Министерот за култура и туризам Зоран Љутков, кој ја предводи македонската делегација во работна посета во Кралството Шпанија, денеска во Мадрид присуствуваше на свеченото отвoрање на 46. издание на Меѓународниот саем за туризам „ФИТУР 2026“. Саемот, кој ќе трае до 25 јануари, го отворија шпанскиот крал Фелипе VI и кралицата Летиција. На отворањето присустваа и координаторот за туризам во Владата на РМ, Акан Махмут и македонскиот амбасадор во Кралството Шпанија, Едмонд Адеми.

На оваа највлијателна глобална туристичка платформа што ги поврзува пазарите и дестинациите, со силен фокус на одржливост, иновации и дигитализација, оваа година учествуваат над 9.500 компании од 156 земји, со 155 000 акредитирани професионалци и околу 100 000 посетители од пошироката јавност, што ја потврдува водечката улога на Саемот за глобалниот туристички сектор.

Оваа година Македонија на Саемот во Мадрид учествува со свој национален штанд, преку кој од 21 до 25 јануари се промовира земјата како автентична туристичка дестинација, со посебен акцент на културниот туризам, ено-гастро туризмот и одржливите форми на туризам.

Инаку, во текот на вчерашниот ден министерот Љутков оствари средби со Шаика Aл Нoваис, генерален секретар за туризам на ОН и со Фуад Нагхијев, директор на Државната агенција за туризам на Азербејџан. На средбите, министерот Љутков информираше за резултатите во туризмот во изминатите години, како и за плановите за оваа година.

Овој февруари, Институтот FAME’S ја претставува својата февруарска концертна серија во Камерната сала на Македонската филхармонија, со две концертни вечери кои ја отсликуваат разновидноста и професионалниот фокус на своите оркестарски едукативни програми. На сцената ќе настапат 30 внимателно селектирани млади европски музичари, како кулминација на интензивна повеќедневна работа со меѓународни ментори.

Преку концертите „Од студио до сцена“ и „Барајќи го грувот“, серијата го истражува односот помеѓу оркестарското снимање и изведбата во живо, како и дијалогот помеѓу класичната музика и џез традицијата — два различни, но подеднакво важни аспекти на современото музичко професионално образование.

„Институтот FAME’S е создаден за да ги поддржи младите музичари токму во моментот кога преминуваат од образовниот во професионалниот свет“, вели Од Насју Мапа, основачка на институтот. „Нашите програми ги ставаат во реални работни услови, комбинирајќи интензивни проби, снимање во професионално студио и јавни концертни настапи.“

Институтот FAME’S е европска оркестарска едукативна платформа која нуди интензивни програми што ја интегрираат оркестарската обука со практично искуство во снимање и сценска изведба. Развиен во соработка со FAME’S Project и поддржан од Европската Унија преку програмата Creative Europe, како и од Министерството за култура, институтот обединува млади музичари и меѓународни ментори околу широк репертоар — од класични и современи дела, до џез и хибридни музички форми.

Февруарската концертна серија директно го одразува овој пристап. Првиот концерт, под уметничко водство на Даниел Роланд, реномиран холандски виолинист и професор на Кралскиот колеџ за музика во Лондон, се фокусира на процесот на трансформација на музичкото дело од студиско снимање до концертна интерпретација. Програмата опфаќа дела кои носат силна емоционална длабочина и оркестарска комплексност, преку музика на Рихард Штраус, Петерис Васкс и Филип Глас.

„Разбирањето како музиката се менува помеѓу студиото и концертната сала е суштинско за денешните оркестарски музичари“, истакнува Роланд. „Тој процес развива слушање, флексибилност и уметничка зрелост.“

Вториот концерт ја насочува серијата кон ритамот и меѓу-жанровската соработка. Проектот е предводен од диригентот Тим Редмонд и џез тапанарот Даглас Маринер, кои заедно истражуваат како класичниот оркестар може да комуницира со џез-јазикот преку ритам, грув и импровизациски елементи.

„Кога музичари од различни традиции работат заедно, ритамот станува заеднички јазик“, објаснува Редмонд. „Се работи за слушање, реакција и доверба меѓу музичарите.“

Маринер додава дека ваквите проекти создаваат простор за вистински дијалог меѓу жанровите, без бришење на нивниот уметнички идентитет.

