За време на граѓанската војна Башар Асад постојано се обидува да го  зајакне потенцијалот на лојалните режимски сили создавајќи  нови и нови надградби, од кои секоја има различен степен на зависност или независност од Дамаск.

И секоја од нив се потпира на поддршката на еден или друг задграничен или внатрешен спонзор.

Пред војната сириската армија вклучуваше 11 вооружени механизирани дивизии плус две дивизии со „специјални сили”, но притоа очигледно има вишок од оклопна техника и дефицит на лесни мобилни и добро подготвени единици.

Масовното напуштање стави крст на нивната потенцијалот, со исклучок на 4. механизирана дивизија, на 14-а и 15-а дивизја кои се ‘рбет, односно специјални сили, како и на „Републиканската гарда”.

Од дивизија се создадени 4 бригади, а врз основа на нивните штабови се изградени елементи на команди кои се потпираат врз територијален принцип.

Главен проблем е опременоста со персонал. Асад ја прифаќа стратегијата на своите противници, што им овозможува на сите лојални групи, партии и општествени движења да создаваат свои вооружени групи без управување со процесот од Дамаск.

Со создавање паравоени структури се зазедоа и партиски организации на партијата Баас, крупни бизнисмени (поврзани со режимот на Асад), дури и криминални заедници. Така уште во 2012 година бил делумно решен проблемот со комплетирањето на силите.

Овие нерегуларни формации со вкупна бројка од 40 илјади луѓе добиле општо име Чаби. Некои од единиците дејствувале на територијата на создавање, но формирани беа од страна на влијателни магнати чии сили можеле да бидат употребени во цела Сирија.

Генерално Чаби ја спасиле армијата од исцрпеност и дури во некои случаи се покажале поотпорни и поефикасни во урбани борби од ССА (Сириска арапска армија). Некои од овие единици добиле лоша слава поради злосторства против цивилното население.

На пример, во Алепо улогата на Чаби ја играле сунитскиот гангстерски клан „Бари”, кој се прославил со својата суровост. Истиот углед го имаат и христијанскиот криминален клан, кој ги контролира патиштата на шверцот во Ел Кусејра.

Во 2013 година Владата направи обиди да ги интегрира нерегуларните формации, како да биле создадени „Национални одбранбени сили” (НСО). Но, тука важно учествувале ирански воени советници.

Откако ССА дури со помош на НСО не била во можност да го скрши текот на војната, во земјата се појавуваат „шиитските џихадисти” – странски борци од различни шиитски организации од разни земји, кои од тој момент стануваат интегрален дел од вооружените сили на режимот – либанскиот  „Хезболах” и бројни други ирачки групи.

Во Сирија дејствуваат формации, потчинети непосредно на иранската команда „Ал Кудс”. Во камповите во Иран се повикани 18 илјади лица, од кои по 3-5 илјади се менуваат во Сирија во ротацијата. Овие единици имаат свои „подружници” меѓу сириските шиити.

Вкупната бројка на сите формации поврзани со Иран се проценува на 130 илјади лица – од кои 30 илјади се странски шиитски милитанти, а 100 илјади се сириски шиитски групи кои се наоѓаат под контрола на ирански воени советници и финансирани од Иран.

Постепено се формирала јасна „поделба на трудот” меѓу ССА и НСО каде армијата учествувала во поголема мера со тенкови и тешка механизирана опрема, а НСО – со пешадиски делови, понекогаш дури потпомогнати со армиски оклопни средства (БТР, БМП). Есента 2013 година се појавуваат „Силите на тигар”. Нивното формирање ја одразува вкупната слика на падот на редовните делови на ССА, нејзината целосна децентрализација и хаосот што владее кај силите на режимот.

Отпрвин повикани да станат уште една „елитна единица на армијата”, овие сили наоѓаат сериозни спонзори поврзани со разузнавањето на воздухопловните сили и ги извршуваат своите цели. Тие не само што не специјални сили на т.н. 14-та и 15-та дивизии, кои подоцна и слабеат со повлекувањето на повеќето подготвените борци. “Силите на тигар” и нејзините бригади „Силите на гепард” и „Силите на пантер” ги преземале најдобрите офицери од 4-а механизирана и 11-а резервна дивизија.

Конечно, “Силите на тигар” станаа целосно автономна „фракција” на сириските провладини сили, кои имаат свои резерни делови дури со руските Т-90 и други единици, обезбедувајќи им поголема независност.

“Сокол на пустината”, пак, е производ на целосно приватен проект, макар и поврзуван со ССА. Сега речиси не се среќава во воените дејствија.

Така целосно издлабени приватните единици кои дејствуваат во земјата за целите на режимот се „Катаиб ал-Џабалауи” и „Леопард на Хомс”, формиран од Рами Маклуф. Уште при интервенција на Русија во конфликтот, со учество на руски воени советници во провинцијата Латакија започнува формирањето на 4-и волонтерска дивизија, во која служат ветерани.

Тие се алтернативни на службата во ССА, но освен граѓанските плати борците добиваат и дополнителни средства. Формирањето на куќиштето завршува уште во 2015 година. Многу интересно е создавањето и еволуцијата на 5.  волонтерски корпус. Во неговите редови се привлечени амнестирани востаници и дезертери, како и заскитани воени службени лица.

При влегувањето во куќиштето (армијата) тие ги добиваат предвоените плати и воени премии. Обучени се под раководство на руски воени советници.

Во април годинава тие покажуваат исклучителна храброст во борбите за Хама. Соодветно е да се потсети дека новиот тренд во развојот на вооружените сили на режимот е зајакнувањето на Републиканската гарда, која пројавува да има инерција да ги проголта воено најспособните делови на ССА.

Така, во Алепо новосоздадената 30-а дивизија на „Републиканската гарда” ги обедини во своите редови прекалените борбени  единици кои учествуваа во ослободувањето на градот.крај/мф/кс