Свет
Дваесет загинати во Судан во престрелка
Најмалку 20 лица, вклучувајќи и деца, беа убиени за време на престрелките меѓу суданските вооружени сили во градот Малакал во централниот дел на Судан, соопшти во саботата Reuters повикувајќи се на воени извори
Конфликтот се случил како рефлексија од поделбата на воените единици на јужни и северни, по референдумот за независност на јуќните провинции на Судан. Ситуацијата со војската во градот Малакал беше комплицирана поради тоа што во нејзините редови има многу припадници кои потекнуваат од јужниот дел на Судан, кои биле регрутирани во народната милиција кој вршеше воени операции во северниот дел од земјата за време на Граѓанската војна. Воените извори соопштиле дека некои војници одбиле да бидат распоредени во северниот дел. Во престрелката меѓу двете групи војници биле употребени и минофрлачи и тешки митралези. „Утрово бројката загинати во Малакал се зголеми на 20 застрелан од двете страни инволвирани во судирот“, го цитира агенцијата портпаролот на војската на Јужен Судан, Филип Агуер. Според претставник на хуманитарната мисија на Високиот комесаријат за бегалци (УНХЦР) при Обединетите нации, во престрелка загинале и две деца и еден возач на камион. Од 9-ти до 15-ти јануари во Судан се одржа референдум за самоопределување на јужните провинции, и безмалку сите избирачи во десетте јужни држави, според прелиминарните официјални резултати, гласаа за отцепување на јужниот дел. Систем на државното уредување на Судан нема да се промени до крајот на периодот на транзиција во јули 2011 г., без оглед на исходот на референдумот, изјави претходно оваа недела заменик-претседателот на Судан, Али Осман Мохамед Таха.Откако набрзо ќе бидат соопштени конечните официјални резултати од референдумот, Јужен судан ќе стане новата 193-та држава во светот, која би требала да биде втемелена во јули, кога со предвидениот мировен договор, ќе истече шестгодишниот привремен период и ќе заврши граѓанската војна во Судан.Аналитичарите очекуваат мнозинскиот христијански, со нафта богат јужен Судан да се одвои од претежно муслиманскиот север, а власта на север вети дека доколку референдумот успее, ќе дозволи мирно да се одвои јужниот дел.Во граѓанската војна, која траеше подолго од две децении загинаа два милиона луѓе, а четири милиони побегнале од своите домови. Војната е водена меѓу Арапите, муслиманите на северот на земјата кои ја држат централната власт, и Африканците на југот кои повеќето се христијани и анимисти.Јужен Судан има површина од 620.000 квадратни километри и помеѓу 7,5 и 9,5 милиони граѓани.Се’ уште останува да се прецизира како ќе биде разделена економијата, изворите со нафта и како ќе се одбележи новата граница. Спорниот централен регион Абјеи и натаму останува главна точка за можни недоразбирања, бидејќи и двете страни тврдат дека областа е нивна. Во текот на одржувањето на референдумот, во оваа област дојде до повеќе смртоносни судири меѓу локалните племиња.Аналитичарите сметаат дека ниту Југот, ниту Северот не се подготвени за повторно да влезат во тотална војна. Речиси 98 проценти на буџетот на Југот се полни од приходите од нафта, која се рафинира и транспортира преку Северот.Конфликтите во Судан без прекин траат веќе неколку децении. Граѓанската војна меѓу северот и југот на Судан којашто траеше од 1955 до 1972 г. заврши во обезбедувањето на одреден степен на автономија и внатрешно управување за јужните држави. Примирјето траеше околу десет години, по што вооружениот конфликт ги обнови Народната армија за солободување на Судан.Мировните преговори меѓу бунтовниците од југот и владата во 2003 и 2004 г., дојдоа до посакуваните резултати за мир. Во 2005 г., двете страни потпишаа сеопфатен мировен договор, според кој на 9 јануари 2011 г. ќе се одржи референдум. На плебисцитот населението од јужниот дел на Судан ќе одлучи дали да остане во составот на унитарниот Судан или да ќе формираат независна држава.Покрај Народната армија за ослободување на Судан, во јужниот дел на земјата дејствуваат уште неколку бунтовнички групи, кои истакнуваат свои барања. И покрај мировниот договор од 2005 г., се’ уште има спорадични судири меѓу нив.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Нуклеарните преговори на САД со Иран без голем напредок
Разговорите меѓу САД и Иран во Женева завршија без голем напредок како конечен договор, потврди лице запознаено со состанокот, иако имаше некои индикации дека двете страни постигнале напредок, објави CNN.
Според медиумот, медијаторите се согласиле за понатамошни технички разговори меѓу двете земји следната недела.
Двете страни влегоа во денешните разговори очекувајќи детално да разговараат за нуклеарната програма на Иран, при што претставниците на претседателот Доналд Трамп поставија цврсти барања на Техеран да не му биде дозволено да збогатува нуклеарен материјал.
За време на паузата во разговорите, двете страни направија некои мали промени во своите почетни позиции, според друго лице запознаено со преговорите, сигнал дека преговорите се сериозни.
Се очекуваше Стив Виткоф и Џаред Кушнер да ги информираат Трамп и другите високи претставници на Белата куќа по завршувањето на разговорите, кои беа поделени на утрински и попладневни сесии.
Не е јасно кој од американската страна ќе присуствува на планираните технички разговори следната недела. Виткоф и Кушнер не вклучија технички експерти во неодамнешните рунди преговори.
