Свет
Дваесет загинати во Судан во престрелка
Најмалку 20 лица, вклучувајќи и деца, беа убиени за време на престрелките меѓу суданските вооружени сили во градот Малакал во централниот дел на Судан, соопшти во саботата Reuters повикувајќи се на воени извори
Конфликтот се случил како рефлексија од поделбата на воените единици на јужни и северни, по референдумот за независност на јуќните провинции на Судан. Ситуацијата со војската во градот Малакал беше комплицирана поради тоа што во нејзините редови има многу припадници кои потекнуваат од јужниот дел на Судан, кои биле регрутирани во народната милиција кој вршеше воени операции во северниот дел од земјата за време на Граѓанската војна. Воените извори соопштиле дека некои војници одбиле да бидат распоредени во северниот дел. Во престрелката меѓу двете групи војници биле употребени и минофрлачи и тешки митралези. „Утрово бројката загинати во Малакал се зголеми на 20 застрелан од двете страни инволвирани во судирот“, го цитира агенцијата портпаролот на војската на Јужен Судан, Филип Агуер. Според претставник на хуманитарната мисија на Високиот комесаријат за бегалци (УНХЦР) при Обединетите нации, во престрелка загинале и две деца и еден возач на камион. Од 9-ти до 15-ти јануари во Судан се одржа референдум за самоопределување на јужните провинции, и безмалку сите избирачи во десетте јужни држави, според прелиминарните официјални резултати, гласаа за отцепување на јужниот дел. Систем на државното уредување на Судан нема да се промени до крајот на периодот на транзиција во јули 2011 г., без оглед на исходот на референдумот, изјави претходно оваа недела заменик-претседателот на Судан, Али Осман Мохамед Таха.Откако набрзо ќе бидат соопштени конечните официјални резултати од референдумот, Јужен судан ќе стане новата 193-та држава во светот, која би требала да биде втемелена во јули, кога со предвидениот мировен договор, ќе истече шестгодишниот привремен период и ќе заврши граѓанската војна во Судан.Аналитичарите очекуваат мнозинскиот христијански, со нафта богат јужен Судан да се одвои од претежно муслиманскиот север, а власта на север вети дека доколку референдумот успее, ќе дозволи мирно да се одвои јужниот дел.Во граѓанската војна, која траеше подолго од две децении загинаа два милиона луѓе, а четири милиони побегнале од своите домови. Војната е водена меѓу Арапите, муслиманите на северот на земјата кои ја држат централната власт, и Африканците на југот кои повеќето се христијани и анимисти.Јужен Судан има површина од 620.000 квадратни километри и помеѓу 7,5 и 9,5 милиони граѓани.Се’ уште останува да се прецизира како ќе биде разделена економијата, изворите со нафта и како ќе се одбележи новата граница. Спорниот централен регион Абјеи и натаму останува главна точка за можни недоразбирања, бидејќи и двете страни тврдат дека областа е нивна. Во текот на одржувањето на референдумот, во оваа област дојде до повеќе смртоносни судири меѓу локалните племиња.Аналитичарите сметаат дека ниту Југот, ниту Северот не се подготвени за повторно да влезат во тотална војна. Речиси 98 проценти на буџетот на Југот се полни од приходите од нафта, која се рафинира и транспортира преку Северот.Конфликтите во Судан без прекин траат веќе неколку децении. Граѓанската војна меѓу северот и југот на Судан којашто траеше од 1955 до 1972 г. заврши во обезбедувањето на одреден степен на автономија и внатрешно управување за јужните држави. Примирјето траеше околу десет години, по што вооружениот конфликт ги обнови Народната армија за солободување на Судан.Мировните преговори меѓу бунтовниците од југот и владата во 2003 и 2004 г., дојдоа до посакуваните резултати за мир. Во 2005 г., двете страни потпишаа сеопфатен мировен договор, според кој на 9 јануари 2011 г. ќе се одржи референдум. На плебисцитот населението од јужниот дел на Судан ќе одлучи дали да остане во составот на унитарниот Судан или да ќе формираат независна држава.Покрај Народната армија за ослободување на Судан, во јужниот дел на земјата дејствуваат уште неколку бунтовнички групи, кои истакнуваат свои барања. И покрај мировниот договор од 2005 г., се’ уште има спорадични судири меѓу нив.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
(Видео) Зеленски: Чекаме реакција на Америка на новите руски напади
Украинскиот претседател Володимир Зеленски вчера изјави дека Украина чека одговор од САД на ноќните напади на Русија врз градови низ целата земја, кои предизвикаа нова штета на енергетската инфраструктура и убија две лица во Запорожје.
