Свет
ЕУ да ги разреши споровите на Балканот
Европската унија (ЕУ) треба да покаже храброст и да ги отстрани сите пречки што стојат на патот за влез на западниот Балкан во Унијата
Европската унија (ЕУ) треба да покаже храброст и да ги отстрани сите пречки што стојат на патот за влез на западниот Балкан во Унијата.
Ова, како што пренесува Макфакс, го пишува угледниот британски весник „Фајненшл тајмс“ (ФТ) во опширна анализа за блокирањето на евроинтеграциите на Македонија, Хрватска и Србија.
Весникот посочува дека пред влезот на Македонија е исправена Грција, за Хрватска пречка е Словенија, а Холандија ја блокира Србија, додека отворено се уште е и кипарското прашање.
„Кипарските Грци го наведуваат присуството на 30.000 турски војници во северниот, турски дел на островот. Спротивно на ова, не постои никаква воена причина за однесувањето на Грција, која упорно ги блокира македонските аспирации да оствари прогрес“, пишува ФТ.
Потсетувајќи дека Македонија е официјален кандидат за член на ЕУ уште од 2005 година, весникот наведува дека „на Грците им пречи употребата на зборот „Македонија“ во името на државата на нивниот сосед.
Нивниот аргумент е дека со тоа, Македонија претставува закана за грчкиот територијален интегритет, културно наследство и национален идентитет, посочува ФТ.
Поради тоа, Атина го спречи почетокот на преговорите со Македонија, не дозволувајќи и на Европската комисија да го изрази своето мислење за подготвеноста на земјата да стане член на Унијата.
Британскиот весник во анализата, наведува дека во овој спор „не е целата вина кај Грците“.
„Како пример може да послужи бизарната епизода во која учествува, никој друг туку, Александар Македонски. Македонските лидери го искористија името на Александар за да го именуваат делот од главниот Север-Југ трансевропски автопат (кој минува низ земјата). На овој начин се присвојува славниот македонски водач како јунак кој се става во контекст на современата држава, во која живее мнозинство Славо-македонско население. Кога пристигна веста за ова во Брисел, претставниците на ЕУ паднаа во очај. Грците го искористија овој потег да ги стврднат своите ставови уште повеќе„, пишува ФТ.
Весникот посочува дека „ЕУ треба да најде начин да ги разреши сите спорови, кои го блокираат процесот на проширување“ и нагласува дека Балканот е „многу чувствителен, но регион од голема стратешка важност“.
„Ако Балканот остане изолиран, тогаш ЕУ ќе биде принудена да плати висока цена за тоа“, заклучува угледниот британски весник „Фајненшл тајмс“./крај/ег/
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Европската комисија бара промени на „Тик-ток“: „Предизвикува зависност, особено кај децата“
Европската унија би можела да го принуди „Тик-ток“ да направи измени во апликацијата, откако во прелиминарна одлука наведе дека платформата ги прекршила правилата за дигитална безбедност.
Европската комисија смета дека дизајнот што предизвикува зависност му штети на физичкото и менталното здравје на корисниците, особено на децата и ранливите лица, пишува „Гардијан“.
Според одлуката, „Тик-ток“ не ги проценил соодветно ризиците од својот дизајн, кој преку постојано надградување со нова содржина поттикнува непрекинато скролање и го става мозокот во режим на автопилот. Комисијата наведува дека тоа може да доведе до компулсивно однесување и намалена самоконтрола, како и дека платформата игнорирала показатели за прекумерна употреба, вклучително и времето што децата го минуваат на апликацијата ноќе.
Комисијата размислува за наметнување промени во дизајнот, вклучувајќи измени на алгоритмот за препораки, ограничување на бесконечното скролање, воведување ефективни паузи од екран, вклучително и во текот на ноќта, како и прилагодување на системот за препораки.
Безбедносните механизми, како алатките за контрола на времето и родителските контроли, се оценети како недоволни.
Кршењето на Актот за дигитални услуги (ДСА) може да резултира со казна до 6 проценти од годишниот промет на компанијата. Се проценува дека „Тик-ток“ годинава ќе оствари приход од околу 35 милијарди долари.
