Култура
Овации и два биса за Симон Трпчески во Загреб
Во петокот навечер во хрватската престолнина Загреб се случи балканската премиера на Концертот за пијано и оркестар инспириран од македонскиот фолклор што нашиот композитор и музичар Дамир Имери му го посвети на македонскиот виртуоз на пијаното со светско реноме Симон Трпчески.
Со долготрајни овации и две изведби на бис беше одбележан синоќешниот концерт во престижната концертна сала „Ватрослав Лисински“ во Загреб на Симон Трпчески, кој заедно со Загрепската филхармонија под диригентската палка на маестро Иван Репушиќ, ги изведе Концертот за пијано и оркестар број 2 од Камиј Сен Санс, но и „Фантазијата на две фолклорни теми“ од Дамир Имери. Делото беше изведено и во чест на одбележувањето 20 години од воспоставувањето дипломатски односи меѓу Македонија и Хрватска.
„Ваквата блескава завршница на денот на културното претставување на Македонија во Хрватска (во чии рамки работна средба остварија министерките за култура на Хрватска и на Македонија, Андреа Златар – Виолиќ и Елизабета Канческа – Милевска, а во загрепската Национална и универзитетска библиотека беше претставена и донирана едицијата „130 тома македонска книжевност на англиски јазик“ – з.р.), можеше само да се посака“, изјави Канческа-Милевска:
„Мислам дека дадовме определена важност во презенирањето на македонската култура преку концертот на нашиот, но светски виртуоз Симон Трпчески заедно со Загрепската филхармонија, особено со изведбата на македонското дело од Дамир Имери кој и самиот беше присутен со нас. Мислам дека имавме прекрасна вечер и голема можност за уживање наградено со аплаузи, овации и изведби на бис, што само ја потврди подготвеноста на Симон за сѐ да мине онака како што помина“, дополни министерката за култура на Македонија .
Новата средба со загрепската публика очигледно беше дополнителен предизвик и за „магичниот Трпчески“, како што го најавија неговото гостување хрватските медиуми.
„Атмосферата во Лисински беше многу добра. Концертот одамна беше распродаден и особено ми беше драг овој настап поради изведбата на ‘Фантазијата на две фолк теми’ од Дамир Имери. Многу ми беше мило што се вратив во Загреб, особено откако и минатата година ме примија фантастично“, истакна Трпчески.Балканска премиера во петокот навечер пред преполната „Лисински“доживеа и првиот став од Концертот за пијано и оркестар, што во моменталната варијанта се нарекува „Фантазија на две фолклорни теми“, кој е посвета за Симон Трпчески, од авторот – македонскиот композитор и музичар Дамир Имери, кој уште еднаш со радост ја проследи изведбата на своето дело:
„Вечерва сум пресреќен. Изведбата на Симон беше фантастична. Публиката беше фантастична. Фолклорот што е длабоко содржан во моето дело, луѓето во салата го препознаа и како секој пат претходно, му се одушевуваа директно во нивните срца. Мислам дека беше полн погодок“, рече Имери.
По премиерните изведбите во Ставангер и Загреб, „Фантазијата на две фолклорни теми“, ќе се изведе уште двапати во првата половина од годинава, и тоа на два континента: во Сиетл, САД, и Познањ. Европа./крај/мф/сн
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Култура
Крива Паланка ги отвора вратите за „Невестинско поклонение“: Празник на носиите, обичаите и заедништвото на 1 март во Конопница
Во дворот на Црквата „Св. Теодор Тирон“ во село Конопница, во недела на 1 март 2026 година со почеток во 13 часот, ќе се одржи 16-тото издание на културната манифестација „Невестинско поклонение на Свети Теодор Тирон“.
Настанот го организира Општина Крива Паланка во соработка со Здружението за рурален развој РЗР „Патник“. Манифестацијата е посветена на негување на македонските автентични носии, традиционалните обичаи и локалниот културен идентитет.
Програмата ќе биде збогатена со музички настап на Андријана Алачки и бендот на Гоце „Синтезис“.
Градоначалникот на Општина Крива Паланка, Сашко Митовски, по повод манифестацијата изјави:
„Со вистинска радост и како вистински домаќини, ги отвораме вратите за сите добронамерници кои сакаат да го доживеат овој празник. Ветуваме дека ќе го зачуваме духот на традицијата, убавината на обичаите и автентичните носии, и заедно ќе ги пренесеме овие вредности на идните генерации.“
Од Општината ги повикуваат граѓаните и љубителите на културата да присуствуваат и заедно да го одбележат овој културен настан.
