Македонија
(Видео) Ги снема бомбите, одекнаа лажни вести за киднапирање и труење ученици, казните споро патуваат
Стивнаа бомбите во училиштата, но почнаа да одекнуваат лажни вести, кои еднакво ги вознемирија учениците, наставниците, родителите и јавноста. Казните за лицата што ги раширија сè уште не се извесни иако помина една недела од лажната вест дека киднапер ги демне помалите деца во музичкото училиште во Скопје и две недели по лажната објава за средношколец отруен со дрога во пијалак послужен во кафуле, на која се надоврза и вест за десетмина починати средношколци во Градскиот парк.
Деманти, информативни разговори во полиција со креаторите на вестите и објаснување дека истрагата е во тек е засега институционалниот одговор на лажните вести, кои, за разлика од анонимните дојавувачи за бомбите, имаат конкретни творци. За нив, јавноста на социјалните мрежи, од каде што и излегоа вестите, отиде до таму, па побара и јавен линч, но Обвинителството сè уште не е на чисто дали тие воопшто ќе одговараат за кривично дело или за прекршок.
„Формално-правно во Кривичниот законик не постои експлицитно наведено дело ширење лажна вест онака како што го перципира јавноста тоа. Меѓутоа, законските норми во повеќе области даваат можност за одговорност за јавно изнесени тврдења. Доколку за еден настан постојат елементи што сугерираат дека со јавно изнесените лажни тврдења е извршен некој вид кривично дело, повредени се туѓи права, загрозена е нечија сигурност или е извршен друг вид кривично дело, таквиот настан добива кривично-правен третман. Такви се, на пример, лажните дојави за бомбите со кои се соочувавме во изминатиот период. Во друг сегмент, пак, постои прекршочна одговорност и таа целосно е во надлежност на Министерството за внатрешни работи, кое треба да донесе одлука дали постои таков вид одговорност. За дел од лажните објави, кои се однесуваат на клевета, што исто така е ширење одреден вид лажна информација за некого, постои граѓанска одговорност, односно се упатува на граѓанско-правна заштита“, вели Билјана Арсовска, портпаролка на Јавното обвинителство.

Обвинителите работат на утврдување на последиците што ги предизвикаа лажните вести за да утврдат конкретно за кое дело ќе ги гонат креаторите на последните две лажни вести. Предвид ќе биде земено и тоа што лажната вест дека средношколец од гимназијата „Георги Димитров“ во Скопје бил отруен од дрога ставена во пијалак во кафуле ја рашири пензионираната професорка од Филозофскиот факултет, Виолета Ачкоска. Нејзиното влијание врз јавноста е поголемо во споредба со она за втората лажна вест за киднапер што ги демне помалите деца во музичкото училиште „Илија Николовски-Луј“, што ја рашири Марко Дамевски, кој се претстави како загрижен родител.
„Во секој предмет одделно се цени дали и кои околности се исполнети, каков е ефектот од така изнесената лажна вест, како и последиците од таа лажна вес “, вели портпаролката Арсовска.
Министерството за внатрешни работи смета дека најголемата штета што ја направиле лажните вести е вознемиреноста на граѓаните.
„Штетата, пред сè, е во вознемиреноста на граѓаните, која, за жал, овие неодговорни лица ја создаваат од нив познати причини. Лицата што ги пласираа овие лажни вести подоцна во полициска станица кажуваат дека се каат, дека згрешиле, но ние немаме ништо од тоа каење. Тие мора да сносат одговорност затоа што на тој начин предизвикуваат тревога и вознемиреност кај граѓаните. Веднаш се повикуваат во полициска станица и се преземаат соодветни мерки затоа што, без оглед на тоа што ги избришаа објавите и самите кажаа дека направиле грешка, сепак предизвикаа вознемиреност кај граѓаните и тоа мора да биде како пример и за оние што ќе се обидат и во иднина“, вели Тони Ангеловски, помошник за односи со јавност на министерот за внатрешни работи.
Сега веќе избришаните објави и за лажниот киднапер и за наводното труење со дрога се раширија како експлозија на социјалните мрежи. Објавата на професорката Ачкоска за труењето за неколку часа доби илјадници реакции и стотици коментари, а остана на социјалните мрежи речиси цело деноноќие. Таа објавата ја стави непосредно по вистинскиот погреб на матурант од гимназијата „Георги Димитров“ за кој МВР утврди дека починал по пад од висина.

„Макфакс“ побара објаснување од професорката Ачкоска за причините поради кои се одлучила за објавата, но таа не одговори на пораките. Министерот за внатрешни работи, Оливер Спасовски, извести дека таа во полиција кажала дека нема информации за настанот, но го објавила она што ѝ го пренеле ученици. Сфатила дека направила грешка кога почнале да ја бараат новинарите, па го избришала статусот.