Свет
САД ги повикаа своите граѓани да го напуштат Иран
Соединетите Американски Држави ги повикаа своите граѓани веднаш да го напуштат Иран, предупредувајќи на сериозни безбедносни ризици, вклучувајќи тероризам, немири, киднапирања и произволни апсења и притворања на американски граѓани.
Американските власти им советуваат на граѓаните сами да направат план за излез и да не се потпираат на помош од американската влада, бидејќи САД немаат амбасада во Иран.
Според предупредувањето од Стејт департментот на САД, американските граѓани во Иран се соочуваат со висок ризик од нелегално притворање, вклучувајќи долготраен притвор, тортура и, во некои случаи, смртна казна. Швајцарија дејствува како заштитна сила за американските интереси во Иран, чија амбасада во Техеран обезбедува само итни конзуларни услуги.
Регион
Масовно труење со олово на жителите на град во БиХ
Во општината Вареш во Босна и Херцеговина продолжува сериозната здравствена криза предизвикана од масовно труење со олово. Најновите резултати од тестирањето на повеќе од 100 жители потврдија дека труењето со тешки метали е многу пораспространето отколку што првично се претпоставуваше, пишува N1.
Присуството на олово во крвта овој пат е утврдено не само кај жителите што живеат во близина на депонијата на рудникот ДПМ Метали, во населбите Пржиќи и Даштанско, туку и кај граѓаните од самиот центар на Вареш. Претходните тестови од декември минатата година покажаа присуство на олово во крвта на сите 44 тестирани лица од различни возрасти.
Во меѓувреме, уште девет лица се тестирани приватно, а резултатите само ги потврдија алармантните индикатори. Особено е загрижувачки што олово е пронајдено и во наодите на пет деца под шест години.
Најновите тестови покажуваат дека некои луѓе имаат екстремно високи концентрации на олово во крвта, во некои случаи десетици, па дури и сто пати повисоки од референтните вредности.
„Присуството на олово во крвта е исклучително сложен здравствен проблем бидејќи нема физиолошка потреба од олово во човечкото тело. Современата медицина се залага за ставот дека нема „безбедна“ доза на олово во телото“, велат експертите од Институтот за здравје и безбедност на храната.
Во интервју за локална радио станица, вршителот на должноста градоначалник на општина Вареш, Малик Ризвановиќ, изјави дека, доколку го добие мандатот, здравјето на граѓаните ќе биде негов приоритет. Сепак, информацијата дека непосредно пред објавувањето на новите резултати за труењето, компанијата ДПМ Метали испратила до Владата на Зеничко-добојскиот кантон барање за зголемување на надоместокот за концесија предизвикува загриженост.
„Официјално е дека во петокот ДПМ Метали поднесе иницијатива за зголемување на концесискиот надомест до Министерството за економија на Зеничко-добојскиот кантон. Во наредните месеци ќе има зголемување на концесијата. Она што успеав да го договорам со компанијата е дека, кога ќе се потпише концесијата, таа ќе се плаќа ретроактивно од 1 јануари 2026 година“, рече Ризвановиќ.
Фактот дека самата рударска компанија бара од властите да ја зголемат концесијата што треба да ја плати изгледа неверојатно и покренува сериозни прашања за тоа кој управува со природните ресурси во Зеничко-добојскиот кантон.
„Ако компанијата се обидува да купи социјален мир со овој потег, јасно велиме дека здравјето на граѓаните нема цена и дека е крајно несоодветно да се зборува за концесиски надоместоци во време кога животите на луѓето во Вареш се сериозно загрозени“, истакнуваат жителите на Пржиќ и Даштански.
Властите на Зеничко-добојскиот кантон и Федерацијата БиХ сè уште немаат јасен одговор за ситуацијата во Вареш. Иако условите се исполнети, сè уште не е прогласена вонредна состојба. Исто така, не е познато дали Обвинителството на Зеничко-добојскиот кантон започнало истрага за труењето.
И покрај противењето на локалните заедници и граѓанското општество, надлежните кантонални власти продолжуваат да поддржуваат нови, потенцијално опасни рударски проекти во Вареш, вклучувајќи го и планираното рударство на хром во сливот на реката Криваја.
фото/илустрација/Depositphotos

