Македонија
Сложни попови и во петок мрсат: власта и опозицијата молчешкум се офајдија со подебели плати
Без врева и во тајност, пратениците си ги зедоа покачените плати овозможени со одлуката на Уставниот суд. Покачувањето за март е за 8 дена или, конкретно, за деновите по одлуката на Уставниот суд. Но, доколку пратениците не донесат измена на Законот за платите и не ги намалат функционерските коефициенти, веќе во април сите избрани и именувани лица ќе добијат плата потешка за 78 проценти. Во овие 17 дена од укинувањето членови од законот, никој, ниту Владата ниту пратениците од власта или од опозицијата, нема поднесено измена на Законот за платите, со што би си намалиле коефициентите, а со тоа и зголемените плати. „Макфакс“ стапи во контакт со седум партии од власта и опозицијата со прашањето дали во овој случај важи народната поговорка сложни попови и во петок мрсат. Од нив, одговорија само две, но не и директно на прашањето.
Најголемата владејачка партија СДСМ и опозициската ВМРО-ДПМНЕ, кои во јавност често се расправаат за трошењето на државните пари – овој пат молчат. „Макфакс“ ги праша зошто нивните пратеници не ги поднесат измените на законот, но не добивме одговор. Со тоа остана неодговорено и прашањето дали е договор меѓу сите партии со молчење да се заборават зголемените плати. ВМРО-ДПМНЕ доби и дополнително прашање – дали адвокатот, кој ја поднел иницијативата за укинување на одредбите од законот што донесе зголемени плати, е близок до нивната партија. Тие не одговорија.
Истите прашања ги доби и политичката партија Левица. Неподнесувањето измени на Законот за платите го правдаат со тоа што досега имале три иницијативи за намалување на привилегиите на функционерите, но не биле усвоени од мнозинството. Нема одговор дали ќе поднесат иницијатива и за намалување на коефициентот.
„Во однос на привилегиите на функционерите, Левицата е единствена парламентарна партија што поднесе три иницијативи за нивно намалување: предлог-закон за намалување на патните трошоци, предлог-закон за укинување на апанажата и предлог-закон за уставните судии (со цел да се анулира додатокот за плати, кој уставните судии го изгласаа со промена на Деловникот во октомври 2020 година, а со кој ќе може да примаат додатоци до 35 % од основната плата). Ниту еден од овие предлог-закони не беше усвоен од парламентарното мнозинство, со што се потврди дека нема реална политичка волја кај Владата за намалување на привилегиите на функционерите.
Молк и од ДУИ. Нивниот лидер Али Ахмети, кој е пратеник, Талат Џафери, кој е собраниски претседател, пратениците од т.н. огнена група, односно 15 народни избраници, веќе добија покачени плати. Ако во просек до сега тие земале 60.000 денари, само со зголемувањето за 8 дена од март, односно од моментот на одлуката на Уставниот суд, тие добија плата од 80.000 денари. Собранискиот претседател, шефот на државата и премиерот досега земаа околу 90.000 денари. Според некои пресметки, поради автоматското зголемување и на износот за минат труд, нивните месечни примања од април ќе бидат поголеми од 200.000 илјади денари.
Конкретни чекори најавува Алтернативата на Африм Гаши. Од таму велат дека ако Владата не интервенира, тие ќе преземат конкретни чекори.
„Алтернативата смета дека во услови на економска криза и растечка сиромаштија платите на функционерите не се и не смее да бидат приоритет. Што се однесува до одговорноста, јавноста треба да знае дека пред да донесе одлука, Уставниот суд побарал и добил мислење од Владата. Затоа, Министерството за финансии сега е обврзано да постапи во една или друга насока. Доколку Владата не интервенира во методологијата за пресметка за висината на функционерските плати да е соодветна на актуелната економска состојба, тогаш ние ќе преземеме соодветни чекори“, велат од Алтернативата.
