Свет
Демонстрации во Либија против отцепувањето на регионот Сиринајка
Илјадници Либијци денеска демонстрираа во двата најголеми градови, Триполи и Бенгази, во протест против племенските лидери на истокот на земјата кои бараат тој дел на земјата да добие полусамостојност.
Илјадници Либијци денеска демонстрираа во двата најголеми градови, Триполи и Бенгази, во протест против племенските лидери на истокот на земјата кои бараат тој дел на земјата да добие полусамостојност.
Демонстрантите извикуваа слогани за единство на земјата и фрлаа со чевли по фотографиите на шефот на регионалниот совет на регионот Сиренајка, Ахмед Зубаир ал-Семуси.
Сиренајка го опфаќа речиси целиот источен дел на Либија долж границата со Египет, од крајбрежниот град Сирт, со Бенгази како главен град на регионот. Токму таму во петокот лидерите на источнолибиските племиња и милиции го објавија барањето за федерализација на земјата. Во Сиринајка се наоѓаат две третини од вкупните резерви на нафта на земјата.
Во интервју за британската ТВ мрежа BBC, Сенуси најави дека е подготвен да преговара со централните власти на Либија за воспоставување на полуавтономен дел на Либија, кој би се нарекувал Сиринајка и кој е пребогат со нафта. Тој истакна дека е решен да се избори за федерализација на земјата, но дека е подготвен за дискусија каква форма би имало осамостојувањето.
Од своја страна, привремениот лидер на земјата Мустафа Абдел Џалил преку националната телевизија предупреди дека единството на земјата ќе биде одбрането и со сила, ако треба.
Демонстрациите беа поттикнати најмногу од верските лидери, кои во петочната молитва ги предупредија верниците дека планот за автономија ќе ја растури државата. На Плоштадот на мачениците во Триполи, каде што се одржаа најголемите демонстрации, луѓето извикуваа „Не на федерализмот“ и „Либија е една“.
Познавачите на состојбите во Либија велат дека декларацијата за полуавтономија има голема поддршка меѓу жителите на Бенгази, кои се незадоволни од бавноста на промените по падот на Моамер Гадафи. Сепак, велат тие, дури и меѓу нив нема целосен консензус. Народот кој живее во Сиринајка, познат како Берка беа особено запоставени во времето на Гадафи, кои целиот развој на земјата го насочи кон западниот дел.
По стекнувањето со независност во 1051 година, трите главни региони на Либија имаа автономен статус, здружени во федерално уредување, се додека тоа не беше целосно отфрлено во 1963 година.
Планот на Регионалниот совет на Сиринајка за автономија предвидува регионален парламент и контрола врз полицијата и судовите, но не бара целосна поделба на земјата. /крај/bbc/сс/
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Иран се обидува да ги ограничи преговорите со Америка само на една тема
Иран бара разговорите оваа недела со САД да се одржат во Оман, а не во Турција, и нивниот опсег да биде ограничен само на билатерални разговори за нуклеарни прашања, изјави регионален извор.
Барањата на Иран за промена на местото и агендата на разговорите, кои моментално се закажани за петок во Истанбул, доаѓаат во време на зголемени тензии додека САД градат воени сили на Блискиот Исток.
Регионалните актери се обидуваат да посредуваат во решавањето на застојот што доведе до меѓусебни закани за воздушни напади.
„Тие сакаат да го променат форматот, сакаат да го променат опсегот“, рече регионален дипломат запознаен со барањата на Иран. „Тие сакаат да разговараат со Американците исклучиво за нуклеарното досие, додека САД сакаат да вклучат и други теми, како што се балистичките ракети и активностите на иранските посредници во регионот.“
Портпаролката на Белата куќа, Каролин Ливит, за „Фокс њуз“ изјави дека разговорите со Иран се уште се планирани за крајот на оваа недела.
Извор запознаен со ситуацијата изјави дека во разговорите треба да бидат вклучени зетот на Трамп, Џаред Кушнер, специјалниот претставник на САД, Стив Виткоф, и иранскиот министер за надворешни работи, Абас Аракчи. Се очекува да пристигнат и министри од неколку други земји во регионот.
