Разговараше Габриела Димковиќ-Мишевска

М: Господине Џафери, пред два денавашиот лидер рече дека нема да ги повлече министрите од Техничката влада.Како да го толкува јавноста овој ваш потег, односно дали со ова ДУИ остава сомнеж за можно обновување преговори со ВМРО-ДПМНЕ?

Т.Џ.: По предвремените избори, Владата е во оставка, нема логика некој што е во оставка да си дава оставка.Таа влада не е повеќе техничка туку формална, колку да се каже дека има влада.Оваа  позиција на ДУИ се користи во контекст на пропагандата, божем ДУИ со седењето во Влада си дава пас за поддршка на ВМРО-ДПМНЕ.Тоа не држи и не е точно.

М: Можеме ли да заклучиме дека ДУИ не планира да чекори назад, кон вашиот поранешен коалициски партнер?

Т.Џ: Кога работите ќе тргнат напред, не се враќаат назад.Кој и да помисли на вакво нешто е во пропагадна машинерија, а тоа не ни е од полза.Така, и во политиката никогаш не се чекори назад.Ние веќе сме навлезени во овој процес, веќе има докажано мнозинство, а друго прашање е што некои се забарикадираа и сметаат дека се во право иако не е така.

М: Каков е планот на ДУИ за излез од собраниската, пошироко политичката криза?

Т.Џ.: Планот не само на ДУИ туку и на мнозинството е преку институционална рамка и на демократски начин да се испочитува волјата на граѓаните по изборите.Овие избори беа прифатени од сите партии.Постизборното коалицирање ги даде резултатите што ги даде и во парламентарна демократијане може поинаку да биде.Изговорот дека некој има освоено повеќе мандати од другата страна не е алиби за блокирањето на Парламентот.ВМРО-ДПМНЕ сега нема мнозинство, не постигна договор со ДУИ, не гледам што е тука нејасно.

М: Деновиве слушаме дека имало опција за некакво сценарио за паралелен избор на претседател на Собранието, со тоа што најстариот член во Парламентот ќе раководи со седницата и ќе се деблокира собранискиот ќорсокак. Дали овој начин е легитимен и прифатлив како опција?

Т.Џ.: Работата во Собранието е легитимна сè додека се работи согласно законите. Но, во контекст на климата што се создаде, мислам дека политичките партии, сепак, треба да резонираатзатоа што пропагандната машинерија е многу длабоко навлезена и направи искривена слика за нештата што се случуваат.Некој пропагира дека некоеси мнозинство, а тоа е легитимно мнозинство, сака насилно да избере претседател. Според мене, тоа е долевање масло на огинот.Ние не го посакуваме тоа, ќе останеме трпеливи и ќе размислиме добро за преземање идни чекори.

Никогаш до сега не се случило да се опструира конститутивна седницана ваков начин, ова е преседан во процедурата.На овој начин создаваме пракса на која може да се повикуваат идните состави и да ја попречуваат работата на седницата.Во овој контекст,да додадам дека моето блокирање пред 3 годинине може да биде на исто рамниште со ова.Тогаш беше попречена работата на една комисија, а Собранието си носеше други закони.Сега Парламентоте целосно парализиран, а едноподруго на тоа и институциите кои зависат од одредени одлуки што треба да се донесат.Згора на сè, сегашново блокирање е надвор од деловникот и уставот. Очекував дека Трајко Вељановски нема да не ја злоупотреби улогата на претседавач.Тој уште е во старата улога на претседател, но под притисок на партијата од која доаѓа. Сметам дека и тој е свесен дека не треба да го прави тоа што сега го прави.

М: Очекувате ли во скоро време да седнете на столчето на Трајко Вељановски?