„Очекуваме одговор од САД на руските напади. Американскиот предлог беше да се запрат нападите врз енергетската инфраструктура за време на дипломатските напори и студениот зимски период“, рече Зеленски во вечерното видео обраќање.
We await the reaction of America to the Russian strikes. It was the U.S. proposal—to halt strikes on energy during diplomacy and severe winter weather. The President of the United States made the request personally. Russia responded with a record number of ballistic missiles. pic.twitter.com/3SUyXk6aAk
— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) February 3, 2026
Тој додаде дека се очекувало Украина да направи отстапки, но дека сега е на Русија да го стори истото, првенствено за, како што рече, да ја запре агресијата.
Трамп: Не сум изненаден
Во напад со руски беспилотни летала во југоисточна Украина, во градот Запорожје, загинаа две лица на возраст од 18 години, а девет беа повредени, изјави регионалниот гувернер Иван Федоров. Во објава на Телеграм, тој рече дека се оштетени четири повеќекатни станбени згради. Во регионот Запорожје, воздушната тревога остана на сила 24 часа откако беше прогласена.
Портпаролката на Белата куќа, Каролин Ливит, им изјави на новинарите дека американскиот претседател Доналд Трамп не е изненаден од најновите руски напади врз Украина.
Свет
Убиен синот на поранешниот либиски лидер Моамер Гадафи
Саиф ал-Ислам Гадафи, син на поранешниот либиски лидер Моамер Гадафи, беше убиен на 53-годишна возраст. Неговиот пат го однесе од очигледен наследник на неговиот татко, низ децении затвор во оддалечен планински град, до неуспешна претседателска кандидатура што на крајот го поткопа изборниот процес. Веста за неговата смрт беше потврдена денеска од извори блиски до семејството, неговиот адвокат Халед ал-Зајди и либиските медиуми, но околностите сè уште не се познати, пишува „Ројтерс“.
Иако не држеше официјална позиција, некогаш се сметаше за најмоќна личност во Либија по неговиот татко, автократ кој владееше повеќе од четири децении. Саиф ал-Ислам ја обликуваше политиката, водеше чувствителни дипломатски мисии и беше инструментален во преговорите за откажување на Либија од оружје за масовно уништување, како и за обештетување на семејствата на жртвите од бомбардирањето на летот 103 на Пан Ам над Локерби во 1988 година.
Решен да ја извлече Либија од статусот на меѓународен отпадник, Саиф ал-Ислам соработуваше со Западот и се претстави како реформатор кој се залага за уставот и почитувањето на човековите права. Образован на Лондонската школа за економија и течно говорејќи англиски јазик, тој беше прифатливото лице на Либија за многу западни влади.
Сепак, кога избувна востанието против долгогодишното владеење на Гадафи во 2011 година, тој без двоумење ја избра семејната и кланската лојалност. Тој стана архитект на бруталното задушување на протестите и ги нарече бунтовниците стаорци. Зборувајќи за „Ројтерс“ за време на востанието, тој рече: „Се бориме тука во Либија, умираме тука во Либија“.