Од Беса на Билал Касами и Алијансата на Албанците на Арбен Таравари два дена нема одговор на прашањата. Едната е дел од Владата, другата е опозициска партија. Нивните 11 пратеници веќе добија поголеми плати за март.
Цела недела „Макфакс“ не доби одговори ниту од министерот за финансии, Фатмир Бесими, кој заедно со Владата за себе вели дека е најтранспарентен за јавноста. Со оглед дека имаше тврдења дека платите нема да се зголемат 78 %, прашавме, за колку проценти повисоки плати ќе добијат функционерите од државниот буџет. Иако во неколку наврати потсетивме дека не одговориле на новинарските прашања – тие решија и натаму да молчат.
Во јавноста изминатите 17 дена, освен ветувања за донирање на покачувањето што ќе го добијат и ветување за идни решенија – нема конкретни чекори ниту од Владата ниту од пратениците на власта и опозицијата.
Само претседателот Стево Пендаровски, коментирајќи ја одлуката на Уставниот суд, со која се овозможува зголемување на платите на функционерите, истакна дека Владата мора да направи сè што е во нејзина моќ и надлежност платите на функционерите од него, па сè до локалната самоуправа.
Поголемите плати ги донесе укинувањето на фиксната основица според која се пресметуваат платите на избраните и именуваните лица. Од пратеници преку градоначалници и владини функционери, именувани лица во претпријатија и државни фирми, па до судии – сите ќе добијат поголеми плати во согласност со одлуката на Уставниот суд. Сите се правдаат дека одлуките на Уставниот суд мора да се почитуваат, но тоа не значи дека не може да ги сменат законите. Но, очигледно, сите се надеваат дека народот и на власта и на опозицијата ќе им заборават дека, прво и единствено, си го гледаат сопствениот џеб.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
СДСМ некогаш беше државтворна партија, а сега се занимава со трач муабети, реагира движењето ЗНАМ
Движењето ЗНАМ за Наша Македонија реагираше на, како што наведуваат, обвинувањата од СДСМ, оценувајќи дека партијата „бега од одговорност со навреди, етикетирања и лични дискредитации“.
Во реакцијата, од ЗНАМ наведуваат дека СДСМ, наместо да понуди аргументи и одговори за кономската и институционалната состојба во државата, се занимава со „озборувања“ и „трач муабети“.
Партијата оценува дека СДСМ, која некогаш беше државотворна партија, денес е сведена на фабрика за навреди, конструкции и политички отров, како и дека со улична реторика покажува нервоза и очај.
Од ЗНАМ нагласуваат дека движењето не е ничја квислиншка група, туку автентична политичка сила создадена од граѓани разочарани од владеењето на СДСМ.
Во реакцијата се споменува и периодот на владеење на Зоран Заев, при што се изнесуваат критики за, како што наведуваат, националните политики и управувањето со државата. Се споменува и поранешниот министер за здравство Венко Филипче, при што се посочуваат, како што стои во реакцијата, контроверзии и сомнежи за тендери и набавки.
„Политиките на Зоран Заев останаа запаметени како период во кој националните интереси се ставаа на распродажба без јасен консензус и без чувство за државничка мерка. Со рачето на срце се промовираше како чесен и достоинствен, а всушност државата ја претвори во сопствен приватен бизнис. Симболиката на „едно евро за Вицето, едно за црквата“, беше само дел што нештото го докажува. Ги распродадоа македонските национални позиции на ангро, без јасна стратегија и без поддршка, ја разнишаа довербата во институциите и ја продлабочија поделбата во општеството. И по сето тоа, истите тие кругови, истото тоа раководство, се обидуваат да зборуваат за морал и одговорност, како граѓаните да немаат паметење. Во периодот кога со здравството раководеше Венко Филипче, јавноста беше сведок на низа контроверзии, сомнежи за тендери, набавки и прашања на кои никогаш не доби целосни и транспарентни одговори. Златни визи, сомнителни бизнис релации и повластени шеми, сето тоа се случуваше во време кога СДСМ ветуваше „живот за сите“, а испорача привилегии за малкумина“, велат од ЗНАМ.