Објавата на Дамевски, пак, за киднапер во музичкото училиште стоеше на „Фејсбук“ само неколку часа. Ја тргна откога дозна дека не се работело за киднапер, туку за крадец, од кој училиштето решило да се одбрани со тоа што ќе стави негова фотографија на влезот со апел, ако некој го забележи, веднаш да пријави во полиција.
За разлика од професорката, Дамевски откога ја тргна објавата, им се извини на сите кај кои предизвикал непријатно чувство и паника. Ги замоли оние што ја споделиле неговата објава за киднаперот да го споделат и извинувањето. Меѓу нив имаше неколкумина пејачи, кои со дополнителни емоции зборуваа за лажниот настан во музичкото училиште, без да проверат дали е вистина.
За „Макфакс“ рече дека сè што имал да каже во врска со објавата, кажал во извинувањето.
И Обвинителството и МВР се едногласни во ставот дека за штетите што ги направија лажните вести креаторите мора да добијат казни како пример за сите што во иднина би имале слични објави.
„Она што би можеле да апелираме е поголема свесност и одговорност при изнесувањето какви било информации, особено преку социјалните мрежи, преку ‘Фејсбук’, поради нивното сè поголемо влијание во изминатиот период, со цел да се спречат ваквите штетни последици, кои може да имаат огромно влијание врз општата популација“, рече портпаролката Арсовска.
МВР, пак, апелира граѓаните да внимаваат кому му веруваат и да ги проверуваат изворите во институциите за да не подлегнат на лажни вести.
Овој текст е изработен во соработка со Институтот за комуникациски студии во рамките на проектот ,,Користи факти”, кој е поддржан од Британската амбасада во Скопје.

©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
ВМРО-ДПМНЕ со поддршка за Стојаноска, остро против Трендафилов: „Тој паничи оти е фатен жив во злоупотреба“
Пратеничката Лидија Петкоска, во име на пратеничката група на ВМРО-ДПМНЕ, од собраниската Комисија за еднакви можности и од Унијата на жени на партијата, остро реагираше на постапките на претседателот на ССМ, Слободан Трендафилов, во контекст на нападите кон пратеничката Дафина Стојаноска.
„Она што го видовме од страна на Трендафилов е директен атак, обид за замолчување и брутален притисок врз жена во политика,“ изјави Петкоска. Таа оцени дека нападот врз Стојаноска е класичен пример на мизогинија, во кој функционер се обидува да дискредитира жена само затоа што таа, како што рече, ја обелоденила вистината за злоупотребите во ССМ.
„Слободан Трендафилов е во тотална паника затоа што е фатен жив во злоупотреба на својата положба. Наместо да се соочи со одговорноста за тоа како и за што ги троши парите на работниците, тој избра да се крие зад емотивни манипулации и евтини политички драми“, рече.
Според Петкоска, Трендафилов се обидува да го пренасочи фокусот од прашањето за користењето на службеното возило за приватни цели, манипулирајќи со темата за семејството и децата. Таа истакна дека снимките се направени со заштита на идентитетот на малолетни лица и дека целта не била напад кон семејството, туку разобличување на „расипништвото“ и „двојните аршини“ на функционерот.
„Трендафилов е целосно нелегитимен претседател. Подгответе си ја оставката веднаш – Македонија веќе нема трпение за вакви ликови кои возат службени автомобили, а народот го лажат и повикуваат да оди пеш“, порача таа.
Петкоска повика и на итна истрага од Јавното обвинителство по допрен глас, со конкретни прашања: Колку пати службеното возило било користено за приватни цели? Колку гориво платено од членарини е потрошено за лични потреби? За што сѐ е злоупотребена функцијата?
ВМРО-ДПМНЕ истакнува дека стои зад пратеничката Стојаноска и бара институционална и јавна поддршка, а воедно изрази жалење што, според партијата, од Клубот на пратенички поддршка не била добиена – особено од неговата претседателка, пратеничката Јована Тренчевска.
Македонија
Николоски на средба со новата амбасадорка на САД: Постојат реални можности за интензивирање на соработката
Заменик претседателот на Владата и министер за транспорт, Александар Николоски, денеска оствари работна средба со Никол Варнс, вршител на должноста амбасадор на САД во земјава.
На средбата се разговараше за реализацијата на капиталните проекти со посебен фокус на изградба на автопатите Битола – Прилеп, Кичево -Гостивар (Стража) и Тетово -Гостивар.
САД се долгогодишен стратешки партнер и силен подржувач на Македонија во реформските процеси во државата, јакнење на институционалните капацитети, владеење на правото и борбата против корупцијата, беше истакнато на средбата.
„Стратешкото партнерство меѓу двете земји е гарант за обезбедување на стабилност во земјата и регионот, особено во услови на силни економски и геополитички потреси во различни делови во светот“, соопштија од Министерството.
