Контакт

Investigative story

Дали минарето на Али Пашината џамија во Охрид ќе биде дивоградба? (ВИДЕО)

Објавено пред

Со децении затскриена и незабележлива среде охридската чаршија, Али Пашината џамија преку ноќ стана предмет на полемики и  дискусии во јавноста. Причина  е реконструкцијата на овој споменик од 16 век со што се предвидува враќање на минарето од џамијата со висина  од сегашните 6 и пол на 32 метри.

Визуелната проекција по завршената реконструкција на минарето покажува дека тоа ќе се издигне над околните објекти и ќе може да се види од сите страни на охридската чаршија. Токму овој е моментот за кој спори дел од охридската јавност, иако тоа  не го нарушува балансот на чаршијата каде во исто време сѐ уште се слуша звукот од камбанаријата и молитвата од минарето.

Заводот за заштита на спомениците на културата и музеј од Охрид минатата година изработија проект за негова реставрација, која предвидува реконструкција на минарето, кое ќе биде високо 32 метри. Проектот го финансира турската вакуфска заедница. Може ли доградбата на овој историски и религиски споменик, кој повеќе од пет века е еден од симболите на чаршијата, да ја наруши сликата за градот кој е под заштита на УНЕСКО?

Дел од локалното население кое се противи на планот реагира дека новата висина на минарето ќе биде петпати поголема од постојната. Според нив, габаритот на ова обележје треба да остане непроменет, и да не го наруши изгледот на чаршијата, онаква каква што сите ја паметат. Директорката на „Завод и музеј“- Охрид, Тања Бунташеска-Паскали, вели дека проектот е правен согласно претходни испитувања и факти од минатото, одобрени од Министерството за култура.

„Реконструкција на девастирани делови кои се потребни за непречено функционирање на доброто, согласно неговата намена, почитувајќи габарит, изглед, материјална градба и слично, со што нема да се наруши интегритетот на доброто, со претходно почитување на сите правни инструменти за нивна реализација. Реконструкција на делови кои недостасуваат е можна единствено согласно резултатите од истражувачките работи и постојна документација, со цел истакнување културно-историско и уметничко значење. Се дозволува реконструкција на минарето, махвилот, отворениот трем и камената ограда од џамијата, по извршени исражувачки работи, аналогии, реализација која не го нарушува интегритетот на доброто. Значи, само потенкиот дел се реконструира, така што, ќе надвиснува малку над куполата и нема да ремети ништо. Тоа не е градба, туку реконструкција на минаре. Ние не градиме ново минаре бидејќи тоа постои во висина од 6,5 метри. Ние не го градиме од темел, туку само го надоградуваме нагоре. Ние не бевме во можност на самиот почеток да бараме одобрение за доградба, бидејќи околу самото минаре, постоеа тие објкети, кои што го девастираа објектот и ние моравме да пристапиме кон рушење, за да можеме во непосредна близина да ги завршиме неопходните истражувања. Минарето е составен дел од објектот. Ние не сме ги прашувале граѓаните за нашите проекти и немаме направено ништо што делувало лошо во Охрид“, вели директорката на „Завод и Музеј“-Охрид, Тања Паскали Бунташеска.

Што велат законите? Законот за градење предвидува, доколку се прави реконструкција, димензиите на објектот да останат исти, додека Законот за заштита на културното наследство смета дека реконструцијата предвидува обновување на заштитениот објект и нема прецизирано дали постојните димензии треба да се зачуваат или да се менуваат.  Проектот на „Завод и музеј“ Охрид предвидува минаре кое е во висина со кровниот дел на џамијата, за разлика од постојното, кое достигнува 6.5 метри од основата на џамијата.

За испитувања и проектирања на проектот морале да се остранат неколку објекти кои се наоѓале пред џамијата. За нивно отстранување потребно е одобрение од општината. Според информации на Макфакс, „Завод и музеј“ не поднеле никакви документи, а со тоа, сега непостоечките објекти се бесправно отстранети, иако во Деталниот урбанистички план сè уште се лоцирани на местото кaде работи градежната машинерија.

Макфакс успеа да дојде до деталниот урбанистички план, каде се впишани сите објекти на територија на општина Охрид, но не и Али Пашната џамија. На местото каде со векови се наоѓа џамијата се впишани само локалите, а на истото место е обележана и геодетската подлога, која покажува дека некогаш на тоа место постоела џамија. Ова е втора реставрација. Џамијата не поседува маркица за верски објект кој треба да се обележи со „В5“, како што се обележани околните цркви и џамии.

Директорката Тања Паскали-Бунташеска вели дека минарето е составен дел од џамијата, но ако таа не постои во урбанистичкиот план, тогаш подигнувањето на неговата висина ќе биде без правна основа, спротивна на законите. Останува нејасно како била одобрена реконструкцијата од Министерството за култура ако објектот е непостоечки во документите на општината?!

