Регион
Турција: Воениот удар не успеа, над 1.500 уапсени, најмалку 90 мртви
Турските власти уапсија 1.563 припадници на воените сили кои учествувале во обидел за воен удар во текот на ноќта кон саботата, изјави премиерот Бинали Јилдирим.
Во обидот за воен удар се убиени најмалку 90 луѓе, а петмина генерали и 29 полковници се итно отпуштени во службата. Еден од пучистите со чин генерал е убиен. Портпаролот на Генералштабот на турските вооружени сили соопшти дека над 40 полицајци се убиени во немирите, но не познато дали оваа бројка е содржана во претходната соопштена за жртвите.
„Група луѓе во војската надвор од командниот синџир се обиде да ја урне демократски избраната влада“, објави во саботата претпладнето кабинетот на турскиот претседател Реџеп Тајип Ердоан.
Воздушни удари, воени блокади и судири меѓу толпата и вооружените сили се забележани ширум Турција.
Редот е воспоставен работ утрото, рече премиерот Јулдирим. За саботата попладнето тој свика седница на парламентот. Телевизиските снимки покажуваат дека зградата на турскиот парламент е многу оштетена од неколкуте експлозии кои одекнаа во неа изминатиот период,
Претседателот Ердоган кој во текот на ноќта од тогаш непозната локација преку мобилен телефон користејќи ја мобилната апликација FaceTime за видео врска се јави во телевизијата CNNTurk, беше на одмор во летувалиштето Мармарис и таму беше засолнат на почетокот на безбедна локација, во 4 часот утрото се врати во Истанбул и во телевизиското обраќање порача дека заговорниците „ќе платат висока цена за предавството“.
Во текот на ноќта неколку странски медиуми објавија дека Ердоан имал намера да ја напушти земјата и да замине за Германија или за Велика Британија. Оваа информација не ја потврди ниеден официјален извор.
Претседателот првично сакал да замине за Анкара, но неговиот авион не можел да слета во турската престолнина.
„Со Турција нема да владее војската“, изјави Ердоан пред илјадниците приврзаници кои го пречекаа во истанбулскиот меѓународен аеродром „Мустафа Кемал Ататурк“. Во говорот пред толпата тој обидот за преврат го нарече „предавство“ и најави дека операцијата за задушување на пучот ќе биде завршена до крај и оти земјата „нема да биде во рацете на окупаторите“.
Телевизиските снимки од саботата утрото покажуваат како војници се предаваат од тенковите со кои ги блокираа мостовите кои од анадолскиот водат кон европскиот брег на Истанбул.
Претходната ноќ војската пукаше врз цивилите излезени на мостовите на Босфор да ѝ искажат поддршка на владата, а такви сцени имаше и на централниот истанбулски плоштад Таксим, по што врз војниците пучисти таму дејствуваше борбен авион на силите лојални на владата.
Сé уште не е јасно кој стои зад пучот. Ердоан веднаш го обвини својот некогашен главен сојузни исламскиот проповедник Фетулах Ѓулен, кој живее во егзил во Пенсилванија, САД, чии приврзаници во судовите, полицијата и војската изминатите години во Турција беа осуден за заговор во процесите против ткн „паралелна држава“.
Организацијата со седиште во САД, блиска на Ѓулен, ја негираше својата вмешаност во обидот за воен удар против владата и претседателот Ердоган. „Осудуваме каква и да е воена интервенција во домашната политика на Турција“, се наведува во соопштението на групата Alliance fo Shared Values.
Меѓутоа, градоначалникот на Анкара изјави дека во пучот учествувал висок офицер кој бил вклучен во операцијата за ноемвриското соборување на рускиот бомбардер „Су-24“ кон границата со Сирија што предизвика за тензии со Москва, за кого рече дека е приврзаник на движењето на Ѓулен.
Пучот го осуди и голем дел од највисокиот команден кадар на турските вооружени сили, како и сите големи политички партии во земјата, вклучително и опозициските.
Владата на Ердоган е мета на критики поради зголемување на авторитаризам и задушување на опозицијата и медиуми, но судејќи според сé нема широка народна поддршка за воено соборување на цивилните власти. Владејачката Партија на правдата и развојот (AKP) е на власт од 2002 година и оттогаш победува на сите избори.
Државната телевизија TRT и CNNTurk одреден период од неколку часа не емитуваа програма. Имаше информации дека во нивните седишта се влезени пучисти и оти од таму се слушаат истрели. Меѓутоа, од саботата утрото тие емитуваат програма.
Од саботата утрото и аеродромот „Ататурк“ во Истанбул, кој беше неколку часа затворен, повторно е оперативен.
