Свет
Дваесет загинати во Судан во престрелка
Најмалку 20 лица, вклучувајќи и деца, беа убиени за време на престрелките меѓу суданските вооружени сили во градот Малакал во централниот дел на Судан, соопшти во саботата Reuters повикувајќи се на воени извори
Конфликтот се случил како рефлексија од поделбата на воените единици на јужни и северни, по референдумот за независност на јуќните провинции на Судан. Ситуацијата со војската во градот Малакал беше комплицирана поради тоа што во нејзините редови има многу припадници кои потекнуваат од јужниот дел на Судан, кои биле регрутирани во народната милиција кој вршеше воени операции во северниот дел од земјата за време на Граѓанската војна. Воените извори соопштиле дека некои војници одбиле да бидат распоредени во северниот дел. Во престрелката меѓу двете групи војници биле употребени и минофрлачи и тешки митралези. „Утрово бројката загинати во Малакал се зголеми на 20 застрелан од двете страни инволвирани во судирот“, го цитира агенцијата портпаролот на војската на Јужен Судан, Филип Агуер. Според претставник на хуманитарната мисија на Високиот комесаријат за бегалци (УНХЦР) при Обединетите нации, во престрелка загинале и две деца и еден возач на камион. Од 9-ти до 15-ти јануари во Судан се одржа референдум за самоопределување на јужните провинции, и безмалку сите избирачи во десетте јужни држави, според прелиминарните официјални резултати, гласаа за отцепување на јужниот дел. Систем на државното уредување на Судан нема да се промени до крајот на периодот на транзиција во јули 2011 г., без оглед на исходот на референдумот, изјави претходно оваа недела заменик-претседателот на Судан, Али Осман Мохамед Таха.Откако набрзо ќе бидат соопштени конечните официјални резултати од референдумот, Јужен судан ќе стане новата 193-та држава во светот, која би требала да биде втемелена во јули, кога со предвидениот мировен договор, ќе истече шестгодишниот привремен период и ќе заврши граѓанската војна во Судан.Аналитичарите очекуваат мнозинскиот христијански, со нафта богат јужен Судан да се одвои од претежно муслиманскиот север, а власта на север вети дека доколку референдумот успее, ќе дозволи мирно да се одвои јужниот дел.Во граѓанската војна, која траеше подолго од две децении загинаа два милиона луѓе, а четири милиони побегнале од своите домови. Војната е водена меѓу Арапите, муслиманите на северот на земјата кои ја држат централната власт, и Африканците на југот кои повеќето се христијани и анимисти.Јужен Судан има површина од 620.000 квадратни километри и помеѓу 7,5 и 9,5 милиони граѓани.Се’ уште останува да се прецизира како ќе биде разделена економијата, изворите со нафта и како ќе се одбележи новата граница. Спорниот централен регион Абјеи и натаму останува главна точка за можни недоразбирања, бидејќи и двете страни тврдат дека областа е нивна. Во текот на одржувањето на референдумот, во оваа област дојде до повеќе смртоносни судири меѓу локалните племиња.Аналитичарите сметаат дека ниту Југот, ниту Северот не се подготвени за повторно да влезат во тотална војна. Речиси 98 проценти на буџетот на Југот се полни од приходите од нафта, која се рафинира и транспортира преку Северот.Конфликтите во Судан без прекин траат веќе неколку децении. Граѓанската војна меѓу северот и југот на Судан којашто траеше од 1955 до 1972 г. заврши во обезбедувањето на одреден степен на автономија и внатрешно управување за јужните држави. Примирјето траеше околу десет години, по што вооружениот конфликт ги обнови Народната армија за солободување на Судан.Мировните преговори меѓу бунтовниците од југот и владата во 2003 и 2004 г., дојдоа до посакуваните резултати за мир. Во 2005 г., двете страни потпишаа сеопфатен мировен договор, според кој на 9 јануари 2011 г. ќе се одржи референдум. На плебисцитот населението од јужниот дел на Судан ќе одлучи дали да остане во составот на унитарниот Судан или да ќе формираат независна држава.Покрај Народната армија за ослободување на Судан, во јужниот дел на земјата дејствуваат уште неколку бунтовнички групи, кои истакнуваат свои барања. И покрај мировниот договор од 2005 г., се’ уште има спорадични судири меѓу нив.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Лавров ги обвинува САД за грубо кршење на меѓународното право
Фундаменталната проценка на Русија за нелегалната операција на САД во Венецуела останува валидна, а тоа е грубо кршење на меѓународното право, изјави денес рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров.
„Нашиот став останува непроменет. Овој став е фундаментален, заснован на почитување на суверенитетот и територијалниот интегритет на сите земји, чии влади природно ги претставуваат интересите на целото нивно население. Венецуела беше токму таква земја, па затоа нашата фундаментална проценка за нелегалната операција спроведена од САД останува валидна и ја делат огромното мнозинство земји на глобалниот Југ и глобалниот Исток“, рече Лавров, пренесува РИА Новости.