Гоце Жура е историчар на уметност. Има децениско искуство во проценка и работа со културно-историското наследство на Охрид.

„Како професионалец би апелирал, историчар на уметност, но и како обичен граѓанин, целата документација да биде на јавна дебата, да биде достапна за јавноста. Овде во Охрид сме живееле илјадници години од сите вероисповести, а сега, нешто да не кочи. Охриѓани, без разлика на вера и припадност, заслужуваат да знаат што се случува таму, а не да излезат несакани последици. Мене не ми се познати тие висини, со тоа и дали минарето треба да биде високо 32 метри“, вели историчарот на уметност Гоце Жура.

Муфтиството на ИВЗ ја направило првата реставрација на Али Пашината џамија, но тогаш градбата не го задржала стариот изглед на објектот. Кога првото муфтиство ја реставрирало градбата не го конструирале минарето, чија висина сега е спорна. Надлежните од „Заводот и музеј“ Охрид убедуваат дека со доградбата, џамијата ќе го добие стариот изглед од 16 век.

За реставрацијата и реконструкцијата која се прави сега биле поднесени преставки од четворица граѓани за 32-метарското минаре. Доколу овластен градежен инспектор излегол на терен да изврши увид во целата документација, ќе можел да увиди дека објектот нема маркица за градење. Тие не одговараат ниту на прашањата испратени од нашата редакција поврзани со Али Пашината џамија.

Истовремено, граѓаните се подготвуваат за добивање на правната битка. Тие формираат здружение преку кое најавија дека ќе бараат запирање на проектот. Велат дека ги почитуваат нивните сограѓани муслимани и дека немаат ништо против изградбата, но остануваат на ставот кога во прашање е габаритот на минарето. Основачите на здружението ќе бараат и јавна дебата, каде ќе бидат отворени сите прашања и дилеми, со цел работите поврзани со џамијата и минарето да бидат јасни за сите граѓани, а никој да не биде погрешно сфатен.

Додека Заводот и музеј од Охрид на големо се подготвува да го реконструира минарето на џамијата, граѓаните на Охрид  велат дека ќе ја оспорат висината. Надлежните инспекциски служби јавно не се произнесуваат дали процедурата е согласно законските процеси. ДУП-овите засега ја спорат џамијата. Нема рок до кога треба да заврши проектот. Предвидувањата сè дека до крајот на идната година, 32-метарското минаре ќе се издигне до џамијата.

Кристијан Ландов

 

Investigative story

75 000 евра годишно добивал Никола Димитров од Институтот во Хаг – Холандија во шок од потрошените пари на даночните обврзници

Објавено пред

Холандската јавност и политичарите чекаат одговори на прашањата како се потрошени 20 милиони евра државни субвенции во Институтот за глобална правда во Хаг, каде што до лани работеше и сегашниот министер за надворешни работи, Никола Димитров. Институтот се распадна на почетокот на минатиот месец откако биле потрошени субвенциите и утврдиле дека не можат сами да се финансираат. Политичарите се во шок од начинот на кој се потрошени парите на даночните обврзници. Аферата за трошењето во Институтот веќе три недели е главна тема во јавноста.

„Макфакс“ истражуваше колку пари на холандските даночни обврзници завршиле како плата за Никола Димитров, како вработен и близок човек на претседателот на Институтот, Аби Вилијамс, за кого холандските медиуми објавија дека имал невообичаено висока плата од 223 497 евра годишно. Според податоците од администрацијата на Институтот, Димитров, очекувано, земал помала плата од претседателот, но сепак меѓу повисоките. За него биле потрошени околу 200 000 евра од субвенциите за кои сега политичарите бараат отчет.

„Никола почна да работи за Хашкиот институт по 1. 4. 2014. Ја напуштил организацијата на 31. 3. 2017. Кога почна, доби плата од 5 144 евра бруто месечно, приближно 62 000 годишно, вклучувајќи ги и бенефициите како празник. Имаше неколку мали покачувања во неговата плата во годините во кои работеше за Институтот. Во последната година во Институтот добиваше 5 813 евра бруто месечно. Ова е приближно 75 000 евра годишно, повторно вклучувајќи бенефиции. Овие плати покажуваат дека тој имал постојано работно место“, велат од администрацијата на Институтот.

Димитров не одговори на прашањата дали чувствува одговорност по распаѓањето на Институтот, но објасни дека оставил многу зад себе.

