(фото: Елмир Јукиќ зборува по проекцијата на „Жаба“  на фестивалот „Браќа Манаки“)

Човекот познат по потпишување на серијалот со огромна гледаност на балканските простори „Луд, збунет, нормален“, каде што духовито и луцидно ги прикажува автентичните слабости на босанската реалност, во филмот „Жаба“ прави поинакво соголување на посттрауматско Сараево. Овој камерен филм Елмир Јукиќ успешно го пресликува од истоимената театарска претстава. Главен сојузник на неговата режисерска реализација е главниот актер Емир Хаџихавизбеговиќ, кој за оваа улога заслужува Оскар, дури без никаков вординг. Што се однесува до камерата, за нејзината сложена задача и фантастичен краен резултат, македонскиот директор на фотографија Дејан Димевски на штотуку завршениот фестивал „Браќа Манаки“ беше награден  со Бронзената камера 300.

Станува збор за уште една регионална копродукција меѓу Босна и Херцеговина, Македонија, Србија, Хрватска и Словенија. Продуцентот Адемир Кеновиќ влегол во проектот бидејќи смета дека поствоените трауми се тема што и натаму нè засега сите. Од македонска страна продуцент е Скопје филм студио, односно Томи Салковски, кој, иако презаситен од воените теми, овој пат влегол во проектот бидејќи овој филм на сосема поинаков начин досега ја допира оваа тема и оди и подалеку од неа.

Јукиќ со голема студиозност ја работел и „Луд, збунет, нормален“ иако, како што вели, во серијата многу сериозните теми се пренесуваат со хумор, додека во „Жаба“ лудилото, збунетоста и нормалноста испливуваат во лична трагедија на главниот лик. Сака да работи со посветени актери како што е Мустафа Надаревиќ, а за брилијантната улога на Емир Хаџихавизбеговиќ, вели нема што да се коментира кога истата овој актер ја играл во театар 12 години.

„Жаба“ иако повторно се фаќа за темата со поствоените трауми, веќе многу експлоатирана во регионалната кинематографија, на сосема нов начин излегува од оваа рамка. Колку долго се адаптираше постоечката театарска претстава и на што најмногу внимававте?

„Навистина ќе беше голема штета таа фантастична актерска игра на Емир да не излезе на филм. Не сакав да интервенирам многу, а камерното решение, односно снимањето на само една локација го избрав затоа што станува збор за човечка, лична драма и акцентот е на глумата и, се разбира, ситните детали во просторот. Во претставата има отворен крај, публиката може самата да претпостави во кој правец ќе се движи и како ќе заврши главниот јунак. Но, во филмот емоциите се во преден план, а пораката мора да донесе оптимизам. Уште на самиот старт бевме согласни со Кеновиќ дека овој филм мора да наметне една универзална порака и сепак да даде некаков оптимизам.“

Независно дали со хумор или со голема сериозност, дали пренесувањето на овие пораки за изместените вредности, личните драми предизвикани од општествените околности, за гледачот се своевидна колективна терапија?

„Се радувам ако е така. Како уметник имам одговорност да го правам тоа. Секој од филмовите сработени на слична тема функционално заврши голема работа во надминување на нашите трауми. Тоа што го правиме во серијата не е помалку сериозно, но по некое време, постои опасност да се влезе во извесен шаблон и публиката да се презасити. Во „Жаба“ дадов сè од себе, колку и да боли, пораката да има катарзично влијание, да биде ‘испукана’ во еден здив.“

Сараево беше ризница на уметнички таленти. Дали и денеска меѓу своите студенти препознавате голем креативен потенцијал и како овие нови генерации гледаат на тоа што се случуваше пред нивното раѓање?

„Па, тие растат во сосема ново време и на нештата гледаат како на која било историја. Тие се навикнати на оваа нова демократска политичка клима и ја поимаат на сосема друг начин од мојата генерација. Разбирливо е да градат нов дух на градот кој се разликува од тоа што Сараево беше некогаш. Се обидувам да им пренесам знаење и занает, а не секој од нив носи голем талент, но секако ги има.“

Колку е лесно или тешко да се формираат солидни буџети за реализација на филмови кои не се комерцијални и дали копродукциите се единствената можност?

„Се разбира дека секој режисер сака најмногу да работи сценарија по желба и да прави филмови за кои нема да размислува колкава ќе биде неговата гледаност. Но, за жал, тоа не е секогаш можно. И мојата условно комерцијална работа на серии и слични тв проекти не ми секогаш вистинска сатисфакција иако сметам дека тие се многу важна продукција. Копродукциите се одлична шанса да правиме успешни филмови и се радувам што во ‘Жаба’ влезе и Македонија. Завршивме навистина добра работа.“

Ана Василевска