Свет
Светот во 2009 година
Инаугурацијата на 44-от американски претседател Барак Обама, смртта на поп иконата Мајкл Џексон, светската пандемија на инфлуенцата А, H1N1, протестите на улиците на Техеран,
Инаугурацијата на 44-от американски претседател Барак Обама, смртта на поп иконата Мајкл Џексон, светската пандемија на инфлуенцата А, H1N1, протестите на улиците на Техеран, потпишувањето на Лисабонскиот договор, како и Копенхашката Конференцијата на Обединетите Нации за климатски промени во светот се најважните настани кои ја одбележаа 2009 година.ЈануариНа 1 јануари Чешката Република го презеде претседателството со Европската Унија во услови на зголемен притисок бидејќи шефот на државата Вацлав Клаус беше оценет за евроскептик.7 јануари Руската компанија „Гаспром“ ја прекина испораката на гас за Украина, по што се закани дека во целост ќе прекине со дотур на гас до корисниците во Европската унија. Европа стравуваше дека ќе остане без енергија, додека двете страни на руско-украинскиот спор се договараа за цената на гасот. Премиерот Владимир Путин ја поддржа компанија „Гаспром“и повика на поголема меѓународна вклученост во енергетскиот спор меѓу двете земји. На 15 јануари, Авион на американската авикомпанија „Ервејз“ со 155 патници и членови на екипажот се урна во студените води на реката Хадсон на Менхетен откако се судри со јато птици. Градоначалникот на Њујорк, Мајкл Блумберг, го пофали пилотот Чесли Сaленбергер од Данвил бидејќи сите лица во авионот, вклучувајќи и едно бебе, беа спасени. На 20 јануари беше инаугуриран 44-от претседател на САД, Барак Обама. Демократот Обама ја презеде функцијата од републиканецот Џорџ Буш, а на инаугурацијата во Вашингтон, неколку милиони луѓе се собраа во знак на подршка на првиот афроамерикански претседател. На 26 јануари владата на Исланд поднесе оставка поради банкрот на банкарскиот системе, која настапи буквално „преку ноќ“, а премиерот Гејр Хард поднесе оставка. Исланд беше првата европска држава што доживеа банкрот, по прогласувањето на рецесијата на светско ниво.ФевруариНа 7 февруари Австралија беше зафатена од огнена стихија, при што загинаа 173 лица, беа повреди 500, а над 7.500 луѓе останаа без покрив над главата. Пожарите се јавија како резултат на највисоките температури 46.4°Ц. кога и да е измерени на австралискиот континент. МартНа 31 март повеќе од 300 африкански мигранти се удавија при потонувањето на три брода што пловеа во близина на брегот на Либија, земја која стана популарен транзитен центар за илегални мигранти.Повеќето од емигрантите беа по потекло од Египет.АприлНа 1 април Албанија и Хрватска се приклучија на НАТО алијансата.На 3 и 4 април НАТО оддржа самит и прослави 60 години од основањето на организацијата. Бившиот дански премиер Андерс Фог Расмусен беше назначен за Генерален Секретар на НАТО.26 април европските министри за здравство свикаа вонреден состанок откако беше потврден еден случај на свински грип во Шпанија. Во меѓувреме во Мексико бројот на сомнителни случаи на свински грип се искачи на 1.614, а беа регистрирани 103 смртни случаи во земјата. Во САД беше прогласена вонредна состојба, откако беа регистрирани 20 лица заразени од вирусот Х1Н1. ОН предупреди дека вирусот има потенцијал да стане пандемија. МајНа 25 мај Северна Кореа изврши втора успешна нуклеарна проба, во провинцијата Северен Хамџуонг. Советот за безбедност на ОН свика вонредна седница, а реагираше и ЕУ, осудувајќи ја пробата на нуклеарно оружје. Властите, пак во Пјонгјанг изјавија дека не ја исклучуваат можността за нови атомски проби, доколку САД продолжат со политика на заплашување на земјата. Државните медиуми соопштија дека Северна Кореја го изведе атомскиот подземен тест заради јакнење на самоодбраната. Експлозијата овој пат беше посилна отколку првиот атомски тест кој го изведе во октомври 2006 година. ЈуниНа 2 јуни авион на Еар Франс “ Ербас А-330„ кој леташе на линија Париз – Рио де Жанеиро се урна во водите на Атланскиот Океан, при што загинаа сите 228 патници. Бразилските воено-воздухопловни сили забележаа остатоци од авион во Атлантскиот Океан, на 650 километри североисточно од островот Фернандо ди Нороња. Шест дена подоцна, на 10 јуни бразилски екипи и трагачи открија голем дел од опашката на авионот на „Ер Франс“ во Атлантикот океан, а од водата успеаа да извлечат 29 безживотни тела.