„Работејќи како истакнат истражувач (Distinguished Fellow) во Хашкиот институт бев посветен на проекти пред сè во функција на демократизација и владеење на правото на Балканот. За моите резултати говори и понудениот ангажман за продолжување на мојата работа во Институтот за безбедносни студии на ЕУ во Париз, во соработка со Европскиот фонд за Балканот, на проекти во Центарот за меѓународна правна соработка во Хаг, како и проекти со Групата за политики на Балканот во Европа, поддржана од германската Агенција за меѓународна соработка. Овие ангажмани не се реализираа поради моето враќање во Република Македонија“, вели министерот Димитров.

Тој не одговори на прашањето дали од Институтот го контактирале за отчет по затворањето, но нагласи дека добил писмо со благодарност.

„Од холандското МНР, пак, за илустрација, добив писмо со благодарност за реализацијата на проектот за довербата на јавноста во судството во земјите од Источното партнерство во 2015 година. Можам да продолжам и со други примери, меѓутоа мислам дека за мојата работа поупатно е да зборуваат луѓето со кои сум соработувал. Да се зборува за сопствената кариера не е никогаш мудро, а особено не е во момент кога сум целосно во служба на неспоредливо поголеми цели – стратешките приоритети на Република Македонија”, изјави за „Макфакс“ министерот Димитров.

Администрацијата на Институтот во Хаг ангажманот на Димитров го смета за успешен.

„Добро е да знаете дека Институтот не само што одвојуваше пари за Никола, туку и дека Никола беше успешен во добивањето голем број субвенции и договори за Институтот“, нагласија од администрацијата на Институтот за глобална правда во Хаг.

Тие објаснија дека Димитров бил назначен за висок функционер во Кабинетот на претседателот на Институтот, Аби Вилијамс, со титула истакнат соработник.

 

Бисквит од јастог, убаво вино и одлични закуски во Институтот

 

Токму претседателот Вилијамс поранешни истражувачи во Институтот го посочуваат како личност која лошо управувала со Институтот. Истражување за работата на Институтот направи холандскиот неделник „Де Гројн Амстердамер“ кое ја шокираше јавноста. Институтот бил формиран во 2011 година со цел да го профилира градот како меѓународен центар за мир и правда. Холандската Влада за Институтот одвоила 17,45 милиони евра од фонд создаден со дел од добивката од експлоатација на гасни полиња во северната провинција Гронинген, која сега била на удар на земјотреси поради производството на гас. Владината субвенција била дадена под еден услов – во рок од пет години Институтот да стане финансиски независен од владините субвенции.

За Институтот пари одвоила и Општината. Им одобрила износ од 2,5 милиони евра со што Институтот имал на располагање близу 20 милиони евра.Тенденцијата била тој да наликува на познатиот Институт Брукинг во Вашингтон, па тогашниот градоначалник на Хаг, Јозиас Ван Артсен, кој Институтот го сметал за свое „бебе“, успеал да ја ангажира Медлин Олбрајт, поранешен државен секретар на САД, за претседател на советодавниот одбор. Таа го предложила за претседател Вилијамс, кој, како што објави „Де Гројн“, побарал титулата декан да се смени во претседател, а проблематични уште од почетокот биле и неговите услови за плата оти неговите барања биле далеку над нормите за извршување јавни функции во Холандија. Се согласил на плата од 223 497 евра годишно, сума која била изненадувачки голема за декан на институт кој никогаш нема да вработи повеќе од 35 лица во исто време, пишува неделникот.

Институтот кој потрошил 20 милиони евра на даночните обврзници во Холандија од почетокот на минатиот месец е затворен

Институтот бил сместен во монументална вила во благородничка област во Хаг. Често биле организирани настани со интересни говорници, тркалезни маси и панели. Се случувало програмата да биде проследена со пијалаци, убаво вино и одлични закуски, што овозможувало меѓународната заедница на професионалци, дипломати, судии од меѓународни судови, адвокати и истражувачи да се состанат на неформален начин. Но, неделникот објави дека зад оваа фасада се случувало нешто сосема друго.

Вработени кои го напуштиле Институтот, но сепак инсистирале на анонимност, го опишуваат претседателот како исклучително нарцисоиден, сведочеле дека им викал на луѓето, го направил Институтот „токсично место за работа“, ги заплашувал и ги малтретирал вработените.

„Додека заминав состаноците на персоналот се сведоа на тоа секој вработен да вели дека сè е прекрасно и дека секој проект оди одлично. Еден од моите колеги ги нарече овие состаноци ‘известување за политбиро’“, објаснил за неделникот поранешниот вработен укажувајќи дека почнале да се плашат да покажат иницијатива или да ја критикуваат стратешката насока на претседателот.

Претседателот Вилијамс се повлекол во својата канцеларија и со другите вработени контактирал исклучиво преку неговиот личен асистент, секретар и советник. Истражувачите од Институтот сведочеле дека претседателот никогаш не јадел со нив од бесплатниот оброк што им бил обезбеден туку нарачувал од блискиот хотел, вообичаено ручек со бисквит од јастог, а го јадел сам во канцеларијата.

