Над 5.800 работници останаа без работа откако сопственик на фирмите стана контроверзниот бизнисмен

Над 5.800 работници останаа без работа откако сопственик на фирмите стана контроверзниот бизнисмен

ШТИП – Текстилни фабрики и картонажи, свињарски, краварски и живинарски фарми, илјадници хектари плодно земјиште, фабрики за сточна храна и други стопански капацитети, лоцирани главно во источниот дел на Македонија, беа дел од сега распаднатата бизнис-империја на Методија Смиленски, контроверзен македонски бизнисмен кој има своја фирма во Виена. Над 5.800 работници останаа без работа откако сопственик на фирмите стана Смиленски, кој беше уапсен на аеродромот во Белград.

Методија Смиленски е бизнисмен кој се товари дека со комбинација на бројни махинации и злоупотреби станал сопственик на огромен број фирми кои ги опустошувал по кусо време од своето влегување во нив. Најголеми штети од него претрпеа фирмите во Свети Николе. Во овој град луѓето велат дека ни најсилен ураган не можел да им нанесе толкава економска штета како што го направил тоа Смиленски. Тој на ова подрачје, како бизнисмен кој ветува, стартуваше кон крајот на деведесеттите години на минатиот век, кога ја купи фабриката за сточна храна „Зелоп", а која беше дел од имотот на комбинатот „Овче Поле". Дотогаш фабриката работеше добро, но Смиленски само за една година ја затвори, а вработените започнаа штрајк, но без резултат. Потоа Смиленски фрли око на друг вреден имот во Свети Николе. Стана сопственик на краварската и на живинарската фарма во селото Ерџелија. Во краварската фарма Смиленски наследи 320 молзни крави, а по една година стадото се намали на стотина кои беа одземени со интервенција на полицијата, бидејки тој станал голем должник кон Дирекцијата за стоковни резерви. Стотина работници реагираа, интервенираше и полицијата за да се изнесат кравите, а фармата денес е опустошена. Живинарската фарма која имаше 78.000 несилки денес, исто така, е затворена.

Големи трауми и губење на работните места доживеаја и околу 1.100 вработени во текстилната фабрика „Снитекс". Оваа фабрика беше позната како фабрика на Смиленски, а тој тврдеше дека во неа поседува само 41 отсто од акциите. Но, во фабриката постоеше и нелегитимиран газда со 25 отсто акции, за кого познавачите зборуваа дека е човек на Смиленски. „Снитекс" одамна не работи, работниците долго штрајкуваа, еден штрајкувач дури и почина за време на протестите, но фабриката не доживеа нов стопански живот. Сега таа стои како опомена на едно проблематично време. И Фабриката за картонажа „Картонтекс" се вброи во списокот на неговиот незаситен апетит. Фабриката која важеше за најдобра во својата бранша стана креатура од стопански субјект. Контроверзниот бизнисмен стана сопственик и на земјоделското стопанство „Мустафино", кое денес не функционира. Пред парламентарните избори 2002 година, тогашниот министер за земјоделство Марјан Ѓорчев му даде на Смиленски под концесија 870 хектари најплодна земја во атарот на Мустафино. И земјата остана необработувана.

Мошне индикативен беше влезот на Смиленски во најатрактивното друштво останато од некогаш големиот штипски текстилен комбинат „Македонка" во Штип. Тој во придружба на тогашниот премиер Љупчо Георгиевски двапати престојуваше во „Македонка џинс", носејќи странски партнери кои, според неговото тогашно кажување, требало да му дадат нов импулс на друштвото. Тој тврдеше дека станал сопственик на „Македонка џинс", вложувајќи 20 милиони долари. Подоцна се покажа дека неговиот влог бил лажен, но откако успеал да ги завери документите за сопственост кај надлежниот суд (останува прашањето како му успеало тоа), тој го ставил имотот под хипотека во Радо банка, од каде што зел кредит во поголем износ. Во шемата се вклучува и тогашниот гувернер на НБМ Љубе Трпевски, кој за кредитот на Смиленски дал банкарска гаранција од 11,6 милиони долари. За разлика од другите фирми кои Смиленски ги упропасти, „Македонка џинс" опстои благодарение на упорниот штрајкувачки одбор кој сам изнајде деловен партнер од Турција, а на Смиленски не му дозволи повеќе да влегува во фабриката.

Смиленски своите бизниси од Свети Николе и од Штип ги прошири кон Виница и Берово. Во Виница стана сопственик на „Трико", фабрика за трикотажа, која во тоа време имаше 700 вработени. Кусо време по неговиот влез фабриката беше ликвидирана. Оваа фабрика беше купена од непозната компанија „Топ груп" од Лихтенштајн. Подоцна се покажа дека станувало збор за компанија чиј основач бил токму Смиленски. Тој стана сопственик и на трикотажната фабрика „Беровчанка" во Берово, која, како и сите фирми купени од него, пропадна.

Бизнисмени од Свети Николе тврдат дека ексгувернерот Трпевски е најзаслужен за тоа што неговиот голем пријател Смиленски станал сопственик на фабриката за масло „Продекс" во Свети Николе. За опремата на оваа фабрика НБМ дала гаранција за кредит од 1,3 милиони евра кај Радо банка. Но, една подоцнежна стручна експертиза покажала дека не станува збор за нови машини, туку дека старите биле само пребојадисани. Само по една година Трпевски дал нова гаранција за нов кредит со кој Смиленски навистина купил нова опрема.