Свет
Нобеловата награда за мир доделена на три жени

Либериската претседателка Елен Џонсон Серлиф, либериската мировна активистка Лејмах Гбови и јеменската новинарка и активистка Тавакол Карман се добитнички на годинешнава Нобелов награда за мир „за нивната борба за правата на жените и нивната безбедност“
Либериската претседателка Елен Џонсон Серлиф, либериската мировна активистка Лејмах Гбови и јеменската новинарка и активистка Тавакол Карман се добитнички на годинешнава Нобелов награда за мир „за нивната борба за правата на жените и нивната безбедност“, соопшти во петокот Комитетот за доделување на Нобеловата награда за мир во Осло. „Не можеме да оствариме демократија и траен мир во светот сé додека жените не добија исти можности како мажите, за да влијаат врз развојот на сите нивоа на општеството“, изјави за новинарите, претседателот на комитетот, Тхорбјорн Јагланд. „Нобеловата награда за мир за 2011 година, ќе биде доделена на три еднакви дела меѓу Елен Џонсон Серлиф, Лејмах Гбови и Тавакол Карман, за нивната ненасилна борба за безбедност и за правата на жените на целосно учество за изградба на мир“, истакна Јагланд. Комитетот за доделување на Нобеловата за мир во Осло соопшти дека се надева оти наградата за трите жени „ќе помогне да се заврши гушењето на правата на жените, што сé уште се случува во многу земји, и дека ќе се реализира големиот потенцијал на жените во изградбата на демократијата и мирот“. Норвешкиот премиер Јенс Столтенберг изјави дека Нобеловата награда за мир доделена на трите заштитнички на човековите права е признание на борбата на сите жени во светот за нивните права. „Ја гледам оваа награда како признание за активностите на сите жени во светот кои се борат за правата на жените и кои се борат за демократија и човекови права“, рече Столтенберг, како што пренесува интернет страницата на весникот VG. Седумдесет и двегодишната Џонсон Серлиф е првата претседателка на некоја африканска држава којашто е избрана на слободни избори. Гбови ги мобилизираше и организираше жените бе оглед на етничката и верската поделеност, за да се стави крај на војната во Либерија и за да се обезбеди учество на жените на изборите. Карман, пак, ја одигра водечката улога во борбата за правата на жените и демократијата и мирот во Јемен.Со стапувањето на должноста претседателка на Либерија на 23-ти ноември 2005 година, Елен Џонсон Серлиф, стана првата жена која е избрана за шеф на држава во историјата на африканскиот континент. Таа е втората црна претседателка на држава во светот. Ја нарекуваат „Челичната леди“, разведена е, има четири деца и шест внуци. Лејмах Гбови е родена во централна Либерија, На 17-годишна возраст се преселила во Монровија во времето кога изби првата либериска граѓанска војна. Ја минала обуката за психолошка советничка во текот на граѓанската војна и работела со децата на поранешните војници од силите на Чарлс Тејлор. Окружена со сликите на војната, како што вели, сфатила дека „мајките мораат да ги спроведат промените во општеството“. Има шест деца Гбови е главниот лик во документарецот снимен 2008 година со наслов „ Pray the Devil Back to Hell“.Тавакол Карман ја основаше групата за човекови права Жени новинари без пранги (WJWC) во 2005 година, за унапредување на човековите права „особено за слободат ана мислењето и изразувањето и демократските права“. Таа добивала „закани понуди“ од властите поради тоа што не сакала да го прифати одбивањето на министерството за информирање да му дозволи на WJWC да основа весник и радио станица. Од 2007 до 2010 година редовно ги предводеше протестите пред влада во Сана“а. Ги предводеше и протестите во текот на бунтот во Јемен од оваа година, а нејзините напори се документирани во една емисија на програмата на англиски јазик на катарската сателитска телевизија Al Jazeera со наслов „People and Power“.Карман изјави во петокот дека добивањето на Нобеловата награда за мир претставува победа за јеменските демократски активисти коишто нема да отстапат додека не добијат целосни права во „демократскиот модерен Јемен“.„Тоа е, пред сé, победа на младите. Ние сме овде да ја извојуваме нашата слобода и достоинство. Нашата млада револуција ги сака нашите целосни права“, изјави Карман за Al Jazeera. Таа наградата ја посвети на сите „арапски пролети“ Добитничките рамноправно ќе поделат награда од милион евра. Церемонијата на врачувањето на признанијата ќе се одржи на 10-ти декември во Осло на денот на смртта на основачот на Алфред Нобел, шведскиот мислите, научник, иноватор и претприемач. Истиот ден, во Стокхолм ќе бидат врачени другите четири награди завештани од Нобел, чии лауреати беа објавени претходната седмица, како и наградата за економија./крај/ро/рн/сн
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Свет
(Видео) Трогателна средба: Еден Александар го прегрнува своето семејство откако е ослободен од Хамас