Институтот имал луксузен стил, гостите се служеле на маси со бели чаршафи, имале одличен кетеринг, а за поголемите настани се ангажирал и готвач.

Неделникот добил копии од фискалните сметки кои покажале дека претседателот пријавил околу 10 000 евра потрошени за такси-превоз. Во нив имало сметки за релации покуси од еден километар.

Наспроти луксузирањето, персоналот укажал дека на веб-страницата на Институтот не постојат годишни финансиски извештаи за потрошените пари. Во последната година од функционирањето била утврдена и загуба од половина милион евра. Тоа е причината поради која претседателот Вилијамс се смета дека таинствено управувал и имал практики кои се граничеле со корупција.

Нашите извори од Хаг велат дека Димитров важел за близок човек на претседателот Вилијамс. Димитров не сакаше да ги коментира обвинувањата за Вилијамс.

По затворањето на Институтот, политичките паритии шокирани за губењето на парите на даночните обврзници, составиле долга листа на прашања до Општината и до Владата со кои бараат објаснувања за тоа што се случило со милионските суми од владините фондови. Одговор на прашањата, како што велат истражувачите од неделникот, сè уште нема.

Прикажи повеќе...

Investigative story

Обвинувања за градежна афера: Со години чекаат да се вселат во зграда во Дебар Mаало

Објавено пред

Од

Повеќе семејства со години чекаат да влезат во своите станови кои ги купиле во зграда во Дебар Маало. Иако зградата е во финална фаза, подолг период има застој и никој од купувачите не може да се всели, открива за „Макфакс“ една од граѓанките кои купиле стан. Инвеститорот „Интернова траде“ почнал претстечајна постапка, а сопствениците на земјиштето и граѓаните кои уплатиле станови си ја префрлаат топката едни на други за тоа кој ја запира изградбата.

„Требаше да се вселиме во становите што ги купивме во август 2014 година, а зградата која се изгради со наши пари уште стои незавршена“, вели за „Макфакс“ Ј.И., граѓанка која купила стан во нова зграда во Дебар Маало. Таа потекнува од внатрешноста, па пред неколку години решила да купи мал стан за своите деца кои студираат во Скопје, за да не плаќа кирија. Сега и плаќа кирија и отплатува кредити, бидејќи станот сè уште го нема.

„Становите ги купивме во градба, јас и повеќе купувачи целосно ги исплативме за градбата да се случи побрзо. Наместо да добиеме станови, инвеститорот и фирмата во меѓувреме станаа неликвидни и не го остварија ветувањето. Зградата е речиси завршена, со средени тоалети, со паркети, само нема приклучок за струја и за вода. Целата работа е во застој, за уште малку не се завршува и работата е запрена“, вели таа за „Макфакс“. Уплатила околу 37 илјади евра за стан од 34 м2. Во истата ситуација се уште многу семејства бидејќи зградата има 25 станови.

За случајот е поднесена и кривична пријава до Основното јавно обвинителство за гонење организиран криминал и корупција за кривичните дела „злосторничко здружување“ и „измама“.

„Нотарот ме убеди дека преддоговорот е правно издржан и истите пред нотарот се обврзаа станот да ми го предадат во владение на 15.9.2014 година, на почетокот на студиската година за да може да се всели син ми кој е студент во Скопје, доколку ги уплатам сите средства во рок од еден месец. Со такво лажно ветување градба и со анекс-договори успеале да се стекнат неосновано со по околу 20 м2 станбена површина, иако имале обврска да уплатат парични средства за изградба на зградата. Неосновано истите добиле станбена површина како награда за лобирање за инвеститорот (кој нè измами и ни ги зеде парите) и за наводно завршени механички работи во зградата“, се вели во кривичната пријава поднесена од една од граѓанките кои купиле станови во зградата.

Во кривичната пријава се обвинува и дека повеќе станови се дадени на подизведувачи по многу пониска цена од пазарната врз основа на услугите што ги извршиле, за истите да бидат потоа продадени на сегашните купувачи по пазарна цена и тоа за да се избегнат даночни обврски спрема државата, да се сокрие протокот на парите надвор од сметката на „Интернова траде“, која станала неликвидна уште во јули 2014, пред становите да бидат предадени во владение.

Од ОЈО иако поставивме прашања засега немаме информации до каде е постапката со кривичната пријава, дали таа е прифатена и дали е започната истрага. Ј.И. за „Макфакс“ тврди дека завршувањето на зградата, освен проблематичната ситуација со инвеститорот, го запираат и сопствениците на земјиштето каде што е изградена зградата. Според неа, тие континуирано не даваат согласност за отстапување на паркинг-местата и подрумскиот простор, поради што инвеститорот се откажал и зградата веќе три години е незавршена.

