Регион
Турција: Воениот удар не успеа, над 1.500 уапсени, најмалку 90 мртви
Турските власти уапсија 1.563 припадници на воените сили кои учествувале во обидел за воен удар во текот на ноќта кон саботата, изјави премиерот Бинали Јилдирим.
Во обидот за воен удар се убиени најмалку 90 луѓе, а петмина генерали и 29 полковници се итно отпуштени во службата. Еден од пучистите со чин генерал е убиен. Портпаролот на Генералштабот на турските вооружени сили соопшти дека над 40 полицајци се убиени во немирите, но не познато дали оваа бројка е содржана во претходната соопштена за жртвите.
„Група луѓе во војската надвор од командниот синџир се обиде да ја урне демократски избраната влада“, објави во саботата претпладнето кабинетот на турскиот претседател Реџеп Тајип Ердоан.
Воздушни удари, воени блокади и судири меѓу толпата и вооружените сили се забележани ширум Турција.
Редот е воспоставен работ утрото, рече премиерот Јулдирим. За саботата попладнето тој свика седница на парламентот. Телевизиските снимки покажуваат дека зградата на турскиот парламент е многу оштетена од неколкуте експлозии кои одекнаа во неа изминатиот период,
Претседателот Ердоган кој во текот на ноќта од тогаш непозната локација преку мобилен телефон користејќи ја мобилната апликација FaceTime за видео врска се јави во телевизијата CNNTurk, беше на одмор во летувалиштето Мармарис и таму беше засолнат на почетокот на безбедна локација, во 4 часот утрото се врати во Истанбул и во телевизиското обраќање порача дека заговорниците „ќе платат висока цена за предавството“.
Во текот на ноќта неколку странски медиуми објавија дека Ердоан имал намера да ја напушти земјата и да замине за Германија или за Велика Британија. Оваа информација не ја потврди ниеден официјален извор.
Претседателот првично сакал да замине за Анкара, но неговиот авион не можел да слета во турската престолнина.
„Со Турција нема да владее војската“, изјави Ердоан пред илјадниците приврзаници кои го пречекаа во истанбулскиот меѓународен аеродром „Мустафа Кемал Ататурк“. Во говорот пред толпата тој обидот за преврат го нарече „предавство“ и најави дека операцијата за задушување на пучот ќе биде завршена до крај и оти земјата „нема да биде во рацете на окупаторите“.
Телевизиските снимки од саботата утрото покажуваат како војници се предаваат од тенковите со кои ги блокираа мостовите кои од анадолскиот водат кон европскиот брег на Истанбул.
Претходната ноќ војската пукаше врз цивилите излезени на мостовите на Босфор да ѝ искажат поддршка на владата, а такви сцени имаше и на централниот истанбулски плоштад Таксим, по што врз војниците пучисти таму дејствуваше борбен авион на силите лојални на владата.
Сé уште не е јасно кој стои зад пучот. Ердоан веднаш го обвини својот некогашен главен сојузни исламскиот проповедник Фетулах Ѓулен, кој живее во егзил во Пенсилванија, САД, чии приврзаници во судовите, полицијата и војската изминатите години во Турција беа осуден за заговор во процесите против ткн „паралелна држава“.
Организацијата со седиште во САД, блиска на Ѓулен, ја негираше својата вмешаност во обидот за воен удар против владата и претседателот Ердоган. „Осудуваме каква и да е воена интервенција во домашната политика на Турција“, се наведува во соопштението на групата Alliance fo Shared Values.
Меѓутоа, градоначалникот на Анкара изјави дека во пучот учествувал висок офицер кој бил вклучен во операцијата за ноемвриското соборување на рускиот бомбардер „Су-24“ кон границата со Сирија што предизвика за тензии со Москва, за кого рече дека е приврзаник на движењето на Ѓулен.
Пучот го осуди и голем дел од највисокиот команден кадар на турските вооружени сили, како и сите големи политички партии во земјата, вклучително и опозициските.
Владата на Ердоган е мета на критики поради зголемување на авторитаризам и задушување на опозицијата и медиуми, но судејќи според сé нема широка народна поддршка за воено соборување на цивилните власти. Владејачката Партија на правдата и развојот (AKP) е на власт од 2002 година и оттогаш победува на сите избори.
