Свет
Дваесет загинати во Судан во престрелка
Најмалку 20 лица, вклучувајќи и деца, беа убиени за време на престрелките меѓу суданските вооружени сили во градот Малакал во централниот дел на Судан, соопшти во саботата Reuters повикувајќи се на воени извори
Конфликтот се случил како рефлексија од поделбата на воените единици на јужни и северни, по референдумот за независност на јуќните провинции на Судан. Ситуацијата со војската во градот Малакал беше комплицирана поради тоа што во нејзините редови има многу припадници кои потекнуваат од јужниот дел на Судан, кои биле регрутирани во народната милиција кој вршеше воени операции во северниот дел од земјата за време на Граѓанската војна. Воените извори соопштиле дека некои војници одбиле да бидат распоредени во северниот дел. Во престрелката меѓу двете групи војници биле употребени и минофрлачи и тешки митралези. „Утрово бројката загинати во Малакал се зголеми на 20 застрелан од двете страни инволвирани во судирот“, го цитира агенцијата портпаролот на војската на Јужен Судан, Филип Агуер. Според претставник на хуманитарната мисија на Високиот комесаријат за бегалци (УНХЦР) при Обединетите нации, во престрелка загинале и две деца и еден возач на камион. Од 9-ти до 15-ти јануари во Судан се одржа референдум за самоопределување на јужните провинции, и безмалку сите избирачи во десетте јужни држави, според прелиминарните официјални резултати, гласаа за отцепување на јужниот дел. Систем на државното уредување на Судан нема да се промени до крајот на периодот на транзиција во јули 2011 г., без оглед на исходот на референдумот, изјави претходно оваа недела заменик-претседателот на Судан, Али Осман Мохамед Таха.Откако набрзо ќе бидат соопштени конечните официјални резултати од референдумот, Јужен судан ќе стане новата 193-та држава во светот, која би требала да биде втемелена во јули, кога со предвидениот мировен договор, ќе истече шестгодишниот привремен период и ќе заврши граѓанската војна во Судан.Аналитичарите очекуваат мнозинскиот христијански, со нафта богат јужен Судан да се одвои од претежно муслиманскиот север, а власта на север вети дека доколку референдумот успее, ќе дозволи мирно да се одвои јужниот дел.Во граѓанската војна, која траеше подолго од две децении загинаа два милиона луѓе, а четири милиони побегнале од своите домови. Војната е водена меѓу Арапите, муслиманите на северот на земјата кои ја држат централната власт, и Африканците на југот кои повеќето се христијани и анимисти.Јужен Судан има површина од 620.000 квадратни километри и помеѓу 7,5 и 9,5 милиони граѓани.Се’ уште останува да се прецизира како ќе биде разделена економијата, изворите со нафта и како ќе се одбележи новата граница. Спорниот централен регион Абјеи и натаму останува главна точка за можни недоразбирања, бидејќи и двете страни тврдат дека областа е нивна. Во текот на одржувањето на референдумот, во оваа област дојде до повеќе смртоносни судири меѓу локалните племиња.Аналитичарите сметаат дека ниту Југот, ниту Северот не се подготвени за повторно да влезат во тотална војна. Речиси 98 проценти на буџетот на Југот се полни од приходите од нафта, која се рафинира и транспортира преку Северот.Конфликтите во Судан без прекин траат веќе неколку децении. Граѓанската војна меѓу северот и југот на Судан којашто траеше од 1955 до 1972 г. заврши во обезбедувањето на одреден степен на автономија и внатрешно управување за јужните држави. Примирјето траеше околу десет години, по што вооружениот конфликт ги обнови Народната армија за солободување на Судан.Мировните преговори меѓу бунтовниците од југот и владата во 2003 и 2004 г., дојдоа до посакуваните резултати за мир. Во 2005 г., двете страни потпишаа сеопфатен мировен договор, според кој на 9 јануари 2011 г. ќе се одржи референдум. На плебисцитот населението од јужниот дел на Судан ќе одлучи дали да остане во составот на унитарниот Судан или да ќе формираат независна држава.Покрај Народната армија за ослободување на Судан, во јужниот дел на земјата дејствуваат уште неколку бунтовнички групи, кои истакнуваат свои барања. И покрај мировниот договор од 2005 г., се’ уште има спорадични судири меѓу нив.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
„Односите меѓу САД и Европа никогаш не биле поблиски“: Министерот за финансии на САД во Давос
Министерот за финансии на САД, Скот Бесент, денес изјави дека односите на САД со Европа остануваат силни и ги повика трговските партнери да „воздивнат длабоко“ и да дозволат тензиите предизвикани од новите закани за царини на администрацијата на Доналд Трамп во врска со Гренланд „сами од себе да се решат“.
„Не мислам дека нашите односи некогаш биле поблиски“, рече Бесент, зборувајќи на маргините на годишниот состанок на Светскиот економски форум во Давос, Швајцарија.
Во саботата, американскиот претседател Доналд Трамп објави воведување на данок на увоз од 10 проценти, почнувајќи од февруари, за стоки од осум европски земји кои застанаа зад Данска по неговите закани дека САД ќе ја преземат контролата врз полуавтономната данска територија Гренланд.
Трамп инсистира дека САД се потребни на таа територија од безбедносни причини, поради можни закани од Кина и Русија.