„Бесправно сме ставени како продавачи на станови“

Дел од сопствениците на земјиштето за „Макфакс“ велат дека поднесената кривична пријава против нив нема основа бидејќи тие не биле продавачи на станови од зградата, туку дале полномоштво за продажба на инвеститорот.

„Тешка криминална постапка, јас и Зоран сме ставени како да сме ги продавале становите. Ние сме сопственици на земјиштето, а тој кога ги продавал становите нè ставил и нас како да сме продавачи. Ние не сме знаеле воопшто за ова, бевме на разговор во обвинителство, имаме поднесено документи, не склучуваме никакви договори и преддоговори, тоа тој што го направил без наши потписи, јавниот обвинител да си го реши. Ние му дадовме полномоштво да ги продава, а тој нè ставил како ние да сме продавале“, вели за „Макфакс“ Александар Јовановски, еден од сопствениците на земјиштето.

Сличен став има и Зоран Поповски, друг сопственик на земјиштето, кој исто така се нашол во кривичната пријава, но вели дека тие како сопственици на земјиштето не продавале станови од зградата, туку дале полномоштво на инвеститорот да продава станови. Според него, нема никаква логика тие да ја запираат доизградбата на зградата бидејќи и тие ги чекаат своите станови во неа.

„Јас сум со две мали деца на улица, плаќам кирија и едвај чекам да се заврши. И ние поднесовме кривична пријава до ОЈО како сопственици на земјиштето против инвеститорот. Повикаа еден комшија на разговор и на тоа остана. И сега се фативме за гуша меѓу себе, ти си виновен, овој е виновен, а всушност државата е виновна.  И Мартин не е виновен, државата го овозможува тоа. Ако дозволиш секому да гради згради, ќе се случи ова“, вели Поповски за „Макфакс“.

Тој додава дека институциите мора да ја испитаат работата со зградата и да се заврши праведно нивната голгота, за секој кој вложил и платил пари да добие стан.

Инвеститорот „Интернова траде“ во претстечајна постапка

За инвеститорот на зградата во Дебар Маало што се наоѓа на улицата Црвена вода, „Интернова траде дооел“, според документацијата во Централниот регистар, минатиот месец почнала претстечајна постапка. Со решение на Основниот суд одредена е општа забрана за располагање со имот на должникот, како и забрана за исплати од сметките на должникот.

Управителот на „Интернова“, Мартин Скуманов, за „Макфакс“ вели дека тој околу три години веќе нема никакви овластувања во зградата која ја градела неговата компанија.

„Во зградата има средства, има купувачи кои должат, над 45-46 илјади евра, има гаражи, подруми кои се за продажба, сопствениците сега не даваат отуѓување на подрумските и гаражните простории, купувачите должат пари и имаме една шах-мат ситуација. Ни едните попуштаат, ни другите. Од 2014-2015 полноштвата ми се отповикани, немам никакви овластувања, едноставно има блокада. Со стечајот најдобро ќе се заврши ситуацијата и ќе се разделат сите работи. Реално таа зграда околу 95% е завршена, фалат само два лифта, се поставува трафостаницата, интензивно се работи,  уплатено е за водовод и е во завршна фаза“, вели Скуманов.

Тој убедува дека никој од оние што уплатиле пари не може да остане без станови бидејќи уплатите им се чисти и признаени.

„Од ЕВН имаме некое ветување дека за недела-две ќе имаме струја во зградата, платено e хлорирање за да нè вклучат на водовод. Тоа се главните фази и се надеваме дека процесот наскоро ќе се приврши“, додава тој.

За проблемите на граѓаните и случувањата во оваа зграда испративме прашања и до општина Центар, но до објавата на текстот не добивме одговори.

Кристина Озимец

Прикажи повеќе...

Investigative story

Водно нема да избегне масакр, гасоводот останува, се предлага само стеснување на трасата

Објавено пред

Прескапо би било гасоводот кој го сече сртот на Водно и уништува дел од зеленилото да се премести надвор од парк-шумата. Ова е генералниот став и на инвеститорот АД „Македонски енергетски ресурси“ (МЕР) и на проектантите на гасоводот до кој дојде „Макфакс“. За да се намалат штетите што би се направиле на шумата, и МЕР и проектантите предлагаат намалување на ширината на трасата.

За да одговори на лавината обвинувања за нов масакр на белите дробови на градот, како што скопјани го доживуваат Водно, Владата минатата недела усвои заклучок со кој ги обврза Министерството за транспорт и врски, Град Скопје и АД „Македонски енергетски ресурси“ во најкраток можен рок да најдат заедничко прифатливо решение во однос на изградбата на магистралниот гасовод Скопје-Тетово-Гостивар кај потегот на Водно и во најкус можен рок да продолжи изградбата.