фото/Depositphotos
Свет
Трамп се сретна со претседателот на Колумбија кого го нарече „нарко-бос“
Претседателот на САД, Доналд Трамп, и колумбискиот претседател Густаво Петро се сретнаа за прв пат денес. Нивниот состанок се смета за тест дали можат да ги надминат своите идеолошки разлики и репутацијата за непредвидливост.
Петро ја напушти Белата куќа кратко по 13 часот по локално време, откако помина околу два часа во резиденцијата на американскиот претседател. Средбата меѓу двајцата претседатели се одржа далеку од очите на јавноста.
Белата куќа објави нивна фотографија од Овалната соба, на која се гледа и потпретседателот Џ.Д. Венс, и хартија во рацете на еден од помошниците на Петро на која пишува „КОЛУМБИЈА: Сојузник на Америка против нарко-терористите“.
Трамп отворено повикува на американска доминација над Латинска Америка, па дури и ја преименуваше Монроовата доктрина, политиката на американскиот претседател од 19 век кој ја прогласи областа за сфера на САД, во Доктрина Донро.
President Donald J. Trump meets with Colombian President Gustavo Petro at the White House. pic.twitter.com/1v05LZ4AP1
— The White House (@WhiteHouse) February 3, 2026
Во последните месеци, републиканскиот претседател имаше особено затегнати односи со Петро, поранешен антиимперијалистички герилец кој беше избран за колумбиски претседател во 2022 година.
Двајцата претседатели се судрија во октомври кога Трамп го нарече Питер „нелегален нарко-бос“. Во јануари, американскиот претседател предложи воена акција против Колумбија, некогаш важен сојузник на САД, обвинувајќи го нејзиното раководство дека не успеало да ја спречи трговијата со дрога.
Петро е жесток критичар на Трамп. Тој ги прогласи постапките на владата на Трамп против наводните бродови што транспортираат дрога во Карипското Море за воени злосторства, а американската операција во која беше заробен венецуелскиот претседател Николас Мадуро на почетокот на годината ја нарече „киднапирање“.
Свет
Јапонија извади ретки метали од длабочина од 6.000 метри во Тихиот Океан
Седимент што содржи ретки метали е извлечен од длабочина од 6.000 метри за време на јапонска тест мисија, објави владата. Со овој потфат, Јапонија се стреми да ја намали својата зависност од Кина за снабдување со овие вредни минерали. Јапонија тврди дека ова е прв успешен обид за вадење ретки метали од морското дно на таква длабочина во светот, пишува Le Monde.
„Деталите сè уште ќе се анализираат, вклучително и точната количина на ретки метали содржани во примерокот“, рече владиниот портпарол Кеи Сато. Тој додаде дека ова е „значајно достигнување, како во однос на економската безбедност, така и во однос на целокупниот развој на поморскиот сектор“.
Примерокот е собран од бродот за длабокоморско научно дупчење „Чикју“, кој минатиот месец исплови кон оддалечениот остров Минами Торишима во Тихиот Океан. Се верува дека водите околу островот содржат богати наоѓалишта на вредни минерали.
Овој потег доаѓа во време кога Кина, убедливо најголемиот снабдувач на ретки земни метали во светот, го зголемува притисокот врз својот сосед.
Ретките метали, група од 17 елементи што тешко се екстрахираат од Земјината кора, се користат во производството на широк спектар на производи, од електрични возила и хард дискови до ветерни турбини и ракети.
Се проценува дека областа околу островот Минами Торишима, која се наоѓа во јапонските територијални води, содржи повеќе од 16 милиони тони ретки метали. Според деловниот весник „Никеи“, ова претставува трет најголем резерват во светот.
Овие богати наоѓалишта содржат проценети резерви на диспрозиум, кој се користи во силни магнети за паметни телефони и електрични автомобили, и 780 години итриум, кој се користи во ласери, според „Никеи“.

