Американскиот претседател Барак Обама, кој во вторникот ѝ изрази поддршка на Грција во носењето на товарот на бегалската криза, за текот на својата последна претседателска посета на Европа, предупреди на опасноста од „грубиот“ национализам и потсети што се случува кога Европејците ќе почнат да се делат.

По годината одбележана, како што рече американскиот претседател, со популистички бран од одлуката на Велика Британија да излезе од Европската унија до пораста на антиимгрантската реторика, Барак Обама предупреди на опасност да им се подлегне на нагоните коишто ги делат луѓето.

„Ќе мора да внимаваме на растот на тој груб национализам или на етничкиот идентитет кој се гради околу поимите ‘ние’ и ‘тие’. Знаеме што се случува кога Европејците ќе почнат да се делат (..) Дваесеттиот век беше кланица“, изјави Обама и додаде дека САД се болно свесни за опасноста од поделбите според расата, верата или етничката припадност.

По победата на републиканскиот кандидат Доналд Трамп на 8-ми ноември на американските претседателски избори, Обама во Европа допатува и за да ги примири европските сојузници, загрижени и вознемирени поради тоа што тие беа против Трамп и поради неговите изјави со коишто ги повикуваше европските партнери да вложуваат повеќе во трансатлантските врски. Европејците, особено оние во источните земји и поблиску до сферата на влијание на Русија по затегнувањето на односите на САД и ЕУ со Москва поради украинската и сириската криза, се загрижени и поради тоа што Трамп сериозно ја доведува во прашање и огромната помош на САД во НАТО, кого го доживуваат како гарант на нивната безбедност.

Обама во тој контекст во Атина истакна дека трансатлантската врска е „камен темелник на двостраната сигурност и просперитет“, без оглед на тоа кој седи во Овалната канцеларија на Белата куќа. „И во демократските и во републиканските администрации постои согласност дека НАТО сојузот е апсолутно клучен“, рече Обама.

Меѓутоа, обезбедувањето во Атина во текот на посетата на Барак Обама е на високо ново, а во областите на грчката престолнина во кои се движи забранети се протести. Очигледно, многу Грци не можат на САД да им простат што ја поддржаа диктатурата на хунтата од 1960-те години. Така, на повик на левицата и анархистите, во вторникот илјадници луѓе се собраа во квартот Егзархија под мотото „Обама не е добредојден“ и „Не за војната, не за империјализмот“.

Во средата Обама, инаку прв американски претседател кој ја посетил Грција по Бил Клинтон во 1999 година, ќе го посети Акропол каде што ќе одржи говор за предизвиците на глобализациата.

Претходно во вторникот Обама ја пофали Атина поради прифаќањето на стотиците илјади имигранти и бегалци. Повеќе од милиони имигранти и бегалци минатата 2015 година пристигнаа на грчките острви во Егејското Море од турскиот брег на патот кон богатите земји од западна и северна Европа.

„Сакам јавно да му се заблагодарам на грчкиот народ на нивниот одговор на мигрантската криза“, рече Обама на заедничката прес-конференција со грчкиот премиер Алексис Цирпас, и додаде дека Грците „заслужуваат благодарност од целиот свет“, бидејќи без разлика на финансиските тешкотии настанати од должничката криза, Грција на тие луѓе им пружила голема помош.

На презадолжената Грција, инаку, Обама и искажа поддршка со ветувањето дека во европските престолнини ќе пренесе дека само политиката на штедење не е единствениот лек за финансиската криза.

„Во својата порака до остатокот од Европа ќе продолжам да нагласувам дека политиката на штедење не може самата да доведе до благосостојба. Грција последните неколку години мина низ многу предизвикувачки и драматични времиња. Мило ние е да видиме дека се случува напредок. Иако знаеме дека пред вас се многу значајни предизвици, ќе бидеме раме до раме со грчкиот народ во текот на тој процес“, порача Обама.

Грција кон средината на 2015-та го потпиша третиот финансиски пакет во износ од нови 86 милијарди евра, но за излегувањето од најголемата финансиска криза потребно е неколку генерации да минат низ долготрајниот процес на реструктуирање на долгот. Меѓународниот монетарен фонд (ММФ), кој учествуваше во спасувањето на Грција од банкрот и истапување од еврозоната во 2010 и 2012 година, го одби третиот пакет помош по првите два од над 200 милијарди евра, доколку Атина не го намали јавниот долг.

По Грција, Обама патува во Германија каде што ќе разговара со канцеларката Ангела Меркел, еден од неговите најблиски странски партнери. Потоа, исто така во Берлин, ќе се сретне со францускиот претседател Франсоа Оланд, со британската премиерка Тереза Меј и со италијанскиот премиер Матео Ренци. По Европа американскиот претседател на заминување ќе отпатува во Пери каде што ќе учествува на азиско-пацифичкиот самит./крај/мф/сн