Името на земјата, самото посебе не е важно, но тоа е поврзано со историјата, со симболите, со идентитетот, со емоциите…. Токму затоа е толку тешко да се реши спорот меѓу Грција и Македонија, вели во интервјуто за програмата „Гласот на народот со Слободан Томиќ“ на ТВ Сонце грчкиот професор Аристотелис Цампарис, поранешен член на групата Елиамеп автор на спорот околу името на Македонија.

Притоа Цампарис додава: „Пред сé, треба да кажам дека сé уште преговараме околу ова прашање, затоа што постои меѓународно име кое се користи во сите меѓународни организации. Така, не станува збор за прашање кое е лесно разрешливо, немаше да има потреба за разговори и преговори, меѓутоа треба да сфатиме дека честопати во животот се случуваат такви нешта.Во случајот со името, тоа оживотворува, опфаќа и сиболизира многу повеќе. Така што не се работи, според мене, само за името, туку и за она што тоа го симболизира. И причината зошто е толку тешко да се постигне решение, е затоа што името стои за толкување на историјата, тука е за толкување и развивање на симболите и се однесува на разбирање и толкување на емоциите. Многу емотивно е прашањето, и не се работи само за името. Можевме да измислиме некое сосема поинакво, меѓутоа тоа симболизира историја. И во оваа смисла, логично е неговото нерешавање, зашто симболите, емоциите, историјата и идентитетот се работи за коишто се бориме во животот. Тоа се работи коишто имаат особено значење за животот на луѓето“, истакнува атинскиот професор.

Поранешниот соработник на грчкиот ментор и автор на спорот со името Евангелос Кофос, околу посетата на шефот на македонската дипломатија Никола Попоски на Атина, и неговата изјава дека пред спорот за името меѓу двете држави стојат „високи планини“, оценува дека „географијата меѓу наште две земји потврдува дека двете земји се осудени да живеат една до друга“.

„Значи, нашите два народа, всушност, мора да живеат еден до друг. Во овој контекст, не можеме да продолжиме без да имаме контакти. Можеме да не се согласуваме, меѓутоа моето мислење е дека мора да разговараме. Ова се подразбира самото посебе, значи дијалог не само меѓу професорите и новинарите, туку и на највискоките нивоа на власта. Ваквите дијалози може да бидат само полезни.Географијата значи дека се соочуваме со заеднички предизвици, заеднички проблеми. Поентата е овде дека треба да разговараме меѓусебно. И во ова смисла, средбата меѓу двајцата министри за надворешни работи е позитивна. Таа е добра, тоа е добро нешто коешто треба да се случува почесто. И дозволете ми да додадам дека ова е продолжување, или возвратна посета, на министерот Коцијас,од пред неколку месеци во Скопје.Треттата работа, е опсервацијата на министерот, кога станува збор за прашањето околу името, дека имаме цела планина да искачиме. Мислам дека тоа е исправно. Но, исто така, сакам да додадам дека се качуваме по оваа планина веќе 24 години. Во еден момент треба да стигнеме до врвот на планината и треба да продложиме….“, порачува Цампирис.

Натаму во интервјуто за „Гласот на народот“, не откажа да одговори и на прашањето „Зошто Грција се обидува,да ја исклучи Македонија од нејзиното место од Европа, во ЕУ и во НАТО, и да ја третира како, второ класна држава?“, Односно дали Атина има намера, да ја види Македонија како пропаѓа како држава и повторно биде преземена од Србија. Дали тоа нема да придонесе кон стабилноста на Балканот и безбедноста на Грција?“

„Ова е добро прашање. Пред сé, да истакнеме дека овде зборувам како професор. Од 1991 година грчката надворешна политика имаше спор околу прашањето за името. Меѓутоа во Атина се многу комотни, и всушност сакаат да видат постоење на држава кон нашиот северен сосед во целосна смисла на зборот. Оваа не е реторички. Меѓутоа, во 2001 година, кога имаше вистинска етничка криза, Грција ја поддржа Македонија во територијалниот интегритет, така што настрана, постои спорот за прашањето околу името, а од друга страна има докажана волја,желба да се сочува територијалниот интегритет на оваа земја. Повторно ќе кажам – ова не се само зборови, туку се дела“, потсетува грчкиот професор.