Економските односи уште еднаш беа во фокус на разговорите каде беа потенцирани добрите трговски врски меѓу двете земји кои, како што се наведува во соопштението, бележат континуиран раст и се од огромно значење за деловната клима и инвеститорите.
Вицепремиерот Николоски ја нагласил силната заложба на Владата за економски развој преку реализација на крупните капитални проекти, со посебен акцент на регионалното поврзување и интеграција. Истакнал дека предвидените проекти на главните транспортни коридри ќе придонесат за зарбрзан економски и инфраструктурен развој во државата и регионот.
На средбата била нагласена и поддршката на САД во делот на размена на искуства и знаења во различни дејности.
„Двајцата говорници потеницираа дека постојат реални можности за интензивирање на економската и трговска соработката и во насока на добрите пријателски односи меѓу двете земји, истакнаа заедничка подготвеност за унапредување на соработката во области од заемен интерес“, соопшти Министерството.
Македонија
Трендафилов треба да ѝ се извини на Стојановска, смета Мицкоски: Со крвави зеници и белки во очите напаѓа мајки, сестри и сопруги
Ниту истраги од МВР и Обвинителството ниту одземање на имунитетот, премиерот Христијан Мицкоски смета дека претседателот на Сојузот на синдикати на Македонија (ССМ), Слободан Трендафилов, треба да ѝ се извини на пратеничката Дафина Стојановска оти ја навредувал откога таа објави видео од него со децата за да објасни како го користи службениот автомобил. Премиерот Мицкоски жали што Трендафилов не е навикнат на јавни критики.
„Го видов тоа што го кажуваше господинот Трендафилов. Јас видов еден човек кој што беше, би рекол, премногу нервозен. Истури една салва навреди, но ние сме јавни личности, навикнати сме на тоа. Жал ми е што и други што пледираат да бидат јавни личности не се навикнати на јавна критика. Јас многупати сум рекол, секој оној кој пледира да биде јавна личност треба да биде свесен дека ќе биде подложен на јавна критика. Некогаш тоа е вистина, некогаш е невистина“, рече премиерот и нагласи дека во неговиот случај во најголема мера она што се кажува како јавна критика, на социјалните мрежи и во одредени медиуми, е невистина.
Премиерот Мицкоски рече дека е загрижен за нивото на култура што вчера го покажа Трендафилов.
„Како загрижен родител, таков се обидуваше да се претстави, барем речникот да му биде попристоен бидејќи сепак станува збор за жена, мајка. На тоа видео никој не ги покажува малолетните деца на господинот Трендафилов. Напротив, колку што јас можев да видам, многу е внимавано на тоа. Мораше господинот Трендафилов да биде малку покултурен со својот речник. Сите оние навреди кои ги кажа заслужуваат, во најмала рака, денеска пратеничката Дафина Стојановска да добие извинување од него. Доколку тоа не го стори уште еднаш ќе ја пропушти шансата да видиме човечки материјал во него. Сето она што го кажа, оној фројдовски модел, претпоставувам длабоко во него работи потсвеста, токму тоа го мисли за самиот себе “, рече премиерот Мицкоски.
И денес премиерот уверуваше дека протестите за минимална плата 600 евра и 100 евра зголемување на останатите плати се политички мотивирани и дека се неуспешна стратегија на опозицијата која настојува преку Трендафилов да наштети на Владата.
„Тие мислеа дека ќе најдат прокси преку Трендафилов кој што е влезен во една специфична состојба кога се обидува да биде на сцената во Македонија, а од друга страна кога ќе биде критикуван тогаш почнува да навредува и со крвави зеници и белки во очите напаѓа мајки, сестри, сопруги и така натаму. Тие мислеа дека на тој начин ќе нанесат штета на Владата, и тоа е легитимно. Ние можеме само да се бориме и да докажеме дека тоа не така“, вели Мицкоски.
Во следните денови тој најави дека ќе објаснат на македонската јавност кои се лицата кои излегуваат на блокадите за кои тврди дека се поврзани со опозицијата, а тоа ќе го видат сите од она што Владата го поседува.
Премиерот денес уште еднаш, по кој знае кој пат, кажа дека зголемување минималната плата се договора во Економско – социјалниот совет, а Владата како работодавач се договорила за зголемување на минималната плата до 2028 година.
ССМ излезе на протести оти две годни нема договор за зголемување на минималната плата. Протестите продолжија денес со блокада на Стопанската комора, а во вторник ССМ најави блокада на Владата.
По завчерашната блока ма Собранието, откога пратеничката Стојановска објави видео од Трендафилов со децата, тој објаснувајќи дека „монструмите се меѓу нас“ побара МВР и Обвинителството да направат истраги, Собранието да ѝ гоодземе имунитетот, а најави дека за случајот ќе ги извести сите амбасади во земјава и сите братски синдикати на ССМ.

