Свет
Дваесет загинати во Судан во престрелка
Најмалку 20 лица, вклучувајќи и деца, беа убиени за време на престрелките меѓу суданските вооружени сили во градот Малакал во централниот дел на Судан, соопшти во саботата Reuters повикувајќи се на воени извори
Конфликтот се случил како рефлексија од поделбата на воените единици на јужни и северни, по референдумот за независност на јуќните провинции на Судан. Ситуацијата со војската во градот Малакал беше комплицирана поради тоа што во нејзините редови има многу припадници кои потекнуваат од јужниот дел на Судан, кои биле регрутирани во народната милиција кој вршеше воени операции во северниот дел од земјата за време на Граѓанската војна. Воените извори соопштиле дека некои војници одбиле да бидат распоредени во северниот дел. Во престрелката меѓу двете групи војници биле употребени и минофрлачи и тешки митралези. „Утрово бројката загинати во Малакал се зголеми на 20 застрелан од двете страни инволвирани во судирот“, го цитира агенцијата портпаролот на војската на Јужен Судан, Филип Агуер. Според претставник на хуманитарната мисија на Високиот комесаријат за бегалци (УНХЦР) при Обединетите нации, во престрелка загинале и две деца и еден возач на камион. Од 9-ти до 15-ти јануари во Судан се одржа референдум за самоопределување на јужните провинции, и безмалку сите избирачи во десетте јужни држави, според прелиминарните официјални резултати, гласаа за отцепување на јужниот дел. Систем на државното уредување на Судан нема да се промени до крајот на периодот на транзиција во јули 2011 г., без оглед на исходот на референдумот, изјави претходно оваа недела заменик-претседателот на Судан, Али Осман Мохамед Таха.Откако набрзо ќе бидат соопштени конечните официјални резултати од референдумот, Јужен судан ќе стане новата 193-та држава во светот, која би требала да биде втемелена во јули, кога со предвидениот мировен договор, ќе истече шестгодишниот привремен период и ќе заврши граѓанската војна во Судан.Аналитичарите очекуваат мнозинскиот христијански, со нафта богат јужен Судан да се одвои од претежно муслиманскиот север, а власта на север вети дека доколку референдумот успее, ќе дозволи мирно да се одвои јужниот дел.Во граѓанската војна, која траеше подолго од две децении загинаа два милиона луѓе, а четири милиони побегнале од своите домови. Војната е водена меѓу Арапите, муслиманите на северот на земјата кои ја држат централната власт, и Африканците на југот кои повеќето се христијани и анимисти.Јужен Судан има површина од 620.000 квадратни километри и помеѓу 7,5 и 9,5 милиони граѓани.Се’ уште останува да се прецизира како ќе биде разделена економијата, изворите со нафта и како ќе се одбележи новата граница. Спорниот централен регион Абјеи и натаму останува главна точка за можни недоразбирања, бидејќи и двете страни тврдат дека областа е нивна. Во текот на одржувањето на референдумот, во оваа област дојде до повеќе смртоносни судири меѓу локалните племиња.Аналитичарите сметаат дека ниту Југот, ниту Северот не се подготвени за повторно да влезат во тотална војна. Речиси 98 проценти на буџетот на Југот се полни од приходите од нафта, која се рафинира и транспортира преку Северот.Конфликтите во Судан без прекин траат веќе неколку децении. Граѓанската војна меѓу северот и југот на Судан којашто траеше од 1955 до 1972 г. заврши во обезбедувањето на одреден степен на автономија и внатрешно управување за јужните држави. Примирјето траеше околу десет години, по што вооружениот конфликт ги обнови Народната армија за солободување на Судан.Мировните преговори меѓу бунтовниците од југот и владата во 2003 и 2004 г., дојдоа до посакуваните резултати за мир. Во 2005 г., двете страни потпишаа сеопфатен мировен договор, според кој на 9 јануари 2011 г. ќе се одржи референдум. На плебисцитот населението од јужниот дел на Судан ќе одлучи дали да остане во составот на унитарниот Судан или да ќе формираат независна држава.Покрај Народната армија за ослободување на Судан, во јужниот дел на земјата дејствуваат уште неколку бунтовнички групи, кои истакнуваат свои барања. И покрај мировниот договор од 2005 г., се’ уште има спорадични судири меѓу нив.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Премиерот на Гренланд: Изјавите на Трамп за „потребата од Гренланд“ се неприфатливи
Премиерот на Гренланд, Јенс Фредерик Нилсен, денес изјави дека неодамнешните изјави на американскиот претседател Доналд Трамп за американската потреба од Гренланд се „целосно неприфатливи“ и претставуваат „непочитување“, со порака дека „е доста“.