Свет
Фајненшл тајмс: Менталната состојба на Трамп е ризик за целиот свет
Во колумна за Фајненшл тајмс, уредникот Едвард Лус пишува дека менталната состојба на американскиот претседател Доналд Трамп е глобален ризик.
Иако таканареченото правило на Голдвотер им советува на американските психијатри уште од 1970-тите години јавно да не го проценуваат менталното здравје на политичарите, Лус истакнува дека дури и без професионална дијагноза, на многумина им се чини дека односот на Трамп со реалноста станува сè понестабилен.
Неговите преостанати почитувани бранители тврдат дека Трамп само ги „трола“ своите противници и намерно ги провоцира либералите, но Лус оценува дека таквото објаснување звучи сè помалку убедливо. Особено е загрижувачки, пишува тој, што Трамп ја подготвува американската армија за можни конфликти на Блискиот Исток, а не е во можност јасно да ги дефинира целите. При проценката на геополитичките ризици, верува Лус, психолошката состојба на Трамп мора да се земе како сериозен фактор.
Самиот факт дека Трамп често кажува лаги не значи автоматски дека е ирационален. Сепак, проблемот се јавува ако тој почне да верува во сопствените лаги – а околината му помага во тоа. Многу странски лидери се обидуваат да го „управуваат“ со ласкање. Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, на пример, го опиша како „татко“ кој го штити семејството. Дури и ако не верува во тоа, целта, сугерира Лус, е да се поттикне егото на Трамп со цел да се омекнат неговите одлуки. Ризикот е дека таквото ласкање само ќе ја продлабочи неговата склоност кон фантазии.
Речиси и да нема луѓе во администрацијата кои отворено би му противречеле. Членовите на кабинетот се натпреваруваат во пофалби. Министерката за правда Пам Бонди го нарекува најголемиот претседател во историјата на САД. Министерот за трговија Хауард Латник зборува за „златното доба“ создадено од Трамп. Министерот за одбрана Пит Хегсет ја опиша една воена операција како „најмоќниот напад во светската историја“. Лус забележува дека во таква средина е тешко да се очекуваат реални проценки, особено кога станува збор за чувствителни прашања како Иран.
Лус ги смета повиците на либералите за активирање на 25-тиот амандман, со кој претседателот би можел да биде отстранет поради некомпетентност, за илузија, бидејќи таквата постапка би морала да ја иницира потпретседателот со поддршка на кабинетот – и тешко е да се замисли дека Џ.Д. Венс би му го свртел грбот на Трамп.
Сепак, Трамп се соочува со ограничувања. Врховниот суд неодамна ги поништи повеќето од неговите тарифи, предизвикувајќи го неговиот гнев, дури и кај судиите што самиот ги назначи. Отпор доаѓа и од Федералните резерви, каде што претседателот Џером Пауел ја брани независноста на централната банка. Инфлацијата расте, а монетарната политика останува надвор од целосна контрола на Трамп.
Јавното мислење не е ниту во негова корист, особено поради суровата имиграциска политика и активностите на федералната служба ICE, кои предизвикуваат отпор во граѓанското општество и во пониските судови.
Лус заклучува дека Трамп на крајот се повлекува кога ќе наиде на силен отпор. Но, тоа важи само ако ги разбира границите на моќта. Најголемата опасност, предупредува авторот, лежи во средина која му кажува што сака да чуе, наместо што треба да знае.
Свет
Хилари Клинтон: Не се сеќавам дека некогаш сум се сретнала со Епстин
Хилари Клинтон денес изјави пред конгресниот комитет дека не се сеќава дека некогаш се сретнала со покојниот сексуален престапник Џефри Епстин и дека нема информации да сподели за неговите криминални активности.
„Не се сеќавам дека некогаш сум се сретнала со господин Епстин. Никогаш не сум летала со неговиот авион, ниту сум ги посетила неговите острови, домови или канцеларии. Немам што да додадам на тоа“, рече 78-годишната Клинтон во изјава пред Комитетот за надзор на Претставничкиот дом. Таа и нејзиниот сопруг, поранешниот демократски претседател Бил Клинтон (79), првично одбија да сведочат пред комитетот, но попуштија кога пратениците поднесоа обвиненија за непочитување на судот, објави „ХИНА“.
Бил Клинтон треба да сведочи пред комитетот утре. Пред сослушувањето, претседателот на Комитетот за надзор Џејмс Комер од Кентаки, републиканец, негираше дека истрагата е партиски напад врз претседателскиот ривал на Трамп во 2016 година, истакнувајќи дека неколку демократи исто така инсистирале Клинтонови да сведочат.
Тој додаде дека комисијата ќе се обиде да дознае повеќе за каков било контакт што можеби го имала со Епстин, неговата вмешаност во хуманитарната работа на Клинтонови и каков било однос што можеби го имала со затворената соработничка на Епстин, Гислен Максвел.
Името и сликите на Бил Клинтон се појавуваат во документи поврзани со истрагите за Епстин. Сепак, самото споменување не значи ништо. Поранешниот претседател постојано негираше каква било незаконитост во врска со неговото познанство со Епстин, објави ДПА.
Со години, Епстин управуваше со синџир на злоупотреба во кој десетици млади жени и малолетници беа жртви. Финансиерот од Њујорк имаше одлични врски во американското високо општество. Почина во својата затворска ќелија во 2019 година, пред да биде осуден, пренесуваат агенциите.

