Ромскиот ресурсен центар и Центарот за семејно и детско згрижување „Атина“ ја организираа денешната тркалезна маса во рамки на проектот „Градење а посилно граѓанско општество за поттикнување на напорите за унапредување на образовната инклузија на Ромите“, финансиран од Европската Унија.

На тркалезната маса „Наоди од целисходни истражувања за состојбите на ромската популација“ учесниците имаа можност да ги слушнат сублиминираните податоци кои влијаат на вклученоста на децата Роми во формалното образование, од спроведените истражувања. Главните заклучоци се резултат на тримесечната работа на истражувачите со поддршка од страна на РРЦ и КМОП, и даваат исклучителни податоци во однос на капацитетите на граѓанските организации, генералните проблеми со кои се соочува ромската популација, како и легислативните рамки за образовна вклученост на децата Роми. 

Наодите од анализата и проценката на капацитетите на граѓанските организации кои работат во областа на образовна инклузија на Ромите укажува на потребата од: професионално усовршување на сите ангажирани лица во граѓанските организации, зголемување на менторската поддршка во организациите при спроведување на одреден проект и изведување на сите негови делови и фази, поддршка на некои граѓански организации во процесот на подготвување на стратегиски документи и зајакнување на капацитетите за нивна имплементација, како и зајакнување на соработката на граѓанските организации со институциите на локално и национално ниво и вмрежување на работата на повеќе граѓански организации со цел изведување поголеми проекти во подолг временски период. 

Клучни наоди од Романи мапа велат дека, согласно сознанијата добиени од стручните служби од основните училишта и Секторите за образование при општините, меѓу најдоминатни фактори кои негативно влијаат на образовната инклузија на учениците Роми се вбројуваат: ниското образовно ниво на родителите, нискиот социо-економски статус на семејствата, недоволното познавање на македонскиот јазик, непосетувањето на предучилишно образование, нередовноста во училиштето и др.

Испитаниците укажуваат на потребата од зајакнување на капацитетите за вклучување на учениците од поголема возраст во основното образование преку воннаставни активности и изготвување на посебни скратени програми, како и потреба за интервенција на наставниците за работа со „ранливата група на ученици“. Како најефективни наставни форми и методи за поддршка се бројуваат скратени програми за ученици кои не се вклучени во образовниот процес и се во поодмината возраст, како и соработката со родителите. 

Главни заклучоци од анализата на легислативната рамка се: постојното национално законодавство за заштита на правото на ромските деца на формалното образование е сеопфатно и широко усогласено со стандардите на ЕУ. Иако, генералните слабости главно се поврзани со имплементацијата, а не се однесуваат на самата законска регулатива, во рамките на оваа анализа се предлагаат низа мерки кои на долг рок би придонеле за унапредување на образовната инклузија на децата Роми, помеѓу кои се вбројуваат: отстранување на правните бариери за дополнителен упис во матичната книга на родени, унапредување на законските механизми за поддршка на децата со ниски постигнувања во училиште, регулирање на задоцнет упис во прво одделение, воведување на дополнителни мерки за реинтеграција на учениците кои биле провремено отсутни од училиште поради престој во странство или сезонска работа и др.

Комбинацијата од локалното искуство на Ромски Ресурсен Центар и интернационалното искуство на КМОП, Атина, до сега се покажа како одлична и води до резултати. Одличната етаблираност и резултатите од терен во работата со Роми на РРЦ во Македонија, и долгогодишната работа на КМОП „Атина“, која имплементира активности од 1973, укажува на силно партнерство од кое се очекува да се преточи во уште повеќе иницијативи за подобрување на статусот на Ромите во Македонија, но и на други маргинализирани групи граѓани.