Свет
ОН: Килиманџаро ќе остане без глечери во рок од три децении

Глечерите во светот – вклучувајќи ги и последните во Африка – неизбежно ќе бидат изгубени до 2050 година поради климатските промени, се вели во извештајот на ОН.
Третина од глечерите лоцирани во Светското наследство на ОН ќе се стопат во рок од три децении, се наведува во извештајот на УНЕСКО, пишува Би-би-си.
Ќе исчезнат последните глечери на планината Килиманџаро, како и глечерите на Алпите и националниот парк Јосемит во САД.
Тие ќе се стопат без оглед на активностите на светот во борбата против климатските промени, велат авторите на извештајот.
Проекциите се засноваат на претходен извештај кој користел модели за да пресмета како глечерите на Светското наследство ќе се менуваат со текот на времето.
„Она што е сосема без преседан во историските записи е колку бргу тоа се случува. Во средината на 1900-тите глечерите беа прилично стабилни. Потоа, тука е ова неверојатно брзо повлекување“, вели Беата Като, глациолог од Универзитетот во Бафало, која не беше вклучена во истражувањето.
Во извештајот се наведува дека загубата на мраз на местата на светското наследство може да претставува до 4,5 % од забележаниот пораст на глобалното ниво на морето помеѓу 2000 и 2020 година. Овие глечери губат 58 милијарди тони мраз секоја година – што е еквивалентно на вкупниот годишен волумен на вода што се користат во Франција и Шпанија заедно, се посочува во истражувањето.
„Многу луѓе зависат и од глечерите како извор на вода за домашна употреба и за земјоделство, а нивното губење може да доведе до недостиг на свежа вода во сушните сезони“, рече Данкан Квинси, експерт за глациологија од Универзитетот во Лидс, кој не бил вклучен во истражувањето.
„Тоа доведува до проблеми со безбедноста на храната бидејќи тие ја користеле таа вода за наводнување на своите посеви“, изјави Квинси.
Локалните заедници и домородното население ќе го сносат товарот од поплавите предизвикани од загубата на глечерите, велат авторите на извештајот, повикувајќи на системи за рано предупредување и намалување на ризикот од катастрофи.
Сепак, најочигледното нешто што мораме да го направиме е да го ограничиме глобалното затоплување.
„Овде има порака за надеж. Ако успееме драстично да ги намалиме емисиите, ќе можеме да ги спасиме повеќето од овие глечери. Ова е навистина повик за акција на сите нивоа – не само на политичко ниво туку и на наше ниво како човечки суштества“, рече Карваљо Ресенде.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Европа
(Видео) Амбасадата на САД во Украина за рускиот напад: Трамп беше јасен, убиствата мора да престанат

Руските напади врз украинската цивилна инфраструктура се неприфатливи и мора веднаш да престанат, објави амбасадата на САД во Украина на социјалната мрежа Икс, по рускиот напад врз Киев.
Last night, Russia’s attacks in Kyiv again hit civilian targets, including Ukrainian homes and buildings housing the EU Delegation and British Council. Strikes on civilian areas are unacceptable and must stop immediately, and we extend our deepest condolences to the victims and…
— U.S. Embassy Kyiv (@USEmbassyKyiv) August 28, 2025
„Синоќа, руските напади во Киев повторно погодија цивилни цели, вклучувајќи ги украинските домови и згради во кои се сместени делегацијата на ЕУ и Британскиот совет. Нападите врз цивилните области се неприфатливи и мора веднаш да престанат“, соопшти амбасадата.
Center of Kyiv, two Russian missiles hit a regular residential area pic.twitter.com/wlvdJLQkYD
— Ihor Lachenkov (@igorlachenkov) August 28, 2025
Амбасадата изрази најдлабоко сочувство до жртвите и нивните семејства. „Во врска со оваа војна, претседателот Трамп беше јасен – убивањето мора да престане и двете страни мора да инвестираат во договорено решение“, се вели во соопштението.
Како што претходно беше објавено, бројот на жртви во рускиот напад врз Киев се искачи на 21, вклучувајќи четири деца.
фото: принтскрин
Свет
Медведев: Чекор по чекор, Австрија ја напушта неутралноста и станува транзитна база на НАТО