Свет
Фон дер Лајен: ЕУ е посветена на безбедноста на Арктикот
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, денес изјави дека Европската Унија е посветена на безбедноста на арктичкиот регион, дека е целосно посветена на тоа и дека ги споделува целите на Соединетите Американски Држави во овој поглед.
Во специјално обраќање на Светскиот економски форум во Давос, таа како пример го наведе фактот дека Финска, која е членка и на ЕУ и на НАТО, им ги продава своите први бродови за кршење мраз на САД, што ни покажува дека Европа има капацитет.
„Ова покажува дека нашите северни членки на НАТО во моментов имаат сили подготвени за Арктикот. И пред сè, дека безбедноста на Арктикот може да се постигне само заедно. И затоа предложените дополнителни тарифи се грешка, особено меѓу долгогодишните сојузници“, рече Фон дер Лајен.
Таа додаде дека ЕУ ја подобрува својата арктичка стратегија, чиј фокус ќе биде фундаменталниот принцип дека суверените нации одлучуваат за својата иднина.
„Европа мора да го забрза својот пат кон независност. Од безбедноста до економијата, од одбраната до демократијата. Дијалог со нашите пријатели и партнери, а доколку е потребно и со нашите противници. Поентата е дека светот се промени трајно и ние мора да се менуваме со него“, заклучи Фон дер Лајен. Таа, исто така, истакна дека верува оти Европа треба да се прилагоди на новата безбедносна архитектура и реалноста со која сега се соочуваме, пренесува Танјуг.
„И затоа Европа подготвува своја безбедносна стратегија, која планираме да ја објавиме подоцна оваа година“, рече таа и потсети дека ЕУ и САД постигнаа трговски договор минатиот јули и дека „кога пријателите се ракуваат, тоа мора да значи нешто“.
Според неа, ЕУ ги смета САД не само за сојузници, туку и за пријатели, и дека нивното туркање „во спирала надолу“ само ќе им помогне на нивните противници. Таа рече дека одговорот на ЕУ ќе биде непоколеблив, обединет и пропорционален, но дека мора да има стратегија во начинот на кој пристапуваме кон ова прашање. Затоа работиме на пакет за поддршка на безбедноста на Арктикот, кој треба да има четири принципи, од кои првиот е целосна солидарност со Гренланд и Кралството Данска и ставот дека суверенитетот и интегритетот на нивната територија не се дел од преговорите.
„Второ, работиме на масовно зголемување на европските инвестиции во Гренланд, трето, ќе работиме со Соединетите Американски Држави и сите партнери за пошироката безбедност на Арктикот. Ова е јасно во наш заеднички интерес и ќе ги зголемиме нашите инвестиции. Особено, верувам дека треба да го искористиме зголемувањето на нашите трошоци за одбрана за европски мразокршачи и друга опрема од витално значење за безбедноста на Арктикот. И четврто, во истиот дух, треба да работиме со сите наши регионални партнери за зајакнување на нашата заедничка безбедност, поради што ќе разгледаме како да ги зајакнеме нашите безбедносни партнерства со партнери како што се Велика Британија, Канада, Норвешка, Исланд и други“, рече Фон дер Лајен.
Свет
Лавров: Несогласувањето околу Гренланд го загрозува постоењето на НАТО
Рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров смета дека несогласувањето околу Гренланд го загрозува „постоењето на НАТО како обединет блок“, објавува CNN.
Лавров денес на годишната конференција изјави дека дипломатскиот конфликт меѓу САД и Европа околу суверенитетот на Гренланд открил „кризни трендови“ во западното општество.
Зборувајќи на прес-конференција во Москва, тој рече дека поделбите го загрозуваат постојното постоење на НАТО како кохерентен сојуз.
„Претходно, беше тешко да се замисли дека дискусиите за Гренланд ќе доведат до прашање за одржување на единството на НАТО“, изјави тој пред новинарите во руската престолнина.
Во рамките на западното општество, додаде тој, се појавуваат кризни трендови.
„Гренланд е јасен пример за кој сите зборуваат и околу кој се водат такви дискусии што е тешко да се замисли дека нешто вакво може да се случи порано, вклучително и перспективите за постојано постоење на НАТО како единствен западен воено-политички блок“, рече Лавров.
„Според неговите зборови, Москва е подготвена да продолжи да бара дипломатско решение за украинската криза.
„Таа секогаш беше отворена за тоа, но Западот направи сè за да ги наруши мировните договори“, рече Лавров, зборувајќи за резултатите од руската дипломатија во 2025 година, пренесува ТАСС.
Ние сме посветени, додаде тој, како што претседателот Путин постојано нагласува, на наоѓање дипломатско решение за украинската криза.
Ако ја погледнеме историјата на оваа криза, почнувајќи од 2014 година, а особено од 2022 година, нема недостаток на добра волја од Руската Федерација во однос на склучувањето политички договори. Но, секој пат нашите западни, првенствено европски соседи направија сè за да ги нарушат овие договори. На ист начин, тие се однесуваат во однос на иницијативите презентирани од администрацијата на Доналд Трамп, обидувајќи се на секој можен начин да ја убедат американската администрација да не преговара со Руската Федерација“, рече рускиот министер.