Потрагата по телата на загинатите продолжи и во наредните денови.На 12 јуни Светската здравствена организација инфлуенсата од типот А Х1Н1 попозната како “свински грип” ја прогласи за глобална пандемија. Вирусот за прв пат се појави во април месец во Мексико и оттогаш потврдени беа илјадници случаи на заболени во Северна и во Јужна Америка. Вирусот Х1Н1 се прошири во 74 земји, а СЗО се спротивставуваше на намерата епидемијата да ја означи како општа пандемија.На 12 јуни Махмуд Ахмадинеџад е избран по втор пат за претседател на Иран. Во деновите кои следат приврзаниците на поразениот кандидат Мир -Хосеин Моусави протестираа на улиците на Техеран. Мусави одби да го прифати изборниот резултат, нарекувајќи го „опасна измама“ и посочи на голем број нерегуларности при реизборот на Махмуд Ахмадинеџад. На 20 јуни за време на мирните демонстрации низ улиците на Техеран беше убиена 26 годишната иранска студентка по музика Неда Агха Солтан која набрзо стана симбол на граѓанскиот непокор во земјата. Клипот од убиството на Неда молскавично го обиколи светот, а се најде и на Интернет мрежата. Властите зазедоа построги мерки за странските и за домашните медиуми, сомневајќи се дека целиот инцидент е испланиран од страна на странските разузнавачки служби. 25 јуни, умре Мајкл Џексон, кралот на поп музиката.Мајкл Џексон беше еден од најголемите музички таленти и феномени на 20 век. Својата пребогата музичка кариера „Џеко“ ја започна на 11 годишна возраст, како член на семејниот бенд „Џексон 5“. Смртта на поп иконата беше проследена со масовни собири на неговите фанови кои танцуваа на музиката на ненадминливиот крал на попот.На 30 јуни Коалиционите сили предводени од САД, официјално ја предадоа контролата над Ирак во рацете на ирачката војска и безбедносните сили во земјата. ЈулиНа 1 јули Шведска го презеде шестмесечното претседателство со Европската Унија.На 17 јули во експлозии на бомби во хотелите „ЏВ Мариот“ и „Риц-Карлтон“ во бизнис-центарот во Џакарта, Индонезија, загинаа девет лица, а десетици беа повредени. АвгустНа 7 август тајфунот „Моракот“ го погоди главното копно на Кина, по што речиси милион луѓе ги напуштија крајбрежните области. Тој претходно го погоди Тајван и предизвика обилни дождови кои на стотина места предизвикаа поплави, незапаметени за последните 50-тина години.СептемвриНа 15 септември Еврозоната излезе од рецесија објави Европската комисија. Таа предвиде развој од 0,2 отсто за кварталот од јули до септември месец во којшто Германија и Франција и натаму се искачуваа во линија на развој, a Италија излезе од рецесија.На 28 септември земјите од Г-20 одржаа собир во Питсбург на кој се договорија да преземат поголема контрола над глобалната економија, во обид да спречат уште една финансиска криза како онаа од 2008 година. ОктомвриНа 2 октомври Интернационалниот Олимписки Комитет објави дека бразилскиот град Рио де Женеиро е следниот домаќин на Летните олимписки игри во 2016 година.Во финалниот трет круг на гласање Рио доби повеќе гласови од противкандидатот Мадрид, со што стана првиот град во Јужна Америка организатор на една Олимпијада. На 3 октомври Ирска го одржа вториот по ред референдум на кој ирските граѓани гласаа за приклучување кон ЕУ. Околу 67 % од населението се изјаснија за подршка на Лисабонскиот договор, односно повеќе од две третини од ирските гласачи го поддржaa преструктуирањете на дваесетиседумчлената Унија. 25 oктомври во експлозија на два автомобила-бомби во Багдад, насочени кон два владини објекта, загинаа најмалку 132 лица, а беа повредени 500. Тоа беше најкрвавиот напад во ирачкиот главен град во последните два месеца.