Демократската избрана влада на Турција доби широка меѓународна поддршка од сите светски челници и организации, како САД, Европската унија, НАТО, Русија и ОН, при што се повикува на воздржаност./кра/мф/сн
Извор: Макфакс
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Експерт по несреќата: Стари трамваи биле увезени за ситни пари, одржувањето мора да биде под контрола
По вчерашната трагична несреќа во која трамвај излета од шините во центарот на Сараево, што резултираше со губење на еден млад живот и сериозни повреди на граѓаните, јавноста со право бара прецизни одговори. Додека надлежните институции ја спроведуваат истрагата, клучно е да се слушне гласот на професијата. Шевал Ковачевиќ, дипломиран сообраќајно инженерство и постојан судски експерт во сообраќајната професија, во телевизиски настап истакна дека сè уште стои на ставот дека шемата на трагедијата е несоодветната брзина. Сепак, истакнува тој, причините зад оваа брзина сè уште се непознати.
„Што го предизвика, дали беше невнимание на возачот, дали ја занемари рутата што ја движеше, дали стануваше збор за технички дефект на возилото, дали контакторот на погонот се заглави и доби приклучок, дали беше нешто друго, но фактот е дека брзината го предизвика она што се случи“, подвлече тој, потсетувајќи дека брзината на движење на оваа раскрсница е 10 км.
Како што нагласи, тоа е „тројно и повеќекратно опасно место“, каде што се среќаваат трамвајот, раскрсницата и интересите на другите возила.
„Многу сложена раскрсница која има безброј точки на конфликт, можеби ако требаше да се пресмета сообраќајот, ќе имаше 35-36 точки на конфликт. Мора да се пристапи кон оваа раскрсница со голема претпазливост“, додаде Ковачевиќ.
Коментирајќи го видеото, Ковачевиќ повторува дека очигледно станува збор за „огромна брзина“.
На прашањето дали една од причините за неприлагодената брзина може да биде фактот што железницата е реконструирана на тоа место, а трамвајот што излетал од шините бил од постар датум на производство, тој одговара:
„Веројатно е дека пругата е обновена на таа локација и дека нема технички дефекти, не знаеме, тоа ќе го утврди истрагата. Но, што се однесува до вториот дел, без разлика каква била пругата, дали е овозможено нормално движење, дали трамвајот е неисправен, дали има гуми или тркала што се потпираат на шините и ја пренесуваат тежината, дали количките на кои се потпира каросеријата се со зголемен клиренс, во празен òд или ако гумите се истрошени, возилото станува нестабилно и колку е поголема брзината, толку е поголема нестабилноста“.
Тој, исто така, апелираше до обвинителот или раководителот на случајот да ги користат сите достапни видео надзори од околните згради и објекти од железничките станици до влегувањето во процесот на удар, „да се види кој одел директно зад ова возило, никој да не го вознемирува возачот, едноставно да се расчисти“.
Како едно од решенијата за оваа комплексна раскрсница, тој смета дека е потребно да се инсталира видео камера со контрола на брзината и за трамваите и за сите други возила што минуваат низ тој дел од патот.
Осврнувајќи се на староста и рокот на траење на трамвајот, Ковачевиќ смета дека овој исход веројатно немаше да се случи доколку беше еден од новите трамваи, со оглед на техничката исправност, висококвалитетните гуми и амортизерите, кои овозможуваат безбедно движење по шините.
Факт е, продолжува тој, дека станува збор за трамвај стар 55-60 години, и ја истакнува потребата од квалитетен дневен, неделен и квартален преглед на возилото, со прецизни информации во картичката – кој го направил тоа и што направил.
„Пред војната работев во GRAS околу 3 и пол години, имавме таканаречена регенерација на делови, сите оние делови што беа во исправна состојба, се чистеа од маснотии, прашина, загадување, се ставаа во решетка за кога ќе бидат потребни за да не мора да се купуваат нови и да бидат во резерва. За жал, по војната, се увезуваа стари трамваи за ситни пари, а беа увезувани и делови што не беа потребни. Денес, во хангари има делови што никогаш не се користеле“.
„Оваа старост на трамвајот без понатамошно оправдување не требаше да се пушта во сообраќај. Има некои што се подобри, но бараат редовно одржување проследено со документација. Такво нешто не постои, само писмено. Дневна инспекција, кој ја извршил работата, седумдневни, тримесечни инспекции, што е направено и кој го извршил тоа. Не гледам дека има некаков ред во оваа ситуација. Последиците се големи. Работа со возачите. Трамвајскиот сообраќај е армија и треба да се почитува на тој начин. „Одговорноста е голема. Нема алтернатива, сè мора да работи беспрекорно“, нагласи тој.