Заменик-претседателот на Советот за безбедност на Русија, Дмитриј Медведев, изјави дека прикрадната „НАТО-изација“ и милитаризација на Република Австрија се одвиваат во сенка на зајакнувањето на одбранбената компонента на Европската Унија.
„Виена активно учествуваше во иницијативата на НАТО „Партнерство за мир“, во суштина веќе интегрирајќи се во логиката на блокот. Австрија доби статус на клучна транзитна земја за НАТО. Само во 2024 година, повеќе од 3.000 воени транспортни авиони поминаа низ нејзината територија, а авионите на алијансата извршија над 5.000 летови во нејзиниот воздушен простор“, нагласи Медведев.
Тој потсети дека локалните ревизионисти со децении работат на поткопување на уставно загарантираната неутралност на Австрија. „Од 1990-тите, тие почнаа да воспоставуваат воени врски под маската на учество во заедничката безбедносна и одбранбена политика на ЕУ. До 2009 година, кога стапи во сила Лисабонскиот договор, сè се сведуваше на општи зборови за координација на воениот развој на земјите од ЕУ, но без конкретни обврски“, рече заменик-претседателот на Советот за безбедност на Русија.
Медведвед додаде дека австрискиот естаблишмент сè повеќе охрабрува јавна дебата за напуштање на неутралниот статус и приклучување кон НАТО, што според него претставува директен напад врз долгогодишниот принцип на државна неутралност, кој беше основа на политичкиот идентитет на современа Австрија.
Фото: принтскрин
Свет
Пензиските системи во неколку европски земји се на работ на колапс, велат експерти

Сиромаштијата во староста ќе стане правило за голем дел од населението на Европа, освен ако не се реформираат сегашните политики за пензионирање. „Еден од пет Европејци веќе е изложен на ризик од живеење во сиромаштија во старост“, рече Петра Хиелкем, раководител на Европскиот орган за осигурување и професионални пензии (EIOPA) со седиште во Франкфурт.
„А потоа, ако ги погледнете само жените, нивниот ризик е за 30 проценти поголем“, изјави Хиелкем за „Политико“. И станува уште полошо: населението на Европа брзо старее, а за четириесет години ќе има само 1,5 работници на секој пензионер. Тоа е половина од сегашниот сооднос.
Еден одговор е да се создадат комплементарни приватни или професионални пензиски системи, така што луѓето ќе имаат личен фонд на пензиски заштеди на кои ќе можат да се потпрат во пензија. Скандинавските земји се најдобро подготвени за претстојната криза.
Тие имаат различни извори за пензионерите: системи „плаќај по употреба“, професионални пензиски фондови, што значи дека штедите за пензија додека работите, и дополнителни инвестиции во пензиски производи.
Но, многу земји, особено во источна и јужна Европа, главно се потпираат на државни пензии и имаат ниски пензии во однос на платите. Во многу случаи, граѓаните не се навистина свесни за својата ситуација бидејќи јавните власти и работодавците не им даваат целосен преглед на нивните пензиски права, според медиумот.
Брисел може да направи малку повеќе од тоа да дава препораки бидејќи надлежноста е на национално ниво. Сепак, Хиелкем, Холанѓанка која го води органот за професионални пензии од 2021 година, е убедена дека постои „моментум“ за голема промена што би ѝ дала на EIOPA поголема улога.
„Прво, гледаме дека проблемот станува сè поголем, а истото го гледаат и некои влади. И второ, да бидеме искрени, зошто пензиите се на дневен ред? Затоа што ни требаат повеќе инвестиции, а еден начин да ги зголемиме е да ги префрлиме заштедите од банкарски сметки во инвестициски производи“, рече Хиелкем.
До крајот на годината, Европската комисија ќе предложи владите да постават дигитални штедни и инвестициски сметки достапни за секој граѓанин, системи за следење на пензиите, контролни табли за комуникација на пензиските права и даночни олеснувања за да го направат штедењето за пензионирање попривлечно. Исто така, ќе ги разгледа правилата на ЕУ за пензиските фондови и пензиските инвестициски производи.
Клучна мерка во пакетот е систем за автоматско запишување на луѓе во професионални пензиски фондови, сличен на оној што веќе постои во Велика Британија, Полска и Италија. „Автоматски, ќе бидете вклучени во пензиските фондови ако работите. Ако не сакате, мора сами да се откажете.“
Во моментов, рече Хиелкем, луѓето можат да изберат да се одлучат за професионална пензија, но поради инерција, малкумина го прават тоа. „Претпоставката е дека инерцијата ќе работи и во спротивна насока“, рече шефот на EIOPA, што значи дека малку луѓе би се откажале. Таму каде што постои, механизмот функционира и води кон тоа повеќе луѓе да штедат за своето пензионирање преку работа.
Фото: принтскрин