Култура
Фотографска изложба на Александра Костадиновска во КИЦ Белград
На 24 Февруари 2026 год. во 19 часот во Македонскиот културно – информативен центар во Белград ќе биде претставена самостојната изложба на фотографката Александра Костадиновска насловена „Осончена тишина“.
Фотографската серија која Костадиновска ја изложува пред белградската публика е приказна за личното искуство со универзалноста на светлината како симбол на нови почетоци, на топлина и на живот, раскажана преку 24 одделни фотографски наративи. Изложбата е реализирана во соработка со Здружението за архитектура, дизајн и култура „Архифакт“ – Скопје, а во рамките на проектот за патувачки изложби „МузеумЛинк“ под кураторство на Јасминка Намичева-кустос советник. Претставувањето пред белградската публика е благодарение на подршката од МКИЦ Белград и Министерството за култура и туризам, а изложбата вечерва ќе ја отвори директорот на КИЦ Белград, Васко Шутаров.
Фотографиите на Костадиновска се креирани во корелација на тенката линија меѓу документарното и поетското. Во нејзините кадри се препознава смелоста да се напушти комфорната зона, но и тивката радост од прифаќањето на непознатото со осет за миговноста на моментот.
Архитектонските структури, крајбрежните перспективи, тишината на скаменетите дини или случајните сенки кои се проектраат на фасадите не се само регистрирани мотиви – тие се прераскажани во вид на лични записи, каде сонцето е водич, но и сведок. Тоа е визуелна приказна која го надминува поимот на класичен патепис. Тоа е серија фотографии што истовремено функционираат како интимен дневник, како документ на едно лично патување низ европските простори, и како универзална медитација за светлината – нејзината материјалност и нејзината нематеријална сила.
„Осончена тишина“ е и студија за времето: за утринската мекост на светлината, за попладневниот интензитет и за нежната златна нијанса на зајдисонцето кое отскокнува од мазната површина на водата. Секоја фотографија ја носи во себе идејата за минливоста но истовремено и постојаноста – моментот исчезнува, но светлината како чувство во нашата меморија останува.
Со својата суптилност и истовремено силна визуелна експресија, „ Осончена тишина“ претставува покана кон сите нас да ги забележуваме сопствените „сончево бакнати“ моменти – оние мали, минливи фрагменти што се претвораат во вечни спомени замрзнати во личната мемориска капсула.
Изложбата ќе биде поставена пред белградската публика до средината на месец март.
Во вториот дел од вечерашнава програма, предвиден е омаж за неодамна починатиот д-р Коста Балабанов (1929-2026), преку прикажување на неколку документарни филмови од некогаш исклучително популарниот телевизиски серијал „Закопана мистрија“
Д-р Коста Балабанов беше една од најистакнатите личности во македонската историја на уметност, конзерватор, научник, дипломат и културен деец, кој остави длабока трага во прочувањето, зачувувањето и меѓународната афирмација на македонската средновековна уметност.
Култура
Во Лондон доделени наградите БАФТА: „Една битка по друга“ прогласен за најдобар филм
Седумдесет и деветото доделување на наградите БАФТА се одржа синоќа во Лондон. За најдобар филм беше прогласен „Една битка по друга“ во режија на Пол Томас Андерсон, кој ја освои и наградата за најдобар режисер.
Иако наградите БАФТА за најдобар филм и најдобар режисер обично се делат помеѓу два одлични филма, овој пат обете награди ѝ припаднаа на акционата црна комедија.
Британецот Роберт Арамајо беше прогласен за најдобар актер за неговата улога во филмот „Се колнам“.
Во категоријата за најдобар актер беа номинирани и Тимоти Шаламет за неговата улога во филмот „Грешници“ и Леонардо Дикаприо за „Една битка по друга“.
Како што се очекуваше и заслужено, Џеси Бакли беше прогласена за најдобра актерка за нејзината изведба на сопругата на Шекспир во филмот „Хамнет“ во режија на Клое Жао.
Наградата БАФТА за најдобар спореден глумец му припадна на Шон Пен за неговата улога во „Една битка по друга“, додека наградата за најдобра споредна глумец ѝ припадна на Вунми Мосаку за нејзината улога во „Грешници“.
Најистакнат британски филм е „Хамнет“, додека наградата за најдобро сценарио му припадна на Рајан Куглер за филмот „Грешници“.
Најдобар филм прикажан на друг јазик е „Сентиментална вредност“, најдобар документарец е „Господин Никој против Путин“, додека „Зотрополис 2“ е најдобар анимиран филм.
Водител на 79-тото доделување на наградите БАФТА беше шкотскиот актер, водител и режисер Алан Каминг.