Од ЗНАМ дополнително оценуваат дека опседнатоста на СДСМ со наративи за т.н. ‘српски свет’ и со случувањата во соседна држава и нивната постојана потреба да отвораат фронтови и да се караат со сите, од политички партии до новинарие прашање што партијата треба да го решава во сопствени рамки.
Македонија
Нова опрема за анализа на тешки метали во почвата во Државната лабораторија за животна средина
Министерот за животна средина и просторно планирање, Муамет Хоџа, денеска ја посети Централната лабораторија при Министерството, каде најави системско и координирано решавање на сите институционални предизвици.
Тој нагласи дека модерна и функционална Централна лабораторија претставува темел на ефикасната заштита на животната средина и гаранција за точни и навремени податоци во интерес на јавното здравје. Целта е да се обезбедат стабилни услови за работа и долгорочно унапредување на капацитетите.
Во рамки на посетата беше нагласено дека Лабораторијата успешно ја обнови акредитацијата за наредните четири години за вкупно 20 методи, од кои една за мерење на амбиентална бучава и 19 за индустриски отпадни води и за површински води. Она што следува е забрзување на процесот на акредитација на методите за мерење на загадувањето на воздухот од стационарни извори.
Дополнително,во рамки на посетата беше презентиран новиот ICP-MS инструмент, кој овозможува анализа на тешки метали во почва, вода и воздух и со кој значително ќе се унапредат аналитичките капацитети на Државната лабораторија за животна средина.
Македонија
Уставниот суд: Нема постапка за пензиите, запрена за Кривичниот законик
По 5. седница на Уставниот суд, претседателот Дарко Костадиновски и судијата проф. Осман Кадриу информираа за одлуките по предмети од поголем јавен интерес.
Судот не поведе постапка за оценување на одредби од Законот за изменување и дополнување на Законот за пензиско и инвалидско осигурување, кои се однесуваат на исплата на пензиите во земјата.
Подносители на иницијативите се Игорчо Точев, Љубомир Сандевски, Темелко Ристески и Кире Батев.
Претседателот Костадиновски изјави дека мнозинството судии оценило оти пензионерите кои ја примаат пензијата во државата и оние што ја примаат надвор од неа се во иста правна, но не и во иста фактичка состојба. Според него, за повреда на членот 9 од Уставот, кој се однесува на еднаквоста, потребно е субјектите да бидат во иста правна и фактичка положба, што во овој случај не е исполнето.
Тој посочи дека мерката има социјален карактер и легитимна цел – ублажување на последиците од растот на трошоците и инфлацијата. Додаде дека по истекот на времените услови утврдени со мерката, се враќа редовното законско усогласување на пензиите, кое важи и за лицата што не живеат во земјата.
Судијата-известител Осман Кадриу изјави дека предложил да се поведе постапка, но не добил мнозинство гласови. Тој оцени дека со оспорените одредби се врши дискриминација врз пензионерите кои живеат надвор од државата и дека им се ускратуваат правата на зголемување и усогласување на пензиите.
Во однос на предметите У.бр.162/2023 и У.бр.163/2023, кои се однесуваат на измените на Кривичниот законик, Судот ја запре постапката, оценувајќи дали Законодавецот постапил согласно насоките од претходното решение со кое беше поведена постапка.
Мнозинството судии констатирале оти во формален аспект Законот е донесен согласно процедурите. Во однос на материјалната уставност, дел од судиите сметале дека новото решение не е идеално, но е подобро од претходното.
Тој нагласи дека евентуално поведување нова постапка и укинување на законот би создало правен вакуум и правна празнина во санкционирањето на злоупотребите на јавни средства, поради што мнозинството одлучило да ја запре постапката, водејќи се од принципите на правна сигурност и предвидливост.
Судијата Кадриу изјави дека гласал против запирањето на постапката, наведувајќи дека, иако Законодавецот ја испочитувал формалната процедура, не постапил целосно по одлуката на Уставниот суд во материјалниот дел.

