Свет
Демонстрации во Либија против отцепувањето на регионот Сиринајка
Илјадници Либијци денеска демонстрираа во двата најголеми градови, Триполи и Бенгази, во протест против племенските лидери на истокот на земјата кои бараат тој дел на земјата да добие полусамостојност.
Илјадници Либијци денеска демонстрираа во двата најголеми градови, Триполи и Бенгази, во протест против племенските лидери на истокот на земјата кои бараат тој дел на земјата да добие полусамостојност.
Демонстрантите извикуваа слогани за единство на земјата и фрлаа со чевли по фотографиите на шефот на регионалниот совет на регионот Сиренајка, Ахмед Зубаир ал-Семуси.
Сиренајка го опфаќа речиси целиот источен дел на Либија долж границата со Египет, од крајбрежниот град Сирт, со Бенгази како главен град на регионот. Токму таму во петокот лидерите на источнолибиските племиња и милиции го објавија барањето за федерализација на земјата. Во Сиринајка се наоѓаат две третини од вкупните резерви на нафта на земјата.
Во интервју за британската ТВ мрежа BBC, Сенуси најави дека е подготвен да преговара со централните власти на Либија за воспоставување на полуавтономен дел на Либија, кој би се нарекувал Сиринајка и кој е пребогат со нафта. Тој истакна дека е решен да се избори за федерализација на земјата, но дека е подготвен за дискусија каква форма би имало осамостојувањето.
Од своја страна, привремениот лидер на земјата Мустафа Абдел Џалил преку националната телевизија предупреди дека единството на земјата ќе биде одбрането и со сила, ако треба.
Демонстрациите беа поттикнати најмногу од верските лидери, кои во петочната молитва ги предупредија верниците дека планот за автономија ќе ја растури државата. На Плоштадот на мачениците во Триполи, каде што се одржаа најголемите демонстрации, луѓето извикуваа „Не на федерализмот“ и „Либија е една“.
Познавачите на состојбите во Либија велат дека декларацијата за полуавтономија има голема поддршка меѓу жителите на Бенгази, кои се незадоволни од бавноста на промените по падот на Моамер Гадафи. Сепак, велат тие, дури и меѓу нив нема целосен консензус. Народот кој живее во Сиринајка, познат како Берка беа особено запоставени во времето на Гадафи, кои целиот развој на земјата го насочи кон западниот дел.
По стекнувањето со независност во 1051 година, трите главни региони на Либија имаа автономен статус, здружени во федерално уредување, се додека тоа не беше целосно отфрлено во 1963 година.
Планот на Регионалниот совет на Сиринајка за автономија предвидува регионален парламент и контрола врз полицијата и судовите, но не бара целосна поделба на земјата. /крај/bbc/сс/
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Европа
Европа му одговори на Трамп за Гренланд
Европските лидери издадоа заедничка изјава во која се вели дека Гренланд им припаѓа на неговите луѓе и дека само Данска и Гренланд имаат право да одлучуваат за неговата иднина. Изјавата доаѓа откако американскиот претседател Доналд Трамп и неговиот врвен советник Стивен Милер во последните денови повторно го отворија прашањето за преземање на арктичката територија од страна на САД.
Изјавата доаѓа откако Трамп во интервјуа изјави дека на САД „им е потребен Гренланд“, додека Милер рече дека Гренланд „треба да биде дел од САД“ и потврди дека „никој нема да војува со Америка околу иднината на Гренланд“, што предизвика силни реакции во Европа.
Joint Statement on Greenlandhttps://t.co/ORMWHpKEJt pic.twitter.com/wu1SdF1INN
— Statsministeriet (@Statsmin) January 6, 2026
Денешната заедничка изјава ја потпишаа францускиот претседател Емануел Макрон, германскиот канцелар Фридрих Мерц, италијанската премиерка Џорџа Мелони, полскиот премиер Доналд Туск, шпанскиот Педро Санчез, британскиот Кир Стармер и данската премиерка Мете Фредриксен.