НоемвриНа 9 ноември беа одбележани 20 години од падот на Берлинскиот ѕид, кој ги разделуваше Источна и Западна Германија точно 28 години и 1 ден. Источна Германија ја започна изградбата на ѕидот на 13 август 1961. Падот на Берлинскиот Зид беше симбол за падот на комунистичката идеологија и идеологиите воопшто.Чешката Република беше последната земја од земјите-членки на Унијата која го потпиша Лисабонскиот договор; по што беше дадено зелено светло за официјализирање на документот во Европскиот Параламент. На 27 ноември Дуаби, еден од седумте Обединети Арапски Емирати побара од светските банки одлагање на плаќањето на огромните долгови, сретства кои ги потроши на грандиозни и луксузни проекти за обнова на Дубаи. ДекемвриНа 1 декември стапи на сила Спогодбата од Лисабон. На 10 декември во Осло, Норвешка, на американскиот претседател Барак Обама му беше доделена Нобеловата награда за мир. Во изјавата што ја даде на доделувањето рече дека американските војници ќе започнат со префрлање на одговорността за безбедноста на Авганистан на локалните сили, најдоцна во јули 2011 година. Обама ја прими наградата само девет дена откако нареди нови 30.000 американски војници да бидат испратени во Авганистан.Од 7 до 18 декември во Копенхаген се одржа Конференцијата на Обединетите Нации за климатски промени во светот. За време на одржувањето на самитот, секојдневно пред Бела центарот протестираа неколку илјади антиглобалисти. За време на 12 дневните демонстрации данската полиција уапси над 1600 антиглобалисти, од кои, повеќето беа пуштани на слобода по само 24 часа притвор. На 13 ден од одржувањето на самитот, еден ден повеќе од планираното помеѓу работните групи беше постигнат договор за заедничко делување во спречувањето на климатските промени во светот.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Трамп: Добри вести, двајца од најлошите политички прогнозери на сите времиња, официјално станаа државјани на Франција
Претседателот на САД, Доналд Трамп, ја коментираше одлуката за доделување француско државјанство на холивудската ѕвезда Џорџ Клуни.
Уредбата што ја виде агенцијата Франс Прес покажува дека 64-годишниот добитник на Оскар, неговата сопруга Амал Аламудин Клуни и нивните две деца станале француски државјани. Трамп, чија администрација поддржува антиимигрантски партии во Европа, рече дека тоа се „добри вести“.
„Добри вести! Џорџ и Амал Клуни, двајца од најлошите политички прогнозери на сите времиња, официјално станаа државјани на Франција, која за жал е во центарот на голем проблем со криминалот поради апсолутно ужасното управување со имиграцијата, како она што го имавме под поспаниот Џо Бајден.
Се сеќавате кога Клуни, по сега веќе озлогласената дебата, го отфрли Џо на вечер за собирање средства, само за да застане на страната на друг „одличен“ кандидат, Џамал (К!)… Клуни доби повеќе публицитет за својата политика отколку за неговите неколку и просечни филмови.
Тој воопшто не беше филмска ѕвезда – тој беше само просечен човек кој постојано се жалеше на здравиот разум во политиката. Да ја направиме Америка повторно голема“, напиша Трамп на социјалната мрежа Truth Social.
Веста дека Клуни и неговото семејство станале Французи доаѓа пред заострувањето на јазичните барања за француско државјанство според новите правила за имиграција од 1 јануари.
Помлад член на кабинетот на Макрон, Мари-Пјер Ведрен, ја критикуваше одлуката за доделување државјанство на Клуни. „Лично ги разбирам чувствата на некои Французи за постоењето на двојни стандарди. Мора да бидеме внимателни со пораката што ја испраќаме“, изјави таа за радио „Франс Инфо“. Нејзиниот шеф, министерот за внатрешни работи Лоран Нуњез, и Министерството за надворешни работи ја бранеа одлуката.
Граѓанскиот законик на Франција наведува дека „француско државјанство може да се додели со натурализација, по предлог на министерот за надворешни работи, на секој странец што зборува француски јазик, кој аплицира и кој придонесува со својата истакната служба за француското влијание и развојот на нејзините меѓународни економски односи“.