Т.Џ.: На оваа работа не гледам како на лични очекувања, индивидуална желба или потреба. Потребата да се избере собраниски спикер е во полза на граѓаните и институциите. Во моментов институциите се поставени наопаку, наглавечки. Тука најповикан е претседателот Иванов, кој константно го крши Уставот.Тој не може да бира меѓу желба и обврска.Тој има обврска да постапи согласно Законот кога е составено мнозинство со 67 пратеници. Да не очекува можеби да се собереме сите 67 пратеници, да одиме во резиденцијата на Водно и да му докажеме физички дека ние сме тоа мнозинство? Но, треба да ни биде јасно дека за вакви прекршувања на Законот, кога и да се покрене постапка, ќе следи утврдување одговорност бидејќи во Кривичниот законик стои дека злоупотреба на службена должностсе санкционира.

М: Како гледате на фактот што Вашите поранешни колациски партнери го опструираат изборот на претседател, а не им пречеше кога Вие бевте министер за одбрана заедно со нив?

Т.Џ.: Ова е навистина нелогично.Претпоставувам дека не можат да прифатат дека не се мнозинство. Тие бараа 63 мандати, не ги добија, не успеаја да направат мнозинство со ДУИ и сега не можат да се повикуваат  на граѓаните. Сметам дека тие немаат аргумент да бидат против мојата кандидатура. Разбирам ако политички не гласаат за мене, иако тоа е претпоставка, не знам како ќе се однесуваат. Но, немаат аргумент да бидат против мојата кандидатура затоа што во истиов состав ме избраа за министер за одбрана. Претпоставувам дека реакциите не се против мене туку затоа што не се подготвени да ја прифатат улогата што им ја доделија граѓаните, да бидат опозиција. Но, за тоа не одлучил ДУИ туку граѓаните.

М: Еве едно хипотетичко прашање.Имаше и сè уште има големи турбуленции околу заедничката платформа, сметате ли дека со откажување од неа ќе се тргне на патот кон излез од кризата?

Т.Џ.: Ова не треба никој ниту хипотетички да го помислува.Јас не бев хипотетички пратеник.Јас бев кандидат за пратеник, втор на листа во 6. изборна единица, и настапив со јасна програма напишана на три јазици, да може сите да ја разберат. Сметам дека никој нема право да бара од мене или од другите албански партии да се откажеме од нешто што ни било програма на избори. Во тој случај, ДУИ и другите партии треба да се откажат од албанскиот идентитет. Кого ние тогаш ќе претставуваме? Кампањата што ја води ВМРО-ДПМНЕ води во постапки што ги плашат луѓето. Што значи  инсистирањето на два блока,каде нè води?

М: Можете ли накратко да ни објасните дали употребата на Законот за јазици е толку спорна како што се претставува?

Т.Џ.: Вчера имавме можност да видиме плакати во Гевгелија излепени на грчки јазик.Сите фирми во пограничните зони се напишани двојазично.Не гледам ништо спорно тука и зошто сега се крева толкава бучава околу албанскиот јазик? Употребата на мајчин јазик е природно право, насушна потреба на оној што го зборува и гарантирам дека со ништо не го загрозува идентитетот на другиот. Уставот вели дека суверенитетот им припаѓа на граѓаните,а ние сме граѓани на оваа држава, не на Тунгузија. Не може суверенитетот да биде ексклузивен, да им припаѓа само на едните, но не и на другите. Плашењето на луѓето дека по ова ќе настане потоп на светот се користи само во интерес на дневно-политички цели.

М: Смета ли ДУИ дека решение за кризата се нови парламентарни избори?

Т.Џ.: Нови избори не се патот за излез од кризата.Напротив, тие ќе создадат допонителни проблеми.Впрочем, со овие избори ние треба да излеземе од кризата. Изборите ги признаа сите партии и оценети се како мирни, фер, без никаков проблем. Нови избори, евентуално, можат само да ги сменат улогите на носителите на кризата, која ќе биде уште подлабока. Според мене, што побрзо се освестат оние кои се дел од оваа кампања, дотолку подобро затоа што веќе пробивмемногу рокови, меѓу нив и одржувањето на локалните избори.