„Сегашната и повторувана реторика на САД е целосно неприфатлива. Кога американскиот претседател зборува за „потребата од Гренланд“ и нè поврзува со Венецуела и воена интервенција, тоа не е само погрешно, туку е и непочитување“, рече Нилсен на социјалните мрежи.
Тој на својот Фејсбук профил изјави дека повеќе не сака притисок или недоразбирања, како и „фантазии за приклучување“.
„Отворени сме за дијалог. Отворени сме за дискусии. Но, ова мора да се направи преку соодветни канали и со почитување на меѓународното право“, рече Нилсен, пренесува BFM.
Тој истакна дека Гренланд е дел од НАТО и е свесен за својата стратешка позиција, но дека „заканите, притисоците и разговорите за анексија немаат место меѓу пријателите“.
„Нашата земја не е предмет во реториката на големите сили. Ние сме народ, држава, демократија, која мора да се почитува, особено од блиските и лојални пријатели“, додаде премиерот, според „Анадолија“.
Претседателот на САД претходно постојано нагласуваше дека Гренланд треба да биде дел од САД поради нејзината национална безбедност и стратешка локација на Арктикот, додека данската премиерка Мете Фредериксен го повика Вашингтон да „престане да се заканува“ на „историски близок сојузник“ и нација која јасно кажа дека не е на продажба.
Фредериксен нагласи дека Соединетите Американски Држави немаат право да анектираат ниту еден од трите дела на Кралството – Данска, Гренланд и Фарските Острови.
Свет
Ердоган: Турција е единствената што може директно да разговара и со Путин и со Зеленски
Турција е единствената што може директно да разговара со рускиот претседател Владимир Путин и украинскиот лидер Володимир Зеленски, изјави денес турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган, додавајќи дека земјата останува можен домаќин на идните мировни преговори и дека може да обезбеди поддршка во следењето на каков било прекин на огнот меѓу страните во конфликтот.
Ердоган изјави за Блумберг дека балансирањето на односите со Русија и сојузниците во НАТО останува предизвик за Турција, особено од почетокот на војната во Украина во 2022 година. Тој нагласи дека Турција дејствува „избалансирано и претпазливо“ во енергетиката со цел да ги заштити националните интереси и безбедност, имајќи предвид дека земјата покрива значителен дел од своите потреби за нафта со увоз. Тој додаде дека предложената меѓународна стабилизациска мисија во Газа тешко може да добие легитимитет без учество на Турција.
„Нашата историска врска со палестинската страна, каналите на безбедност и дипломатија што ги развивме со Израел и нашето влијание како членки на НАТО нè прават клучен актер за ваков вид мисија. Нашата политичка волја е јасна, ние сме подготвени да ја преземеме одговорноста за траен мир во Газа“, рече Ердоган, според Танјуг.
Тој исто така, апелираше за враќање на Турција во американската програма за борбени авиони Ф-35, што, според него, би ги зајакнало врските со САД и НАТО за безбедност.
Ердоган изјави дека лично разговарал за ова со американскиот претседател Доналд Трамп и оценил дека исклучувањето на Турција од програмата поради купувањето на руски системи С-400 е „неправедно“.
Друг предизвик во односите меѓу САД и Турција, вели турскиот лидер, е прашањето за државната банка на Турција, обвинета за наводно кршење на санкциите воведени врз Иран.
Ердоган рече дека Турција ги смета обвинувањата за неосновани и преговара за заштита на банката од „неправедни казни“.
На крајот, Ердоган нагласи дека Турција дејствува во согласност со сопствените национални интереси, енергетската безбедност и меѓународните правила, а сите дипломатски и воени иницијативи се насочени кон зачувување на стабилноста во регионот, зајакнување на врските со НАТО и САД и балансирање на односите со Москва.
Регион
Снегот во Сараево сруши дрво врз жена: од повредите почина
Трагедија се случи утрово во населбата Грбавица во Сараево кога дрво падна врз жена. Жената им подлегна на тешките повреди и покрај напорите на лекарите, објавува „Avaz.ba“.
Несреќата се случила во утринските часови кога бор, висок повеќе од 10 метри, паднал врз жената. Таа веднаш била однесена во болница со повреди на главата опасни по живот.
Лекарите не можеле да ѝ го спасат животот и таа починала кратко потоа.
Снегот што паднал во текот на ноќта создал големи проблеми низ цела Босна и Херцеговина, пренесуваат медиумите во регионот.