Според него, Русија и Венецуела имаат долга историја на стратешки односи, а Москва е посветена на претходно постигнатите договори.
„Само западноевропските земји и другите сојузници од Вашингтон срамно се обидуваат да избегнат давање фундаментални проценки, иако на сите им е јасно дека зборуваме за грубо кршење на меѓународното право“, заклучи Лавров.
Кога станува збор за Украина, тој рече дека само решавањето на основните причини за украинскиот конфликт овозможува долгорочен мир.
„Средбите во Русија со специјалниот претставник на американскиот претседател Стивен Виткоф беа сериозни и конкретни. Нивната цел беше да се решат основните причини за украинската криза и да се договорат начини за нивно надминување. Во спротивно, не можеме да очекуваме одржлив, долгорочен мир“, рече Лавров, пренесува РИА Новости.
Како што изјави, Москва останува отворена за разговори за Украина, сè додека овие разговори се отворени и сериозни.
„Рускиот претседател Владимир Путин постојано, вклучително и на разни настани во последните неколку недели, ја потврдуваше нашата позиција за отвореност за преговори за Украина, доколку овие преговори се од сериозна природа и доколку оние кои се заинтересирани за такви преговори се навистина подготвени за нив и имаат што да кажат“, рече тој.
Според него, Русија сè уште не добила информации за декларацијата за Украина од европската „Коалиција на волјата“, но Москва е подготвена да се запознае со деталите.
Свет
Мецола: ЕУ не смее да го чека Трамп, притисокот врз Иран мора да биде итен
Претседателката на Европскиот парламент, Роберта Мецола, денес изјави дека Европската Унија не треба да чека американскиот претседател Доналд Трамп да преземе мерки против иранскиот режим и дека Брисел треба да го зголеми притисокот врз Техеран.
Таа за „Јуроњуз“ рече дека иранскиот режим е без сила и дека деновите на диктаторот ќе завршат во 2026 година.
Според неа, санкциите треба веднаш да се воведат, а Корпусот на Исламската револуционерна гарда треба да се додаде на терористичката листа на ЕУ.
„Згрозени сме од она што се случува во Иран и не можеме мирно да гледаме како режимот користи насилство, репресија и злоупотреба за да го потисне она што го сметаме за фундаментални слободи“, рече Мецола.
Таа ја повика Европската Унија брзо да одговори на насилното потиснување на демонстрантите во Иран, кое меѓународната заедница го означи како црвена линија.
„Сведоци сме на насилство, атентати и ова не е нешто што ќе го толерираме“, рече Мецола.
Таа додаде дека ќе го поддржи прогласувањето на Иранската гарда за терористичка организација и истакна дека Европскиот парламент долго време лобираше оваа иранска воена организација да биде означена како таква.
„Ова е ставот на Европскиот парламент со години, откако ги видовме тие храбри жени на улиците на Иран како повикуваат на почитување на нивната слобода, нивните права и нивното достоинство“, рече Мецола, алудирајќи на движењето „Жени, живот, слобода“, кое се појави по смртта на Махса Амини.
Според Мецола, иранскиот режим сега е на „последните сили“, а Европската Унија има „златна“ можност да ја покаже својата посветеност на слободата, да ги поддржи демонстрантите и да ги казни одговорните.
„На иранскиот народ е да ја одреди својата иднина, но ние мора да ги поддржиме. Ако не сега – кога?“, рече Мецола.
Свет
Трамп: Сè што е помалку од контролата на САД врз Гренланд е неприфатливо
Американскиот претседател Доналд Трамп ја засили својата реторика за повторно преземање на контролата врз Гренланд, инсистирајќи дека островот им е потребен на САД „заради национална безбедност“. Во објава на социјалните мрежи, тој тврди дека „НАТО треба да ни го отвори патот за да го добиеме“ и предупреди: „Ако ние не го сториме тоа, Русија или Кина ќе го сторат тоа, а тоа нема да се случи!“, пишува Гардијан.
„Воено, без огромната моќ на САД, од која голем дел изградив за време на мојот прв мандат, а сега ја подигам на ново и уште повисоко ниво, НАТО не би бил ефикасна сила или средство за одвраќање, ни приближно! Тие го знаат тоа, и јас го знам тоа“, рече Трамп.
🇺🇸 TRUMP TRUTH / Greenland pic.twitter.com/7srpvSXjhD
— Biff Smallberries (@B_Smallberries) January 14, 2026
Тој додаде дека НАТО станува посилен со Гренланд под американска контрола. „НАТО станува многу помоќен и поефикасен со Гренланд во рацете на САД. Сè што е помалку од тоа е неприфатливо“, рече тој.
Овие коментари веројатно ќе ги налутат данските и гренландските лидери, а доаѓаат само неколку часа пред нивните клучни разговори со потпретседателот Џ.Д. Венс и американскиот државен секретар Марко Рубио во Белата куќа.