Преку двата концерта во Камерната сала на Македонската филхармонија, февруарската концертна серија на Институтот FAME’S нуди редок увид во современиот модел на оркестарска едукација во Европа — каде што образованието, практиката и јавната изведба се неразделно поврзани. За публиката, тоа е можност да се доживее музиката не само како финален производ, туку како жив процес на создавање и уметнички развој.

Картите за концертите се достапни преку продажната мрежа на MK Tickets.

Зимското издание на Мрежата на фестивали на Јадранскиот регион ќе се одржи од 22 јануари до 5 февруари, со што публиката во Србија, Босна и Херцеговина, Црна Гора, Хрватска, Словенија и Северна Македонија ќе има можност бесплатно да гледа избор на наградувани регионални филмови – во кината и онлајн.

Публиката на земјите-членки на Мрежата ќе има можност да гледа шест наградувани регионални филмови: „Семејна терапија“ од Соња Просенц, „Fiume o morte!“ Игор Безиновиќ, „After the Summer“ од Данис Тановиќ, „Мајка Мара“ од Мирјана Карановиќ, „Живи и здрави“ од Иван Мариновиќ и „Планета 7693“ од Гојко Бекуљан.

Програмата започнува на 22 јануари со бесплатни кино проекции во Белград, Сараево, Загреб, Љубљана, Херцег Нови и во Скопје, додека сите филмови ќе бидат достапни онлајн од 23 јануари преку платформата ondemand.kinomeetingpoint.ba.

Во рамките на програмата, во Скопје ќе биде прикажан филмот „Мајка Мара“ во режија на Мирјана Карановиќ. Проекцијата ќе се одржи во „Синеплекс“ на 22 јануари со почеток во 19 часот. На проекцијата ќе присуствува режисерката и главна актерка Мирјана Карановиќ, актерот Вучиќ Перовиќ, кој ја толкува главната машка улога и кинематограферот Игор Маровиќ.

„Мајка Мара“ е приказна за средовечна успешна бизнисменка и самохрана мајка, уништена од прераната смрт на нејзиниот син единец. Таа емотивно се отуѓува и одбива да комуницира со семејството и пријателите, но кога го запознава блискиот пријател на покојниот син, Милан (Вучиќ Перовиќ), наоѓа утеха и мир во односот со него. Заедно тие откриваат сè повеќе факти за животот и смртта на Немања, што и дава можност на Мара да се соочи со сопствениот живот и емоции.

Меѓу филмовите во програмата е и „Fiume o Morte!“ Игор Безиновиќ – документарна драма за шеснаесетмесечната окупација на Риека и контроверзната историска фигура на италијанскиот поет, новинар, аристократ и воен офицер, фашистот Габриел Д’Анучи, раскажана преку гласовите на современите жители на градот, кои го доведуваат во прашање наследството од тој период и неговото влијание врз денешниот идентитет на Риека. Филмот „По летото“ од Данис Тановиќ носи комична драма за млада жена која доаѓа на островот по наследство, но се соочува со сопственото минато, семејни тајни и прашања за идентитетот. „Мајка Мара“ во режија на Мирјана Карановиќ е интимна драма за загубата, тагата и неочекуваната блискост помеѓу мајка и пријател на нејзиниот починат син. Филмот „Живи и здрави“ од Иван Мариновиќ, приказна за свадба што се случува и покрај одлуката на невестата да се откаже од бракот, ќе додаде горчливо-духовита нота на програмата. Семејна и топла приказна донесува „Планета 7693“ од Гојко Бекуљан, филм за едно момче кое, со помош на еден необичен пријател, се обидува да ги поправи раскинатите односи во своето семејство.

Зимското издание се реализира како заеднички проект на водечките филмски фестивали во регионот – Белградскиот филмски фестивал, Сараевскиот филмски фестивал, Меѓународниот филмски фестивал во Љубљана, Загрепскиот филмски фестивал, Херцег Нови филмскиот фестивал и фестивалот „Браќа Манаки“ од Северна Македонија. Ова е четврто зимско издание на Фестивалската мрежа на Јадранскиот регион, организирано со цел поголема видливост, достапност и промоција на квалитетна современа регионална кинематографија.