Но, Клуни признава дека неговиот француски јазик останува слаб, и покрај стотиците часови учење. Според новите правила за имиграција што стапија на сила денес, на кандидатите им е потребен сертификат што докажува дека нивното познавање на јазикот е на ниво што им овозможува да посетуваат универзитет во Франција. Тие исто така мора да положат тест за познавање.
Клуни поседува имот на југот на Франција. „Ја сакам француската култура и јазик, иако сè уште сум лош во тоа по 400 дена часови“, изјави Клуни за радио „РТЛ“ во декември. Неговата сопруга течно зборува француски.
Свет
Расте бројот на жртви во пожарот во швајцарскиот ски-центар: најмалку 47 загинати, околу 100 повредени
Неколку десетици луѓе се загинати, а околу сто се повредени во експлозија и пожар што избувнаа ноќта во бар во познатиот швајцарски ски-центар Кран-Монтана, потврди полицијата.
Експлозијата се случила околу 1:30 часот по локално време во барот „Le Constellation“, а причината сè уште не е позната, објави Би-Би-Си.
Во изјава за медиумите, полицијата потврди дека експлозијата се случила додека во барот се славела Нова Година.
Според италијанскиот министер за надворешни работи Антонио Тајани, бројот на жртви се проценува на 47. Тој рече дека бил во контакт со швајцарските власти во текот на целиот ден.
Помеѓу 12 и 15 Италијанци се хоспитализирани по пожарот во Кран-Монтана, Вале. Ова го објави италијанскиот министер за надворешни работи Антонио Тајани. Тој додаде дека истиот број на лица сè уште се водат како исчезнати.
Тајани, исто така, објави дека центарот за тешко повредени жртви од изгореници во Нигуарда, предградие на Милано, ќе прими три лица од Швајцарија. „Хеликоптери ќе полетаат од Ломбардија за да ги земат“. Ова би го намалило притисокот врз швајцарските болници.
„Не знаеме дали повредените што ќе пристигнат се Италијанци“, додаде тој, нагласувајќи дека ова е гест на солидарност во лицето на оваа „катастрофална трагедија“.
Командантот на кантоналната полиција Вале, Фредерик Гислер, рече дека ова е „многу емотивно“ за него, дури и како полицаец. Тој изрази сочувство до семејствата на жртвите и ја изложи хронологијата на настаните.
Според него: Чадот бил забележан во 1:30 часот наутро. Неколку секунди подоцна, сведок контактирал со полицијата. Беше прогласен црвен аларм и беа мобилизирани служби за итни случаи.
Во 13:32 часот, првите полицајци пристигнале на местото на настанот. Тие им пружиле помош на повредените и ги пренеле во болници. Пожарникарите „брзо“ го ставиле пожарот под контрола.
Во 16:14 часот, била отворена телефонска линија за семејствата.
„Во овој момент имаме околу 40 лица кои ги загубиле животите и околу 100 повредени, од кои многумина се во многу сериозна состојба“, рече Гислер.
Тој додаде дека, со оглед на тоа што ова е меѓународен скијачки центар, властите веруваат дека меѓу жртвите има и државјани на други земји.
Свет
Медведев: Украина се соочува со неизбежна одмазда за нападите врз цивилите во регионот Херсон
Украина се соочува со неизбежна одмазда за нападите врз цивилите во регионот Херсон, изјави заменик-претседателот на Советот за безбедност на Русија, Дмитриј Медведев, за руската државна новинска агенција ТАСС.
Коментирајќи го наводниот напад со беспилотни летала од страна на украинската војска врз кафуле и хотел во селото Хорли, Медведев рече дека „нормален човек останува без зборови за да ги опише постапките на бандеристичкото ѓубре“.
„Само немилосрдниот јазик на одмазда е погоден за ова. Брзата одмазда е неизбежна додека нашите сили напредуваат“, рече Медведев. Тој додаде дека „бандеристите мора да бидат елиминирани каде и да се, без разлика дали се во Украина или во Европа“.
Претходно, прорускиот гувернер на регионот Херсон, Владимир Салдо, рече дека повеќе од 24 лица се убиени во напад со беспилотни летала врз кафуле и хотел каде што цивилите ја славеле новата Година.
Херсон е еден од четирите региони во Украина што Русија ги прогласи за свои во 2022 година, што Киев и повеќето западни земји го осудија како нелегално заземање на територија.

