНЕ.

Бевме на повеќе локации каде што ВМРО-ДПМНЕ има имот во Скопје. Сите објекти беа под клуч, со искинати плакати од поранешниот лидер Никола Груевски, а очигледно беше дека таму одамна не се појавил никој.

„Макфакс“ истражуваше на кој начин ВМРО-ДПМНЕ го стекнала имотот за кој постојат сомнежи дека е купуван од црни пари, кои потоа преку уплатници за донации и членарини „легално“ легнувале на сметката, како и начинот на кој партијата ја изгради палатата „Христо Татарчев“.

Поранешниот претседател на партијата, Никола Груевски, кој се бара со потерница, е првоосомничен во овој случај.

Прикажи повеќе...

Афера „Банки“

(Видео) Афера „Банки“ – Кичевец тврди дека го измамиле банка и локални моќници

Објавено пред

Во четвртата епизода од серијалот „Банки“ на „Макфакс“ ја објавуваме приказната на Мито Митановски од Кичево. Тој ја купил фирмата „Тане Целевски“, која била во стечај. Тоа се покажало како добра шанса за локални моќници да го изиграат Митановски. Тој под хипотека ги ставил сите погони и недвижности, но наместо да управува со парите од кредитот доделен од Комерцијална банка, парите завршиле на сметка на новоотворената фирма „Металика“.

Тој тврди дека имал закани и уцени да ги потпишува документите. „Металика“ не го враќала кредитот, но затоа правела анекси и го проширувала. Комерцијална банка ја активирала хипотеката и му го одзела целиот имот на Митановски.
Прикажи повеќе...

Истражувања

Градоначалникот на Охрид ги троши парите на граѓаните за медиумско внимание

Објавено пред

Општина Охрид и натаму истура милионски суми за реклами во медиумите. Милиони одвојува и за организирање концерти. „Макфакс“ дознава дека сегашниот градоначалник, Јован Стојановски, склучил нови договори вредни 2,4 милиони денари за рекламирање во текот на целата година, а за организирање на 5 концерти летово на организаторите им исплатил 5.649.000 денари или безмалку 93 илјади евра. Исплатите и Стојановски, исто како и неговите претходници, ги врши од општинската сметка, која поради долгови е блокирана од 2005 година и дозволени се плаќања само за основно функционирање на Општината.

Стојановски, според досега склучените договори за соработка со медиуми, на локални радија, портали и телевизии месечно им исплаќа по 216 000 денари, односно годишно ќе исплати 2.430.000 денари или приближно 40 илјади евра. Договорите со медиумите се потпишуваат во континуитет, a Општината има и долгови кон нив. „Макфакс“ дознава дека Општина Охрид треба да доисплати 549.595,00 денари на ТВМ, локална телевизија која со години добивала најмногу пари од Општината.

Во август годинава Општина Охрид ја надминала месечната сума од 216 илјади денари и на медиумите им исплатила вкупно 496.532 денари. Сумата ја кренале неисплатени фактури од минатите месеци.

Медиум кој моментално добива најмногу јавни пари преку Општина Охрид е „Супер радио“, кое на месечно ниво добива по 54 000 денари, односно 648. 000 денари на годишно ниво. Телвизијата ТВМ е втор најплатен медиум и за шест месеци ќе земе 330.000 денари. На трето место е МХ радио кое за 12 месеци ќе земе 295.200 денари. Најмалку пари од Општина Охрид, односно по 4 000 денари месечно се одвојуваат за „Москито“.

„Потребно е на некој начин да бидеме присутни за тоа што сме го направиле и да бидеме поддршка за медиумите. Не пречи блокираната сметка. Секоја општина која има блокирана сметка има рамка одобрена од судот. Ние имаме 50 милиони месечно. Според договорот, медиумите објавуваат банер, текстови, пресови, сè што ние ќе испратиме како допис“, изјави градоначалникот Јован Стојаноски, кој нагласи дека рекламирањето не е луксузирање.

Ставот на ЗНМ за практиката на трошење јавни пари во медиуми за да се добие нивната наклонетост е чиста корупција и ја загрозува независноста на медиумите.

Со народни пари, пак, летово општина Охрид финансирала и 5 концерти, за кои на организаторите им исплатила 5.649.000 денари или безмалку 93 илјади евра. Парите ги зеле два правни субјекта „БМЈ Медиа гроуп“ издавач на „1ТВ“, чиј сопственик е Бојан Јовановски, и „Самоорганизација букинг“ застапник на „Аволон продукција“, чиј сопственик е Бобан Милошески.

„БМЈ Медиа гроуп“, односно „1ТВ“ ги организираше концертите на Марија Шерифовиќ и на Северина за што Општината им платила 2 милиони денари. „1ТВ“ емитуваше и рекламни спотови, за кои службите на општината не кажаа колку средства се исплатени. Летово градоначалникот на Охрид, Стојановски, имаше низа гостувања во „1ТВ“ на кои се фалеше со реализираните проекти во Охрид. Сопственикот на телевизијата, Јовановски, вели дека гостувањата не се платени со парите што ги зел од Општината за концертите, туку станува збор за покана од страна на новинарите. За двата милиона што ги добиле, во рамки на организацијата на концертите, објавувале и рекламни спотови.

„Договорот е помеѓу ‘1ТВ’ и Општината. Се емитуваа рекламни спотови, се промовираше Општината, која беше покровител на двата концерта. Општината доби соодветен третман во ‘1ТВ’. Тоа е цел пакет. Ние побаравме поддршка од градоначалникот“, вели Бојан Јовановски, сопственик на „1ТВ“, чија фирма доби пари.

