Уставниот суд воведе времена мерка за „барокните градби“, па од непознати причини се повлече и попишмани. Уставните судии пред повеќе од еден месец одлучија со надгласување да ги спасат од барок Градскиот трговски центар (ГТЦ), Македонската опера и балет (МОБ)  и Националната универзитетска библиотека „Св.  Климент Охридски“ (НУБ). Владата лани во јули овие објекти ги прогласи за објекти од посебен интерес и ѝја зеде ингеренцијата на Општина Центар за нив.

На седницата одржана на 5 април мнозинството судии одлучи да поведе постапка за испитување на уставноста на членот 50 од Законот за просторно и урбанистичко планирање, според кој овие објекти се прогласуваат за објекти од посебен интерес заради изработка на планско урбанистичка документација за нив. Но, во исто време донесе и времена мерка, со цел да ги стопира сите натамошни дејствија, до донесување на конечната одлука. Според овој член, Владата може без никакви критериуми и по своја желба да донесе одлука да прогласи објект што е од посебен интерес и да го менува.

Решението за поведување на постапка потпишано од претседателот Никола Ивановски пред два дена е прикачено на веб страницата на судот, но она што е многу чудно и скандалозно е што од конечниот текст „изчезна“ времената мерка. Но, затоа во продолжение на решението заведено под број 136/2016 година е проследено и издвоеното мислење на судијката Наташа Габер-Дамјановска,која реагира токму на овој факт, нарекувајќи го„сериозен пропуст“.

Портпaролката на Уставниот суд, Оливера Филиповска, не сакаше да го коментира „исчезнувањето“ на времената мерка и  преупати одговор да побараме од  генералниот секретар.

„Не е мое да коментирам, јас информирам само за тековните предмети кои биле на дневен ред на седницата. Одговор побарајте си преку е-пошта од генералниот секретар“, додаде Филиповска. Го послушавме нејзиниот свет и испративме прашање преку службената е-пошта на Судот ([email protected]) упатено до претседателот на Судот, Ивановски, како и до генералниот секретар. Но, на нашето прашање, не добивме повратен одговор.

„Тврдам дека со означената усвоена верзија на Решението У.бр.136/2016 на 12 април 2017 година, Уставниот суд направи сериозен пропуст по однос на постапката предвидена во Деловникот на Уставниот суд“.

Како што појаснува судијката Габер-Дајмнаовска, која во овој предмет беше судија известител „И покрај изгласувањето со мнозинство гласови за поведување  постапка за член 50 од Законот за просторно и урбанистичко планирање и за запирање на извршување на поединечни акти или дејствија преземени врз основа на оваа законска одредба (односно изгласување а времена мерка по однос на тој член), преку текстот на Решението кое се усвои на следната седница на Уставниот суд на 12 април, спротивно на Деловникот, Судот ја отстранил веќе изгласаната времена мерка.

Таа нагласува дека фактичката состојба за гласањето од споменатиот ден веродостојно е  контстатирана и во Записникот од IX седница на Уставниот суд.

„Преку вака усвоениот текст на Решението на 12 април 2017, всушност се остварува ново прегласување по однос на веќе изгласаната времена мерка, што е спротивно на Деловникот на Уставниот суд бидејќи двојно гласање по ист предмет и преку тоа отстранување на дел од веќе донесена одлука е невозможно и правно апсурдно и претставува упад во донесената одлука“, укажува уставната судијка.

Таа потенцира и за важноста на времената мерка, која, како што вели, „нераскинливо е врзана со поведувањето постапка за оценување на уставноста на оспорениот член 50 бидејќи законодавецот не пропишал критериуми и рамки врз основа на кои би можело да се определи што се подразбира под градби од посебен интерес и во што се состои тој“.

Поранешниот претседател на Уставниот суд, Трендафил Ивановски, не е изненаден од своите колеги.

„Со овој состав на судии сè е можно. Вакво нешто не се случило во историјата на Уставниот суд и претставува преседан“, вели Ивановски. Тој додава дека по правило, уште кога ќе се донесе одлука за поведување постапка со времена меркане се чека објавувањето на решението туку уште наредниот ден се известува доносителот на актот за времената мерка. Времената мерка изразува уште поголем сомнеж во уставноста и  законитоста на оспорениот акт и најчесто води кон голема извесност за поништување. Целта со нејзиното воведување е да се стопираат негативните последици што можат да се случат во меѓупериодот до донесувањето на конечната одлука“, појаснува Ивановски.

Гордана Дувњак