Свет
Трамп разговараше со Нетанјаху, избегна директно да го поддржи решението со две држави
Американскиот претседател Доналд Трамп го повика во средата израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху да го запре градењето на еврејските населби на Западниот брег (на реката Јордан) кои меѓународната заедница ги смета за палестински територии окупирани од Израел со војната во 1967 година, но избегна директно да го поддржи решението со две држави за израелско-палестинскиот конфликт, долгогодишен камен на сопнување за блискоисточната политика на САД.
По средбата во Вашингтон со израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху, американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека ќе работи на постигнување мир меѓу Израелците и Палестинците, но дека на крајот тие се оние коишто треба да се договорат со спогодба.
„САД ќе поттикнуваат на мир и на навистина одличен мировен договор. Ќе работиме на тоа многу многу доследно. Но таквиот договор мора директно да го испреговараат самите страни“, изјави Трамп на заедничката прес-конференција со Нетанјаху.
Запрашан за решението со две држави, Нетанјаху истакна дека сака да се концентрирани на „содржината“, а не на „пакувањето“. „Наместо да се занимаваме со пакувањето, сакам да се занимавам со содржината“, изјави Нетанјаху.
„Два се предусловите за мирот. Првиот е Палестинците да ја признаат Еврејската држава. Вториот, во кој и да мировен договор, е Израел да мора да ја задржи безбедносната контрола над целата област западно од реката Јордан“, порача Нетанјаху.
Ова беше првата средба меѓу двајцата челници по победата на Трамп на ноемвриските американски претседателски избори во 2016-та, иако Палестинците ја повикуваа Белата куќа да не ја напушта нивната цел за независна држава. Принципот на двете држави „кои во мир и безбедност живеат една крај друга“ го заговараа сите американски претседатели во последните педесетина години, и демократите и републиканците.
„Би сакал малку да се повлечете околу населбите“, му кажал Трамп на Нетанјаху. Израелскиот десен челник изјави дека еврејските населби не „во суштинатана судирот“ и не вети дека ќе го намали градењето на населбите.
Иако Трамп вети дека ќе поттикнува постигнување мир меѓу двете страни, кои од 2014 година не одржаа никакви позначителни преговори, не е понуди ништо ново за да се деблокира мировниот процес да се постигне договор.
Меѓу главните прашања кои би требало да се најдат на врвот на нивниот распоред би била иднината на решението со две држави, идејата за создавање на Палестина којашто постои покрај Израел, што беше долгогодишна американска позиција.
Укажувајќи на можната промена на ваквиот став на Вашингтон, неименуван функционер на Белат куќа изјави во вторникот дека мирот нужно не вклучува палестинските држави и оти Трамп нема „да наметнува“ решение.
Самиот Трамп не направи многу напори да го појасни својот став. Прецизно запраша да ли го поддржува решението со две држави, американскиот претседател завиено одговори дека ќе го поддржи сето она околу што ќе се договорат двете страни.
„Тоа (решението) би можело да биде и две држави и една држава, мене ми се допаѓа она што им се допаѓана двете страни. Јас сум среќен со она што ќе им се допадне на двете страни“, рече Трамп.
„Можам да живеам и со едните и со другите. Мислев дека решението со две држави е полесно, меѓутоа, искрено, доколку Биби и Палестинците се среќни, и јас сум среќен со она што ним најмногу ќе им се допадне“, додаде американскиот претседател користејќи го прекарот на израелскиот премиер.
Нетанјаху во говорот од 2009 година, со одредени услови, се обврза на тоа решение и оттогаш овој свој став го повтори повеќепати. Но, исто таа, зборуваше и за опцијата „држава минус“, сугерирајќи дека на Палестинците би можел да им понуди широка автономија и делумна државност без полн суверенитет./крај/мф/сн
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Плановите за напад на Иран влегуваат во последна фаза: поамбициозни се отколку што се сметаше претходно
Американските воени планови за операции во Иран се во завршна фаза, со опции кои вклучуваат таргетирање поединци или дури и промена на режимот во Техеран доколку наложи претседателот Доналд Трамп, изјавија двајца функционери за Ројтерс. Воените опции се најновите знаци дека САД се подготвуваат за сериозен конфликт со Иран доколку дипломатските напори не успеат.
Ројтерс првпат минатата недела објави дека американската војска се подготвува за одржлива, еднонеделна операција против Иран, која би можела да вклучува напади врз иранската безбедност и нуклеарна инфраструктура.
Најновите откритија сугерираат подетални и амбициозни планови пред Трамп, кој јавно зборуваше во последните денови за идејата за промена на режимот во Исламската Република, да донесе конечна одлука.

A handout photo made available by the US Navy shows Nimitz-class aircraft carrier USS Abraham Lincoln (CVN 72), Arleigh Burke-class guided-missile destroyers USS Michael Murphy (DDG 112) and USS Frank E. Petersen Jr. (DDG 121), Henry J. Kaiser-class fleet replenishment oiler USNS Henry J. Kaiser (T-AO-187), and Lewis and Clark-class dry cargo ship USNS Carl Brashear (T-AKE 7), sailing in formation in the Arabian Sea, 06 February 2026 (issued 16 February 2026). The Abraham Lincoln Carrier Strike Group is deployed to the US 5th Fleet area of operations to strengthen regional partnerships and support multilateral maritime security. EPA/PETTY OFFICER 1ST CLASS JESSE MONFORD/US NAVY HANDOUT — MANDATORY CREDIT — HANDOUT EDITORIAL USE ONLY/NO SALES
Трамп: Размислувам за ограничен воен удар
Американските функционери, кои разговараа со Ројтерс под услов да останат анонимни поради чувствителноста на темата, не дадоа дополнителни детали за тоа кои поединци би можеле да бидат цел на потенцијален удар или како американската војска би можела да се обиде да го промени режимот без голема сила на терен.