Град Скопје во чија надлежност е парк-шумата Водно и од каде што се очекува најголема грижа за секој милиметар зеленило, административно одговара на прашањата какво решение ќе понуди за проблемот – гасовод на Водно.

„Град Скопје е вклучен во владината работна група и за сите детали треба да се обратите до Владата на Република Македонија, како и за документите што се донесени на државно ниво во функција на реализација на овој проект“, велат од Град Скопје, без да откријат што конкретно тие ќе понудат.

Иницијатива за заштита на зеленилото во оваа фаза од разгледувањето на проблемот нема ниту Министерството за транспорт и врски.

„Во однос на гасоводот, ве информираме дека ќе се направи сеопфатна анализа и во согласност со дадените резултати, ќе се одлучи кое е најсоодветно и најдобро решение“, е одговорот од Министерството за транспорт и врски на прашањето како ќе ги усогласат барањата на скопјани гасоводот да се симне од Водно каде што се веќе почнати активности за негова изградба.

Багерите откорнаа неколку дрвја по сртот на Водно

За разлика од нив, инвеститорот на гасоводот, АД „Македонски енергетски ресурси“, веќе е извесно што ќе предложи за надминување на проблемот. Бајрам Реџепи, новиот директор на претпријатието, смета дека менување на трасата е прескапо.

„Според сите досега направени анализи (одобрение за градба, решени експропријации, договор со изведувачи, договор за заем со Дојче банк и Ерсте банк, нов прокет, ново одобрение за градба, скапи експропријации…), смената на трасата би ја одложила реализацијата на проектот за пет години и со многу финансиски импликации. Еколошката и финансиската штета, при одлагање на проектот, за целиот регион каде што се носи гасот, ќе биде со непроценлива вредност“, смета директорот Реџепи.

Тој смета дека изградбата на гасоводот треба да продолжи по истата траса, по сртот на Водно, но со мали измени, кои ќе ги понуди како решение на работното тело формирано за надминување на сегашната состојба.

„Иако трасата на гасоводот поминува низ предел кој во најголемиот дел не е пошумен, за да се избегнат и да се минимизираат еколошките влијанија, нашиот предлог е во оваа делница да се намали ширината на трасата за 60 отсто“, вели директорот Реџепи.

Ист став има и друштвото за инженеринг и консалтинг „Чакар партнерс“, кое го изработило проектот за гасоводот што минува низ Водно. Главниот проектант Лазо Чакаровски вели дека проектот го изработиле по нарачка на Министерството за транспорт и врски, а во однос на проектната задача проектантите немале никакви насоки ниту, пак, посебни сугестии. Насоката за гасоводот да минува низ Водно, според него, ја дале правилата за проектирање гасоводи, техничките карактеристики што се применуваат за проектирање, околностите и ограничувањето на теренот, изборот на најпогодна траса за гасовод, која првенствено не треба да биде нападната и откриена од површинската дождовна вода и други критериуми.

Проектот го работеле повеќе од две години, со тоа што првин била подготвена студија со идеен проект, а потоа изработиле инфраструктурен и основен проект.

„Во идејниот проект е избрана најпогодната траса од Скопје до Гостивар, која поминува по сртот на средно високи планини. Гасоводот најбезбедно се води по сртови поради најмало нарушување на падински засеци и безбедна заштита од површинските води, кои може да предизвикаат ерозија или клизишта. Камо среќа од Скопје до Гостивар да беше цела траса преку сртови, меѓутоа имаме делови каде што ќе мора да се помине по неподобни терени како реки, населени места и обработливо земјиште“, објаснува главниот проектант Чакаровски.

Чакаровски вели дека на сртот на Водно имало 2-3 километри каде што трасата поминува низ засадена шума која не можела да се избегне, а во преостанатиот дел до Гостивар шумите биле во вид на шикари и ниски грмушки. Чакаровски смета дека оштетувањето на овие делови со должина од 2-3 километри и ширина од 15 метри е помала штета отколку трасата да се води од северната страна на градот Скопје.

 

Велосипедска патека и траса за противпожарни возила покрај гасоводот

 

Дополнително, појасот на кој би се изградил гасоводот Чакаровски предлага да се искористи за заштита од пожари и за велосипедска патека. Гасоводот би ја разграничил планината и би ја поделил шумата на две целини, со што би било спречено пренесување евентуален оган од едната на другата страна на планината.