Државната телевизија TRT и CNNTurk одреден период од неколку часа не емитуваа програма. Имаше информации дека во нивните седишта се влезени пучисти и оти од таму се слушаат истрели. Меѓутоа, од саботата утрото тие емитуваат програма.
Од саботата утрото и аеродромот „Ататурк“ во Истанбул, кој беше неколку часа затворен, повторно е оперативен.
Демократската избрана влада на Турција доби широка меѓународна поддршка од сите светски челници и организации, како САД, Европската унија, НАТО, Русија и ОН, при што се повикува на воздржаност./кра/мф/сн
Извор: Макфакс
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Вучиќ по говорот на Трамп: Излагањето на Фон дер Лајен беше позначајно во стратешка смисла
Претседателот на Србија, Александар Вучиќ, денес изјави дека неговиот прв впечаток по говорот на американскиот претседател Доналд Трамп на Светскиот економски форум е дека се движи во насока на понатамошно спротивставување и конфликт на Западот помеѓу Соединетите Американски Држави и Европа.
Во изјава за новинарите, по говорот на Трамп, кој го следеше од првиот ред во салата на Конгресниот центар во Давос, Вучиќ рече дека редот за да се влезе во таа сала и да се слушне американскиот претседател бил долг 500 метри.
Наведувајќи дека му треба време да го анализира тој говор и да го коментира, Вучиќ рече дека Трамп е интелигентен и шармантен, но дека вчерашниот говор на претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, бил многу повеќе стратешки ориентиран.
„И јас зборував вчера – бев изненаден од квалитетот на говорот на Урсула фон дер Лајен. Не зборувам за последиците, не зборувам за тоа кој е посилен, кој не, но бев изненаден од квалитетот и начинот и содржината на говорот на Урсула фон дер Лајен. Што се однесува до содржината, таа вчера создаде нова идеолошка платформа, нова политичка платформа. За мене, ова е сигурно најважниот говор што сум го слушнал“, рече Вучиќ.
Додавајќи дека ги слушнал речиси сите нејзини говори и прочитал 90 проценти од говорите на важни луѓе на сите времиња, Вучиќ нагласи дека вчерашниот говор на Фон дер Лајен бил еден од најдобро составените говори.
„Не би го рекол тоа така за г-дин Трамп. Би рекол дека е многу интелигентен, исклучително шармантен, дека добро разбира дека проблемот со долгот се решава со стапката на раст, ја разбира економијата, но говорот на Фон дер Лајен беше многу постратешки ориентиран од неговиот. Не би зборувал понатаму за говорот на претседателот Трамп“, рече Вучиќ.
Тој потсети дека Фон дер Лајен вчера изјавила дека заблудите се завршени и дека чекале една година да се промени ставот на Америка, дека сега мора да се разбере дека ова е трајна ситуација, и дека мора да се формира независна Европа, односно дека била принудена да го стори тоа, иако цело време се потпирала на Америка.
„Во таа смисла, Трамп ѝ помага на Европа, а не ја перцепира на тој начин. Не сум сигурен дали Европа ќе има сила за тоа или не. И ако некој ме праша, би рекол 50 спрема 50. Можеби дури и повеќе „не“ отколку „да“. Но, идеите што беа изнесени, постулатите што ги поставија оние што учествуваа во пишувањето на тој говор и конечно самата фон дер Лајен, се високи цели, не лесно остварливи, но би рекол нешто што ќе ја претставува историјата на иднината и она што таа ќе го зборува“, рече Вучиќ.
Коментирајќи го говорот на Доналд Трамп, Вучиќ додаде дека знае дека, за жал, голем дел од српските граѓани сосема погрешно и ирационално ќе се радуваат на неговите зборови во врска со Гренланд и некои други теми.
„Не сакам да коментирам за тоа во овој момент. Сакам да останам господар на неискажаните зборови како претседател на земјата“, рече Вучиќ, пренесуваат медиумите во соседството.
Регион
Во Србија стигнуваат летачките такси
Министерот за финансии на Србија,Синиша Мали, и главниот комерцијален директор на Archer Aviation, Нихил Гоел, потпишаа Договор за партнерство во Давос со кој ќе се воведат услуги за електрични летачки такси во Србија. На потпишувањето присуствуваа српскиот претседател Александар Вучиќ и основачот и извршен директор на Archer, Адам Голдштајн, пишува b92.