Регион
(Видео) Страшна сообраќајна несреќа во Сараево: 23-годишник загина кога го удри трамвај на станица
Окружното обвинителство на Сараево денес ја продолжи истрагата за околностите околу тешката сообраќајна несреќа што се случи претходниот ден кога трамвај излета од шините во центарот на Сараево, при што загина едно лице, а четири други беа повредени, од кои едно тешко.
Обвинителството најави дека нема да изнесуваат никакви информации додека не заврши истрагата, вклучително и стручен преглед на уништениот трамвај кој беше изваден од шините дури вчера вечерта. Видео од моментот на несреќата што се појави на социјалните мрежи и е снимено од автомобил што минува, јасно го покажува трамвајот како влегува во кривината со голема брзина, иако ограничувањето за трамвај на таа локација е 10 километри на час.
Zašto je hitna stala usred raskrsnice? Kao da čeka nešto. #tramvaj #sarajevo pic.twitter.com/I1D9ulmUmx
— Bosnia Reporter (@BosniaReporter) February 12, 2026
Првичните проценки се дека големата брзина, но и лошата состојба на стариот трамвај, довеле до излетувањето од шините, каде што тој ја пробил заштитната ограда и завршил на прометен пат.
По полициската истрага, беше потврдено дека лицето кое беше згмечено до смрт од трамвајот всушност е 23-годишен млад човек. Во времето на несреќата, тој го чекал на станицата трамвајот што го уби.
Медиумите објавија дека станува збор за Ердоан Моранкиќ од Брчко, кој студирал ликовни уметности во Сараево.
„Никогаш не поминуваше без да се поздрави. Им помагаше на сите и сите го фалеа. Во шок сме и не можеме да веруваме дека ова се случи“, изјави неименуван извор од Академијата за ликовни уметности за порталот „Дневни аваз“.

Повредена девојка сè уште се бори за живот
Општата болница во Сараево потврди дека на 17-годишно девојче кое е тешко повредено по ударот од трамвај, морало да ѝ се ампутира ногата, а нејзиниот живот сè уште е во опасност.
„Продолжуваме со интензивната терапија“, изјави директорот на болницата Исмет Гавранкапетановиќ.
Јавната транспортна компанија ГРАС во Сараево, која управува со трамвајскиот сообраќај, објави дека нема да коментира за случајот додека не заврши истрагата.
Окружниот министер за транспорт Аднан Штета објави дека ќе инсистира да се утврдат сите околности на несреќата и одговорните да бидат казнети.
Регион
„Не сум магионичар“: Кос за идејата сите земји од Западен Балкан да влезат во ЕУ одеднаш
„Живееме во геополитички чувствително време. Може да има мир во Украина и тоа ќе донесе нова реалност во Европа“, изјави европската комесарка за проширување Марта Кос.
Црна Гора би можела да ги заврши техничките преговори до крајот на годината, објави европската комесарка за проширување Марта Кос.
Таа го кажа ова во интервју за телевизијата Н1.
На прашањето што конкретно може да направи Европската Унија (ЕУ) за да му помогне на регионот, како и на изјавата на новинарката на Н1 дека парите и предупредувањата не се доволни, дека може да се види дека ЕУ ја губи информациската војна во регионот, особено во Србија, а делумно и во Босна, и дека дипломатскиот јазик не помага, Кос рече дека не прифаќа „критики дека не сме успешни во проширувањето“.
„Две од четирите водечки земји се од Западен Балкан. Црна Гора би можела да ги заврши техничките преговори до крајот на годината, а Албанија е следна. Ова е успех. Живееме во геополитички чувствително време. Може да има мир во Украина, а тоа ќе донесе нова реалност во Европа. Ако го забрзаме процесот, ќе ги разгледаме сите кандидати, но мора да има јасна посветеност. Не е доволно само да се хармонизира законодавството, треба да ја почувствувам и видам политичката волја. Процесот на пристапување не е само технички, туку зависи и од земјите-членки“, рече Кос.
На прашањето што мисли за идејата сите земји-кандидатки да влезат во ЕУ одеднаш, Кос рече: „Да можев, би сакала сите земји, особено од Западен Балкан, да влезат заедно“.
„Но, јас не сум магионичар. Ако има промени, внимателно ќе ја разгледаме секоја земја. Проширувањето мора да ја направи ЕУ посилна, а не послаба. Ова е цел што мора да ја постигнеме заедно“, рече Кос.