„При изградба на магистрални гасоводи работниот појас изнесува 25 метри ширина. Во делот каде што има засадено шума ширината може да се намали на 15 метри. По таа ширина може да се обезбеди траса да се движат и возила за гаснење пожари. На тој начин може да се вршат интервенции во случај на потреба од врвот надолу. По ширината на појасот од природни материјали може да се изгради велосипедска патека за планински велосипедизам од Крстот на Водно до Матка во должина од 7,5 километри“, предлага Чакаровски.

Според него, измена на трасата на гасоводот за да се избегне парк-шумата е можна, но непотребна оти во тој случај не би се гледале другите негативни работи. Измената вели дека би ги одложила градежните работи за најмалку една година, во која би се правеле ново геодетско снимање, геотехнички истраги и проектирање по сите фази. Чакаровски нагласува дека најголем проблем при определување на трасата претставуваат безбедносните услови за човекот, животните и човековата околина, безбедносните услови за функционирање на гасоводот, одбегнување населени места доколку е можно, проблем се урбанистичките планови, изградените објекти без планска регулатива, гробишта, манастири, археолошки наоѓалишта, се одбегнуваат далноводи поради негативните влијанија, проблем се премините преку реки и сртови со големи косини, неподобни се терени со свлечишта, долови и ерозивни површини, се избегнуваат изградени површини, наоѓалишта за експлоатација на суровини и минерали, лозја, овоштарници, а не се одбегнуваат карпести терени, обработливи површини пасишта и шуми.

Од сите овие проблеми Чакаровски вели дека на Водно има приближно 2,5 километра шума, на одредени места има карпест терен и кај реката Треска дозволени наклони на кои изведувањето е предвидено со заштитни мерки.

 

МВР не дало согласност за гасоводот на Водно

Одобрението за градење на гасоводот Министерството за транспорт и врски го издало во декември 2016 година кога собрало долга низа согласности од општините низ кои минува гасоводот и ги известило сите засегнати институции. Согласност за изградбата на гасоводот не дало Министерството за внатрешни работи. Одделот граѓански работи, сектор за оружје, експлозивни и опасни материи, агенции за обезбедување и детективска дејност не се изјаснил по барањето од инвеститорот. Во одобрението за градење на гасоводот стои дека во согласност со Законот за градењето неодговарањето на барањето се смета дека немаат забелешки и ако поради нивното непостапување во иднина настанат штети, обврската за надомест на штетата ќе биде на товар на МВР.

Забелешки се евидентирани од Националниот конзерваторски центар, кои укажале дека немаат комплетна и прецизна евиденција на археолошките локалитети и го обврзале инвеститорот МЕР, доколку во текот на градењето се појават археолошки локалитети, изведувањето да продолжи под археолошки надзор или привремено да се запрат работите и да се извршат заштитни ископувања.

За гасоводот има студија за животна средина издадена од Министерството за животна средина и просторно планирање за која била организирана и јавна дебата во Град Скопје. Од Градот не кажаа дали имаат запис од дебатата за влијанието на гасоводот.

Активностите за изградба на гасоводопт на Водно во моментот се стопирани

Пред да биде издадено одобрението за градење, во октомври 2016 МЕР склучил договор со Друштвото за градежништво и услуги „Рапид билд“ ДОО Куманово. Тоа во рок од 36 месеци се обврзало дека ќе го изгради магистралниот гасовод Скопје-Тетово-Гостивар за 1.782.270.000,00 денари или околу 28,9 милиони евра.

Директорот на МЕР, Бајрам Реџепи, вели дека почнале со градежните активности на Водно оти имаат рокови.

„Според динамичниот план и владината програма, ние оваа година треба да завршиме 40 километри од делницата Скопје-Тетово-Гостивар. Во планот е предвидено да се заврши и оваа делница“, вели Реџепи.

Вкупната должина на магистралниот гасовод Скопје-Тетово-Гостивар е 76 километри. Се гради со кредит од 28 милиони евра од германските Дојче банка и Ерсте банка. Крајниот рок за завршување на градежните работи, според веќе склучените договори, е октомври 2019 година.

Во моментот активностите на Водно се стопирани. Четирите багери, кои пред две недели почнаа да го рамнат теренот, останаа на планината покрај неколкуте откорнати дрвја. Работите се стопирани кога планинарите алармираа за новото касапење на шумата, а Владата формира работно тело кое треба да најде начин како да продолжат градежните работи, а да нема уништување на зеленилото.

Прикажи повеќе...

Најново

Македонија32 минути

(Видео) Поповски: Немам алтернативна држава, не размислувам за бегство

Немам алтернативна држава, не размислувам да бегам, рече Ѓоко Поповски, поранешен помошник-министер во МВР, откако судот го осуди на 9...