Во согласност со договорот, Србија го избра Archer како свој префериран партнер за електрични авиони за вертикално полетување и слетување (eVTOL) и има можност да купи почетна флота од авиони Midnight.
Претседателот Вучиќ оцени дека е важно за Србија да соработува со една од најсилните компании во светот во однос на технологијата.
„Воодушевен сум што имавме можност да потпишеме договор со Archer Aviation. Важно е за нас да соработуваме со една од најдобрите и најсилните компании во светот во однос на технологијата, да ја донесеме најсовремената американска технологија во Србија и да бидеме долгорочни партнери“, рече Вучиќ.
„Многу сум среќен што нашите партнери планираат да имаат ваков однос со децении, па дури и со векови. Се надевам дека граѓаните на Србија ќе бидат горди на својата земја. Сè уште имаме многу да направиме и малку повеќе од една година подготовки, но верувам дека граѓаните на Србија ќе бидат повеќе од задоволни од сè што можеме да презентираме преку нашето партнерство за Експо“, додаде тој.
Министерот за финансии Синиша Мали нагласи дека Србија со овој договор прави чекор понатаму кон иднината. „Со ова, Арчер формално стана избран партнер на Србија за воздушни такси и официјален партнер за летачки такси за Експо 2027, кој ќе се одржи од мај до август 2027 година во Белград“, рече Мали.
Тој нагласи дека е горд што Србија е прва во регионот што воведува транспорт од следната генерација, што ќе ги демонстрира придобивките од напредната воздушна мобилност на глобалната публика.
„Ова е одлична вест за Србија, која во 2027 година ќе му го покаже на целиот свет своето неверојатно преродување од банкротирана земја во земја со инвестициски кредитен рејтинг фокусиран на технологии, дигитализација и понатамошен напредок“, рече Мали.
Договорот предвидува купување до 25 авиони.
фото/епа
Регион
Црна Гора ќе затвори уште едно поглавје во преговорите за пристапување кон ЕУ следната недела
Црна Гора би можела да затвори уште едно поглавје во преговорите за пристапување со Европската Унија (ЕУ) следната недела, а тоа е Поглавје 32, финансиски надзор, изјави црногорската министерка за европски прашања, Маида Горчевиќ.
Таа истакна дека поглавјето 32, кое е под надлежност на Министерството за финансии на Црна Гора, било технички подготвено претходната година, но неговото затворање било одложено поради внатрешните процедури на Европската комисија и земјите-членки.
„Од наша страна, беше испратена јасна порака дека ќе ги исполниме сите обврски што се очекуваат на европскиот пат. Од друга страна, Европската комисија очекува посилна борба против организираниот криминал и корупцијата, зајакнување на граничните премини и дополнително зајакнување на судството“, изјави Горчевиќ во изјава за Радио и телевизија на Црна Гора.
Според неа, брзото затворање на Поглавјето 32 би претставувало важен чекор во амбициозниот план на Владата да ги затвори сите преостанати поглавја до крајот на 2026 година, што би го отворило патот кон полноправно членство на Црна Гора во Европската Унија до 2028 година.
Црна Гора ја поднесе својата апликација за членство во ЕУ во декември 2008 година, а преговорите за пристапување започнаа во јуни 2012 година, и досега затвори 12 од 35 поглавја.
Во декември, Црна Гора затвори пет поглавја, од кои клучни се оние за јавни набавки, слободно движење на капитал и рурален развој, што беше оценето како пресвртница пред влегувањето во нова фаза од преговорите и трансформирањето на земјата од кандидат во сериозен кандидат за членство. Во последните две години, темпото на преговорите на Црна Гора за членство во ЕУ се забрза, но 2026 година е клучна година во која земјата се соочува со предизвици, особено во поглавјата 23 и 24, кои се однесуваат на владеењето на правото, независноста на судството и борбата против корупцијата.
Постои поглавје 31, кое ги опфаќа надворешната, безбедносната и одбранбената политика, чие затворање беше блокирано од Хрватска.
Иако Загреб во тоа време изјави дека не ја блокира Црна Гора, веќе постојат „отворени прашања“ што треба да се решат, меѓу кои бродот Јадран, демаркацијата, исчезнатите лица и гонењето на воените злосторства.