Тој предупреди дека ќе има „реки од крв“ и дека владата ќе се бори „до последниот маж, жена и куршум“. „Цела Либија ќе биде уништена. Ќе ни требаат 40 години за да се договориме како да ја водиме земјата, бидејќи денес секој ќе сака да биде претседател или емир, секој ќе сака да владее“, рече тој, покажувајќи со прстот кон камерата во телевизиско обраќање.
Откако бунтовниците го зазедоа Триполи, Саиф ал-Ислам се обиде да избега во соседниот Нигер преправен како бедуин. Сепак, тој беше заробен од бригадата Абу Бакр Садик на пустински пат и однесен во градот Зинтан, околу еден месец откако неговиот татко беше уапсен и погубен. Се верува дека бил предаден од либиски номад. „Останувам тука. Штом ќе излезам, ќе фрлат куршуми врз мене“, рече тој во времето на неговото заробување.
Следните шест години ги помина во заробеништво во Зинтан, далеку од привилегираниот живот на кој беше навикнат, со тигри како домашни миленици и дружејќи се со британската елита. „Хјуман рајтс воч“ го посети во затвор, а нејзиниот директор за Либија во тоа време, Ханан Салах, рече дека не се пожалил на малтретирање, но изрази загриженост што поголемиот дел од времето го поминал во самица. Му недостасувал еден заб и рекол дека бил изолиран од светот, но имал пристап до телевизија и некои книги.
Суд во Триполи го осуди во отсуство на смрт со стрелање во 2015 година за воени злосторства. Меѓународниот кривичен суд (МКС) во Хаг, исто така, издаде потерница по него за убиство и прогон.
Откако беше ослободен од милицијата во 2017 година според законот за амнестија, тој се криеше во Зинтан со години. Од 2016 година, му е дозволено да комуницира со надворешниот свет и прима посетители со кои разговарал за политиката и состојбата во земјата.
Тој повторно се појави во јавноста во 2021 година, кога се кандидираше за претседател во градот Сабха, облечен во традиционална либиска облека. Тој се потпираше на носталгијата за релативната стабилност што постоеше пред востанието во 2011 година, но неговата кандидатура предизвика контроверзии и жестоко противење од моќни вооружени групи.
Во интервју за списанието „Њујорк тајмс“ во 2021 година, Саиф ал-Ислам ја објасни својата политичка стратегија. „Десет години бев одделен од либискиот народ“, рече тој. „Мора да се вратите полека, полека. Како стриптиз. Мора малку да си играте со нивните умови.“
Свет
Иран се обидува да ги ограничи преговорите со Америка само на една тема
Иран бара разговорите оваа недела со САД да се одржат во Оман, а не во Турција, и нивниот опсег да биде ограничен само на билатерални разговори за нуклеарни прашања, изјави регионален извор.
Барањата на Иран за промена на местото и агендата на разговорите, кои моментално се закажани за петок во Истанбул, доаѓаат во време на зголемени тензии додека САД градат воени сили на Блискиот Исток.
Регионалните актери се обидуваат да посредуваат во решавањето на застојот што доведе до меѓусебни закани за воздушни напади.
„Тие сакаат да го променат форматот, сакаат да го променат опсегот“, рече регионален дипломат запознаен со барањата на Иран. „Тие сакаат да разговараат со Американците исклучиво за нуклеарното досие, додека САД сакаат да вклучат и други теми, како што се балистичките ракети и активностите на иранските посредници во регионот.“
Портпаролката на Белата куќа, Каролин Ливит, за „Фокс њуз“ изјави дека разговорите со Иран се уште се планирани за крајот на оваа недела.
Извор запознаен со ситуацијата изјави дека во разговорите треба да бидат вклучени зетот на Трамп, Џаред Кушнер, специјалниот претставник на САД, Стив Виткоф, и иранскиот министер за надворешни работи, Абас Аракчи. Се очекува да пристигнат и министри од неколку други земји во регионот.
фото/Depositphotos