Втората продукција, за чии концерти биле дадени народни пари, била „Самоорганизација букинг“, односно „Аволон продукција“, која беше истражувана од Финансиската полиција поради долгови кон ЗАМП за авторски права. За концерти на пет имиња од светската ДЈ-сцена на фестивалот „Охрид колинг“, Стојаноски им дал 3.5 милиони денари. Оваа фирма доби и 100 000 евра од Министерството за култура по повод „25 години Авалон“.

 

Прикажи повеќе...

Најново

Македонија5 часа

(Видео) Протестот заврши, за малку избегнат инцидент

По речиси два часа заврши протестот пред Собранието против уставните имени. За малку беше избегнат инцидент меѓу организаторите – движењето...

Спорт6 часа

Зверев го „здроби“ Ѓоковиќ за својот најголем трофеј во кариерата

Александер Зверев стигна до својата најголема победа во кариерата, откако го совлада светскиот рекет број 1, Новак Ѓоковиќ со 6:4/6:3...

Европа8 часа

Европа: Сообраќајките се водечка причина за смртност кај децата

Во Европа на секои шест минути има по една жртва на патиштата, 230 секој ден или 83 000 секоја година,...

Вести9 часа

Нови тврдења: Можно е телото на Кашоги да било изнесено од Турција како багаж

Убијците на саудискиот новинар Џамал Кашоги можно е да го изнеле неговото распарчено тело од Турција како багаж, изјави министерот...

Економија10 часа

Џеф Безос: „Амазон“ ќе банкротира

„Амазон“ еден ден ќе пропадне и ќе банкротира, рекол основачот на оваа компанија, Џеф Безос, кој е најбогат човек во...

Свет12 часа

Папата: Неправдата е изопачен корен на сиромаштијата, богатите се се помалубројни, но побогати

Папата Франциско го криткуваше растот на нееднаквоста во богатството во светот, но и третманот кон мигрантите. Поглаварот на Римокатоличката црква...

Македонија13 часа

СЈО истражува криминал при купопродажбата на акциите на „Фершпед“

Специјалното јавно обвинителство води предистражна постапка за купопродажбата на акциите на „Фершпед“ од 2013 година, кога повеќе акционери пријавија дека...

Македонија14 часа

(Видео) Мицкоски: На претседателските избори ќе ги победиме СДСМ

И покрај целокупниот политички терор и покрај сите, закани и уцени кои што ми ги упатуваат мене и моето семејство...

Бегството на Груевски15 часа

Maкедонија нема договор за екстрадиција со Унгарија – Груевски ќе го бараме со други правни акти

Македонија нема склучено меѓудржавен договор за екстрадиција со Унгарија со кој би го побарала експремиерот Никола Греувски да ја издржи...

Свет15 часа

(Видео) Трамп ја посети Калифорнија: Тажно е ова, итно да им се помогне на оние кои се најлошо погодени

Американскиот претседател Доналд Трамп пристигна во Калифорнија за да го испита теренот кој беше погоен од најсмртоносниот шумски пожар во...

Регион15 часа

(Видео) Запалено американското знаме за време на судирите меѓу полицијата и демонстрантите во Атина

Грчката полиција доцна синоќа се судри со групи маскирани лица во Атина, по завршувањето на протестниот марш за одбелужвањето на...

Свет17 часа

Стејт департмент: Извештаите за убиството на Кашоги се уште не се конечни

Американскиот Стејт департмент издаде соопштение дека владата на сАД не донела конечен заклучок за тоа кој учествувал во убиството на...

Свет1 ден

(Видео) Девојка се разнесе пред полициски пункт во Чеченија

Девојка се разнесе со експлозив пред полициски пункт во главниот град на Чеченија, Грозни. Никој друг не е убиен, ниту...

Бегството на Груевски1 ден

Бугарски „Фокус“: Груевски ја напуштил Унгарија

Според сè уште непотврдена информација, поранешниот македонски премиер Никола Груевски веќе ја напуштил Унгарија, објави бугарската агенција „Фокус“ повикувајќи се на изјава...

Македонија2 дена

(Видео) Револтирана студентка: Доста се криете зад Фејсбук, излезете и кажете дека сакате чист воздух

Доста се криете зад лажни Фејсбук профили и седите по кафулиња, излезете и кажете дека саакате чист воздух , порача...

Македонија2 дена

СЈО: Јанакиески и Божиновски се во притвор поради сознанијата дека планираат бегство

На поранешниот министер за транспорт и врски, Миле Јанакиески, и поранешниот генерален секретар на Владата, Кирил Божиновски, им е определен...

Македонија2 дена

Клиника за гинекологија: Намален бројот на починати предвреме родени бебиња

Според податоците на Универзитетската клиника за гинекологија и акушертво, годинава е забележан намален процент на смртност на предвреме родените новороденчиња....

Македонија2 дена

(Видео) Протест против загадувањето: Власта повеќе троши за свои ќефови отколку за животната средина

Патиме сите од загадениот воздух, а најмногу децата и повозрасните, 30 години нè трујат, некој профитира од тоа, порачаа учесниците...

Interview/Debate2 дена

(ИНТЕРВЈУ) Унгарски новинар: Се кладам дека Орбан е замешан во бегството, Груевски ќе заврши во Москва

Питер Ерделај е уредник и новинар во еден од ретките унгарски медиуми кои се независни и надвор од контрола од...

Вести2 дена

(Видео) Околу 1.000 исчезнати и 71 загинат во најсмртоносните пожари во Калифорнија

Повеќе од 1 000 луѓе се пријавени како исчезнати во пожарите во Калифорнија во кои загина најмалку 71 лице, објави...

Досие