Обидот за промена на режимот би означил уште едно отстапување од ветувањата на Трамп во кампањата да се откаже од она што тој го нарече неуспешни политики на претходните администрации, што вклучуваше воени напори за соборување на владите во Авганистан и Ирак.
Трамп во петокот изјави дека размислува за ограничен воен напад врз Иран, но не даде дополнителни детали.
На прашањето дали размислува за ограничен напад за да изврши притисок врз Иран да се согласи на договор за неговата нуклеарна програма, тој им рече на новинарите во Белата куќа: „Мислам дека можам да кажам дека го разгледувам тоа“.
Европа
Унгарија и Словачка посегнуваат по стратешките резерви на нафта
Унгарија ќе ослободи околу 250.000 тони нафта од стратешките резерви, според владина уредба објавена доцна во четврток, поради прекини во снабдувањето по прекинот на испораките преку нафтоводот „Дружба“.
Унгарската нафтена и гасна компанија „МОЛ“ објави во понеделник дека побарала зелено светло од Министерството за енергетика за повлекување на илјадници тони нафта од стратешките резерви.
Владината уредба од четврток го одобри барањето, а бараните 250.000 тони нафта ќе бидат ослободени од стратешките резерви, при што „МОЛ“ ќе има приоритетен пристап до залихите.
„МОЛ“ ќе може да ја „позајмува“ нафтата до 15 април, со обврска да ја врати до 24 август, се вели во уредбата.
На крајот на јануари, Унгарија имала доволно нафта и нафтени производи на залиха за да ја покрие побарувачката за период од 96 дена, ги пренесува Ројтерс податоците од веб-страницата на Унгарското здружение на резерви на јаглеводороди. MOL, пак, има намера да го покрие недостигот од снабдување на своите рафинерии во Унгарија и Словачка со нафта испорачана по море, според соопштението објавено во понеделник.
Морското патување трае подолго, па затоа оваа рута за снабдување се воспоставува „постепено“, забележа MOL, додавајќи дека првите пратки треба да пристигнат во хрватското пристаниште Омишаљ на почетокот на март и ќе им бидат потребни дополнителни пет до 12 дена за да стигнат до рафинериите на групацијата MOL.
Ова би значело дека тие ќе пристигнат дури околу средината на март. Сегашната ситуација во моментов не претставува закана за снабдувањето со гориво на малопродажниот пазар, нагласи MOL во понеделник.
Словачка, исто така, одобри повлекување на нафта од резервите
Во среда, словачката влада, исто така, одобри „позајмица“ од 250.000 тони нафта од стратешките резерви на рафинеријата Словнафт, во сопственост на МОЛ, и прогласи вонредна состојба во снабдувањето.
Рафинеријата ќе ѝ обезбеди на државата финансиски депозит или банкарска гаранција во соодветната сметководствена вредност за „позајмената“ нафта, објави TASR, а резервите мора да се надополнат најдоцна до септември. Словнафт забележа дека 250.000 тони треба да бидат доволни за најмалку еден месец.
И Унгарија и Словачка го прекинаа извозот на дизел во Украина оваа недела, пренасочувајќи ги сите нафтени производи кон домашниот пазар.
Европа
Шведска воведува мобилен систем за предупредување од воздушен напад
Шведска годинава ќе воведе систем за алармирање преку мобилен телефон за да го предупреди населението за воздушни напади во воено време, инспириран од сличен систем во Украина, соопшти агенцијата задолжена за проектот.
Шведска веќе има надворешен систем за алармирање, кој се состои од околу 4.500 сирени инсталирани на покриви и други високи згради.
„Врз основа на искуствата што ги видовме во Украина, откривме дека непријателот, во овој случај Русија, би го уништил нашиот надворешен систем за алармирање“, изјави за АФП Хенрик Ларсон, раководител на Одделот за цивилна заштита во Шведската агенција за цивилни непредвидени ситуации.
Новиот систем, наречен SE Alert, „затоа би послужил како дополнување на постојниот“, додаде тој.
Во случај на воздушен напад, мобилните телефони поврзани со шведската телекомуникациска мрежа автоматски би емитувале гласовни предупредувања, аларми и би почнале да вибрираат, објасни тој.
Системот, кој ќе биде имплементиран во рок од шест месеци, би можел да се користи и за испраќање аларми во случај на голема криза во мирно време, како што се нуклеарни или хемиски несреќи.
Агенцијата, исто така, соработува со шведската војска за развој на апликација што ќе им овозможи на граѓаните лесно да фотографираат беспилотни летала и да ги пријавуваат кај властите“, рече Ларсон.
Шведска ги зајакнува мерките за цивилна подготвеност и „сеопфатната одбрана“ од руска инвазија на Украина во 2022 година.
Целта е да се мобилизира целото општество, од владата до компаниите и граѓаните, за колективен отпор кон вооружената агресија, а во исто време да се одржи функционирањето на клучните социјални услуги.