Израелско-американскиот заложник Еден Александар се врати со своето семејство во Израел, откако помина 19 месеци во заробеништво на Хамас во Газа.
Дваесет и едногодишниот Александар служел во израелската армија на границата со Газа кога бил заробен од членови на Хамас на 7 октомври 2023 година.
Во понеделникот, Израел ги прекина воените операции во Газа на неколку часа за да се овозможи негова размена. Висок функционер на Хамас изјави за Би-би-си дека ослободувањето на заложниците е „гест на добра волја“ како дел од напорите за постигнување нов прекин на огнот, пред пристигнувањето на американскиот претседател Доналд Трамп на Блискиот Исток во вторник.
Redemption of Hostages
Staff-Sgt. Edan Alexander, reunites with his family at the initial reception facility. pic.twitter.com/PDp8uX48ce
— Prime Minister of Israel (@IsraeliPM) May 12, 2025
Се верува дека Александар е последниот жив американски државјанин држен во заробеништво од Хамас.
Претседателот Трамп му честиташе на неговото семејство за ослободувањето.
Телевизиските снимки го покажуваат Едан Александар како насмеано ги прегрнува своите родители и браќа и сестри во израелска воена база.
Redemption of Hostages:
Staff-Sgt. Edan Alexander being transferred to the IDF. pic.twitter.com/Xk0cRe47yW
— Prime Minister of Israel (@IsraeliPM) May 12, 2025
Во изјава за медиумите, неговото семејство му се заблагодари на американскиот претседател, но исто така ги повика израелската влада и преговарачите да продолжат да работат на ослободување на преостанатите 58 заложници.
Александар е првиот заложник ослободен од Хамас откако Израел ги продолжи воените операции на 18 март по двомесечното примирје.
Европа
Ултиматумот на Европската Унија до Путин и Русија истече

Украина и европските лидери се согласија на безусловно примирје во траење од 30 дена, почнувајќи од 12 мај, со поддршка на американскиот претседател Доналд Трамп. Во исто време, тие му се заканија на претседателот Владимир Путин со нови „масивни“ санкции доколку не се придржува до договорот.
ЕУ му постави ултиматум на Путин да се согласи на 30-дневен прекин на огнот од полноќ или да се соочи со значително построги санкции. Кина, исто така, го поддржа планот.
Русија не се огласи по ова прашање до полноќ.
Свет
(Видео) Телескоп на НАСА ја сними поларната светлина на Јупитер

Впечатливите поларни светлини на Јупитер се стотици пати посветли од оние на Земјата, откриваат нови слики од вселенскиот телескоп Џејмс Веб, објави Асошиејтед Прес.
На најголемата планета во Сончевиот систем, се гледа импресивен светлосен феномен како „танцува“ кога честички со висока енергија од вселената се судираат со атоми на гас во атмосферата во близина на магнетните полови на планетата.
Аурорите на северната и јужната светлина на Јупитер и Земјата (aurora borealis и aurora australis) се движат од истиот механизам – честички со висока енергија што Сонцето ги исфрла за време на сончевите бури. Но, аурорите на Јупитер се уште поинтензивни бидејќи силното магнетно поле на планетата, исто така, ги заробува честичките исфрлени во вселената од џиновските вулкани на нејзината месечина Ио.
Телескопот Веб претходно го сними сјајот на аурорите на Нептун со највисока резолуција досега, децении откако тие беа првпат слабо видливи за време на прелетот на Војаџер 2.
Телескопот го снимил феноменот на аурора користејќи специјална камера во близок инфрацрвен спектар. Набљудувањето на Јупитер беше спроведено на 25 декември 2023 година, а го водеше тим научници предводен од Џонатан Николс од Универзитетот во Лестер во Обединетото Кралство. Резултатите од истражувањето беа објавени денес во научното списание „Nature Communications“.