Методија Смиленски, Драган Даравелски и Станислава Полетан-Чочоровска се тројцата Македонци што во последниве две години ја користат можноста преку добивање српско државјанство да избегнат екстрадиција во Македонија, а со тоа да ја избегнат и одговорноста за криминалот што го направиле во земјава.

СМИЛЕНСКИ, ДАРАВЕЛСКИ И ЧОЧОРОВСКА СО ИСТАТА СУДБИНА

Методија Смиленски, Драган Даравелски и Станислава Полетан-Чочоровска се тројцата Македонци што во последниве две години ја користат можноста преку добивање српско државјанство да избегнат екстрадиција во Македонија, а со тоа да ја избегнат и одговорноста за криминалот што го направиле во земјава.

Дали проблемот се крие во Србија или во Македонија и кој има интерес од тоа оние што направиле кривични дела во земјава лесно да се скријат во Србија? Експертите тврдат дека секоја држава дава државјанство ако има интерес од тоа, без разлика дали станува збор за финансиски, економски или социјален интерес.

– Секоја држава има интерес кога дава државјанство. Но за конкретните случаи, сметам дека проблемот не е во Србија, туку во Македонија. Не е толку лесно да се добие српско државјанство, колку што е лесно, на пример, да се добие бугарско. Проблемот е што Македонија не ги сака криминалците тука, за тие да не пропеат кои им се ортаците. Во спротивно, Даравелски и Смиленски одамна ќе беа во земјава. Но, се си има своја цена, па така и државјанството – вели Трајан Бендевски, професор по меѓународно приватно право.

Се претпоставува дека по директива и сугестии на исти политички и правосудни експерти во државава, Даравелски и Смиленски го искористија и истиот метод за да избегнат екстрадиција во Македонија. На првиот му успеа, на вториот не. Српското министерство за внатрешни работи го одби барањето на Смиленски за добивање српско државјанство. Ваквата одлука следуваше по бурните реакции на голем број експерти, кои едногласно тврдеа дека Србија ќе стане депонија на криминалците од Македонија.

– Српски државјанин не може да стане лице што е под истрага или против кое се водат судски процеси. Тоа го диктираат сите европски политички трендови. Државата ќе се најде во голема опасност ако му даде државјанство на такво лице – дециден е Момчило Грубаќ, поранешен претседател на Врховниот суд на Србија.

Според српскиот закон за државјанство, последен пат променет во 2001 година, постои можност за добивање српско државјанство доколку лицето е бегалец, доколку во државата престојувало доволно долго или пак доколку е во брак со српски државјанин. Поранешниот директор на Царинската управа Даравелски, кој се сомничи за злоупотреби од повеќе од два милиони евра, не исполнуваше ниту еден од овие услови, а сепак врз основа на српското државјанство ја избегна екстрадицијата во Македонија.

– Ние самите го пуштивме Даравелски. Парите отвораат многу врати, а јасно е дека тој ги потплати властите за да го избегне депортирањето во државава. Не смее истото да ни се случи и со Смиленски. Тој не доби српски пасош, но нејасно е зошто се уште не е екстрадиран во Македонија – прашува Бендевски.

Од српскиот Окружен суд објаснуваат дека решението за екстрадиција на Смиленски се уште не е доставено до Министерството за правда затоа што се чека да помине рокот за жалба, откако нему му беше продолжен притворот за еден месец. По истекот на рокот пред српскиот министер за правда Зоран Стојковиќ ќе се најдат две барања за екстрадиции, на Смиленски и на Чочоровска.  

Во 1997 година Смиленски се откажал од македонското државјанство, а го задржал австриското. Даравелски, пак, успеа со двојното државјанство (српско и македонско) да ги избегне судењата во Македонија. Експертите сметаат дека голема е веројатноста Полетан-Чочоровска да добие српско државјанство, затоа што за разлика од Смиленски и Даравелски, таа ги исполнува двата законски услови: постојан престој во државата и брак со српски државјанин. Српското министерство за внатрешни работи има право без никакво образложение да одобри или да одбие издавање српско државјанство. Доколку и биде одобрено државјанството, таа, исто како Даравелски, ќе ја избегне екстрадицијата во земјава.