Македонија1 час

(Видео) Ѓоко Поповски осуден на 9 години затвор за незаконска набавка на возила во МВР

Поранешниот помошник-министер во МВР, Ѓоко Поповски, е осуден на 9 години затворска казна за случајот „Триста“ за незаконска набавка на...

Македонија2 часа

Штетата е 75% од месечната плата на обвинителката Фетаи, рече Бедредин Ибраими

Поранешниот член на ДИК, Бедредин Ибраими, во воведните зборови за предметот „Титаник 2″, рече дека наводната штета во предметот е...

Daily news3 часа

Димитров бара мудрост и нерви пред средбата со Коѕијас

„Пуштајте ми ве молам мудрост и нерви“ напиша министерот за надворешни работи, Никола Димитров, на својот фејсбук-профил пред да отпатува...

Забава4 часа

Кралското семејство ги објави официјалните фотографии од принцот Хари и Меган

Кралското семејство ги објави официјалните фотографии од принцот Хари и Маган Маркл по нивната свадба што се одржа во саботата,...

Вести4 часа

Почина една од трите преживеани патнички во авионската несреќа на Куба

Почина една од трите преживеани патнички во авионската несреќа што се случи минатата недела на Куба. Со ова, бројот на...

Македонија5 часа

ВМРО-ДПМНЕ: Вчерашната судска пресуда е неправда

Пресудата за ослободување на Зоран Заев од секаква вина за случајот „Поткуп“ е црн ден за македонското судство. Таа покажа...

Македонија6 часа

Пресуда за „Триста“ за Ѓоко Поповски

Поранешниот помошник-министер во МВР, Ѓоко Поповски, денеска во кривичниот суд во Скопје ќе ја чуе пресудата за случајот „Триста“ во...

Македонија23 часа

ВМРО-ДПМНЕ: Заев е амнестиран вторпат, пресудата за „Поткуп“ не нè изненади

Зоран Заев пред малку вторпат е амнестиран политичар за очигледен криминал. Зоран Заев повторно избега од соочување со правдата и...

Економија23 часа

Анита Ангеловска-Бежоска е нов гувернер на Народната банка

Собранието денеска ја избра Анита Ангеловска- Бежоска за нов гувернер на Народната банка, на местото на Димитар Богов, кому му...

Македонија1 ден

(Видео) Заев не се откажува од предлогот Република Илинденска Македонија

Предлогот Република Илинденска Македонија не отпаѓа, изјави премиерот Зоран Заев во изјава пред судот по ослободителната пресуда за случајот „Поткуп“....

Македонија1 ден

(Видео) Емини: Нема простор за паника од министерот за култура на Беса

Од сите албански партии, Беса најмногу заслужува да биде дел од Владата. Политичките партии, граѓаните и невладините организации немаат потреба...

Македонија1 ден

(Видео) Ослободителна пресуда за Заев во случајот „Поткуп“

Кривичниот суд донесе ослободителна пресуда за премиерот Зоран Заев во случајот „Поткуп“. Според пресудата, која јавно ја прочита судијата Дарко...

Македонија1 ден

(Видео) Заев доби кривична пријава за загрозување уставен поредок

Партијата „Левица“ денеска во Основното јавно обвинителство поднесе кривична пријава против премиерот Зоран Заев за нарушување на уставниот поредок на...

Македонија1 ден

В четврток нова рунда преговори за името во Њујорк

В четврток и в петок ќе се одржи нова средба за името во Њујорк со медијаторот Метју Нимиц. Како што...

Свет1 ден

Победа на Мадуро на претседателските избори во Венецуела, опозицијата ги негира резултатите

Претседателот на Венецуела, Николас Мадуро, извојува нов шестгодишен мандат, по вчерашната победа на претседателските избори во земјата. Изборите ги одбележа...

Македонија2 дена

Планинар од Македонија почина на Хималаите

Македонскиот планинар Георги Петков (63) од Гевгелија починал денеска од срцев удар на Хималаите, додека се искачувал на највисокиот врв...

Македонија2 дена

Ротации во Владата – Дескоска оди во Правда, образованието ќе го води Арбр Адеми

Почнуваат ротациите и најавената мини-реконструција во Владата. Според последните информации, владејачките партии СДСМ и ДУИ ќе ги заменат министерствата кои...

Македонија2 дена

Поради спор со името, ПСК „Чеплес“ четири години одбиван за членство во Федерацијата на планинари

Планинарскиот спортски клуб (ПСК) „Чеплес“ од Велес четири години се обидува да стане член на Федерацијата на планинарски спортови на...

Македонија2 дена

Шекеринска: Со Илинденска Македонија покажуваме дека ниту сме имале ниту ќе имаме територијални претензии

Вицепремиерката и министерка за одбрана Радмила Шекеринска смета дека предлогот Република Илинденска Македонија е решение со кое сите од процесот...

Досие