Свет
Пресврт во случајот на Мадуро: САД ги повлекоа обвиненијата за водење нарко-картели, објави „Њујорк тајмс“
Министерството за правда на САД се откажа од клучно и контроверзно тврдење што администрацијата на Трамп го користеше со години против венецуелскиот претседател Николас Мадуро – обвинението дека тој е водач на нарко-картел познат како Картел де лос Солес.
Тоа тврдење беше основа на обвинението од 2020 година и послужи како оправдување за означување на групата како терористичка организација, прво од Министерството за финансии во 2025 година, а потоа од Стејт департментот под Марко Рубио, објавува „Њујорк тајмс“.
Но, латиноамериканските експерти долго време предупредуваат дека Картел де лос Солес не е вистинска организација, туку колоквијален термин измислен од венецуелските медиуми во 1990-тите за да се опишат корумпираните службеници кои профитираат од трговијата со дрога.
Се чини дека Министерството за правда сега го прифати тој факт, објавувајќи изменето обвинение во саботата, по апсењето на Мадуро, кое премолчено ги корегира претходните обвинувања.
Иако обвинителите продолжуваат да го обвинуваат Мадуро за учество во заговор за трговија со дрога, тие го отфрлија тврдењето дека Картел де лос Солес е формална, хиерархиска група. Ревидираното обвинение сега го опишува како „систем на покровителство“ и „култура на корупција“ поттикната од парите од дрога.
Промената е најочигледна во бројките: додека старото обвинение се споменуваше Картел де лос Солес 32 пати, опишувајќи го Мадуро како негов лидер, новото го споменува само двапати. Новата верзија тврди дека Мадуро, како и неговиот претходник Уго Чавез, учествувал во одржувањето и заштитата на овој корумпиран систем.
„Профитот од трговијата со дрога и заштитата на партнерите во трговијата со дрога се слева кон корумпираните цивилни, воени и разузнавачки службеници од пониско и средно ниво, кои работат во систем на покровителство контролиран од оние на врвот – наречен Картел де лос Солес, или Картел на Сонцето, референца на ознаките на сонцето закачени на униформите на високите венецуелски воени службеници“, се објаснува во новото обвинение.
Свет
(Видео) Групите за човекови права: Најмалку 25 лица се убиени во протестите во Иран
Најмалку 25 лица се убиени во Иран за време на деветдневните протести што избувнаа на пазар во Техеран поради падот на националната валута и зголемената инфлација, според групите за човекови права.
Властите признаа дека постојат економски тешкотии, но ги обвинија организациите поврзани со странски сили за протестите. Шефот на иранската полиција во вторник вети дека ќе „се справи со последните од овие бунтовници“.
Протестот на трговците продолжи на пазарот во вторник, при што околу 150 луѓе се фокусираа на економски прашања, објави иранската новинска агенција Фарс.
#BREAKING
Iranian security forces are using tear gas to disperse protesters in the streets of Tehran right now amid escalating public anger.#IranProtests pic.twitter.com/5OG2f9BWxl— cheshm_abi (@chawshin_83) December 29, 2025
Протестите се проширија во некои градови на запад и југ од земјата, но се помали од немирите што ја зафатија земјата во 2022 и 2023 година поради смртта на Махса Амини, која почина во полициски притвор поради наводно кршење на строгите правила за облекување.
Сепак, и покрај помалите протести, нивниот фокус брзо се префрли од економски прашања на пошироко незадоволство, при што некои демонстранти скандираа слогани против религиозните водачи во земјата.
Иран останува под силен меѓународен притисок, а американскиот претседател Трамп во петокот се закани дека ќе им помогне на демонстрантите доколку безбедносните сили отворат оган врз нив.
Врховниот лидер на Иран, ајатолахот Али Хамнеи, вети дека нема да „се предаде на непријателот“.
Хенгау, група за човекови права на иранските Курди, соопшти дека се убиени 25 лица, вклучувајќи четири малолетници. Таа, исто така, додаде дека се уапсени повеќе од 1.000 лица.