Според Цампирис, прашањето околу името, повеќе или помалку, има вистински последици. „Тоа е камен на сопнување за вашата земја и пристапувањето кон евроатланските интерграции, и се измени и се префрли на прашања под насловот ‘добрососедски односи’. Значи, овие работи се влошија и мислам дека причината зошто имаме вакви средби и вакви интервјуа, се всушност мерки за градење доверба затоа што постои сé поголемо сфаќање, дека постои заеднички интерес меѓу нашите земји и меѓу сите земји на Европскат унија, меѓу сите балкански земји, да се разреши прашањето околу името, и да се поодобрат соседските однсои и да се продолжи натаму кон пристапувањето во евроатланскте интерграции. Тоа не е лесно, меѓутоа тоа е јасната патека која треба да ја следиме но мислам дека е остраврилава“, нагласува тој.

Со Цампрас, меѓу другото, беше разговарано и за инсистирањето на Атина, Македонија да прифати ново име, што според него не е добро за преговорите, но сепак подобро од статус-кво позицијата.

Грција имаше 23 години да размисли за ова и мора да знае кое е вистинското решение кое ќе одговори на потребите на Грција, со што ќе се почитува дигнитетот на Македонија. Инаку остатокот од светот ќе мисли дека единствениот интерес на Грција е да го извади од ова прашање идентитетот за да нема политичко решение кое ќе биде срамно за грчката влада, констатираше водителот Томиќ, на што професор Цампирис одговори дека „Меѓу 1991 и 2007 година грчкиот став беше дека не треба зборот Македонија да биде дел од името на нашите соседи. Тоа беше ставот на Грција, како што кажав меѓу 1991 и 2007–та. Меѓутоа оттогаш и денес, официјалниот грчки став е во полза на име со георграфска одредница или (ерга омнес), како официјален став. Со други зборови, како го толкувам јас тоа на пример ‘Северна Македонија’ или “Горна Македонија’ би бил еден од можните примери“.

„Дозволете ми, исто така да го кажам следното што е многу фрустрирачки. Ако го погледнете спорот што тече веќе многу години, размислете на кипарското прашање, на палестинското прашање, и за спорот околу името. Она што е фрустрирачки е дека сите вклучени во некакви преговори, горе долу, знаат кои се параметрите на каков и да е договор, И воопшто не е изненадува никого што ќе повлече договорот. Можеби малку овде, малку голем акцент е даден, меѓутоа, треба да се сфати дека проблемот не е да се изнајде како што треба да се најде решението, туку да се изнајде политичка волја, да се стигне до решението. Тоа е проблемот. И тоа претставува проблем, зашто е поврзан со идентитетот, симбилите. со историјата, со емоциите на луѓето, и со политиката, на којашто може да ѝ бидат потребни децении да го разреши тоа. Меѓутоа, сега се движиме кон поголем притисок кон постигнување договор.Тоа не се случи во минатото, не треба да бидеме оптимисти, но не треба ни да бидеме целсоно песимистични. Мислам дека,преговорите се одвиваа јасно, нема сомнеж околу тоа дека многу години течат. Знаеме какво би било решението и прашањето е дали постои политичка волја, на двете страни да се постигне договор“, смета Цампарис. Посочи на крајот дека, доколку евентуалниот договор предизвика славеничка атмосфера во Атина и пад на владата во Скопје, или обратно, тогаш станува збор за лош договор. „Добар договор е кога и двете страни нема да се спобудалат околу тоа. Значи, тоа е договор кој ќе опстои во текот на времето, а тоа е ште еден параметар на оваа прашање“, рече Аристотелис Цампарис./крај/мф/ст

Извор: Макфакс